Feng Shui , yerküreyle uyum içinde yaşama sanatıdır. Temelleri 5 bin yıl öncesine kadar dayanmaktadır. Feng Shui felsefesinin ortaya çıkması ile ilgili bir hikaye anlatılmaktadır;

“Çin imparatoru olacak olan Hsialı Wu , Sarı Irmak’ ta sulama çalışmaları yaparken karşısına dev gibi bir kaplumbağa çıkar. O zamanlar insanlar ruhların kaplumbağaların kabuklarının içinde yaşadıklarına inandıklarından dolayı bu uğur sayılırmış. Wu’ nun adamları kaplumbağanın kabuğuna yakından baktıklarında, üçe üç bir sihirli kare oluştuğunu görmüşler. Bu o kadar uğurluymuş ki, Wu zamanın tüm bilgelerinden bu durumu incelemelerini istemiş. Bu sihirli kareden hem Feng Shui hem de I Ching, Çin astrolojisi, Çin numarolojisi gibi kehanet sistemleri doğmuş.”

Bu şekilde bir hikaye ile ortaya çıktığına inanılan Feng Shui nedir bir göz atalım.

Feng Shui kelime anlamı ile “rüzgar ve su” demektir. Ortaya çıktığından 2500 yıl boyunca yeryüzünün coğrafyası ile ilgili bir bilim dalı olarak kabul görmüştür. Çin halkı Feng Shui ile evlerini doğru konumlandırarak düzenli bir kent içinde yaşamak istemişler ve başlarda bunu da sağlamışlardır. Eğer ev, Feng Shui yöntemi ile konumlandırılmaz ise doğanın kötü enerjisini üzerlerine çekeceklerine inanırlarmış. Bu bahsettiğimiz en iyi ev konumu şu şekildedir; güneye bakan, önünde tatlı akan bir akarsu bulunan, arkasında ev sakinleri, haşin ve soğuk kuzey rüzgarlarından tepelerin bulunduğu konumları doğru konum seçip yerleşimi hep bu düzeyde tutmuşlardır. Böyle bir konumda bulunan evin her zaman “Ch’i” enerjisinin yüksek olduğuna inanılırmış.

“Ch’i”; Feng Shui’ da ki en önemli kavramlardan birisidir. Tüm yaşayan varlıkların içinde bulunan evrensel yaşam enerjisidir. Kusursuz yapılan tüm işler “Ch’i” enerjisi doğurmaktadır. Bu nedenle düzenli bir bahçe ve ev yerleşimi bolca “Ch’i” enerjisi demektir. Eğer bu düzene uyulmadan düzenleme yapılırsa doğanın evrensel yaşam enerjisine ulaşılmaz ve yaşam alanları kaosla dolar, inancı Feng Shui daha da önemli kılmaktadır.

Feng Shui için diğer önemli olan terim ise “Yin ve Yang” ’ tır.

Nedir bu “Yin ve Yang” ?

Biri olmadan ötekinin var olmayacağı zıtlardır. Eski Taoistler “Yin” ve “Yang” ‘ı tanımlamaya çalışmamışlardır. Ancak aralarındaki ilişkinin zıtlıktan geldiğini söylemişlerdir. Dünya da ne kadar zıt kavram var ise bu “Yin” ve “Yang” ‘ ı temsil ediyordur. Bu “Yin” ve “Yang” şeklini bolca günümüzde görmekteyiz. Bir daire içerisin de yer alan iki kurbağa yavrusu diye tabir edebiliriz. Bu evrenin Taoist sembolüdür. Ve tüm her şeyin bu sembolden çıktığına inanılır. Bu simge de siyah kurbağa yavrusu şeklimizin (Yin) içinde beyaz bir nokta (Yang); beyazın içerisinde (Yang) siyah nokta (Yin) vardır. Bu zıt renkli anlatımı açılımı, her Yin’ nin içerisinde bir miktar Yang, her Yang’ ın içerisinde ise bir miktar Yin bulunmaktadır. Ve bizim hayatımızda bu şekilde ilerlemektedir. Bu denge asla bozulmamalıdır. Eğer “Yin” artarsa “Yang” azalacaktır bu yüzden ne az ne çok tam dengede yaşamalıyız mesajını bize veren bir şekildir. Bahçelerimizde de bu dengeyi kurmalıyız.

Diğer bir kavramımız ise “Shar” ‘dır.

“Shar” nedir?

Eskiden şu şekilde inanılırmış; hayaletler ve ruhlar tek bir düz hat üzerinde yolculuk yaparlar. bu inançtan dolayı ruhlar ve hayaletler mekandan uzak tutulmak istenmiştir. Bu nedenle tasarımın Doğu kısmında süs havuzlarının üzerinde zikzak biçimli köprüler kullanılır. Shar’ ın kelime anlamı ise, doğrudan bahçede evinize giden veya evinize yönelmiş olan yol hattına verilen isimdir.

Son olarak “Pa-kua Aynalarına” bakalım. Sekizgen bir ahşabın ortasında yer alan bir aynadır. Geçmişte, kullanan insanın veya kullanılan evin başına mutlaka bir iş geleceğine inanılırmış. Sekizgen “Pa-kua” sembolü, Feng Shui için büyük önem taşır. Bu sembol, insanların çevreleriyle güçlü bir ilişki kurmaları için çok etkilidir. Bahçeyi dekore ederken bu ikonu planınızın ortasına yerleştirerek dekorunuzu şekil etrafında düzenlemelisiniz.

İnançlarından ve kavramlarından bahsettiğimize göre asıl bizi ilgilendiren bitki ve tasarım kısmına göz atabiliriz.

Ağaçlar ve Bitkiler

Ağaçlar ve bitkiler bahçelerde en çok kullanılan Feng Shui çözümlemeleridir. Bitki ve ağaçlar son derece yararlıdır çünkü bol miktarda “Ch’ i” enerjisi üretirler. Her zaman yeşil kalan bitkiler çok tercih edilmelidir. Çünkü yeşillik bolluk ve zenginliği simgeler, bu sebeple yaprağını dökmeyen ağaçlar tercih edilir. Düzenlemede ağaçların evlerin genellikle arka bahçelerine dikilmesi gereklidir. Çünkü evler genellikle güneye baktığı için kuzey kısmında ağaçların olması gelecek kötü hava şartlarını engellemesi istenir. Feng Shui açısından tüm ağaçlar iyidir ancak eve çok yakın dikilmemelidir. Ağaç ve bitkilerde çok fazla “Yin” enerjisi bulunmaktadır. Böylece güneşte bulunan “Yang” enerjisini dengeler. Eve çok yakın dikilirse, “Yang” enerjisinin eve girmesini engel olarak dengesizliği yaratır. Ayrıca çok geniş yapraklı ağaçlar “Ch’ i” enerjisinin eve girmesine engel olur.

YENİ BİR BAHÇE TASARLAMAK

Feng Shui Kuzeydoğu yönünde öğrenmeyi temsil eder. Bu yönde siyah, mavi ve yeşil tonları kullanmalısınız. Aynı zamanda kahverengi ve mavi tonları bu yönde kullanılabilir. Bu yön, sevgiyi ve sevgiyi temsil eder.

Açık mavi ve yeşil bu yön için ideal renklerdir. Güneydoğu, maddi zenginliği temsil eden bir yöndür. Güneydoğuda mor, kırmızı, yeşil ve mavinin tadını çıkarabilirsiniz.

Bahçenizde kullandığınız her eşya, aksesuar ve bitki birbiriyle uyumlu olmalıdır. Feng Shui’ da karışıklığa yer yoktur. Aksine düzen ve bir ritim olmalıdır. Evden bahçeye doğru uzanan yol, yani bahçede kullanılacak ana aks (yol) mutlaka kıvrımlı bir yapıda olmalıdır. Çünkü kıvrımlı yol her zaman şans ve iç huzuru getirdiğine inanılır. Yönlerin bir hayli önemli olduğu Feng Shui’ da yolların hepsi batı yönünde ilerlemelidir. Feng Shui’ da her şey bir düzen ve disiplin içerisinde olursa ancak o zaman insan huzuruna erişebilir, inancı bulunduğundan dolayı her düzenin kuralları bulunmaktadır. Feng Shui felsefesinde ne kadar çok ağaç, bitki kullanılırsa o kadar çok şans getireceğine inanılır. Bu şekilde gelen kötü enerjileri de uzaklaştırabilirsiniz. Bu felsefeye göre ağaçların ve çiçeklerin bakımını, budamasını düzenli yapmalısınız. Feng Shui’ye göre bol yapraklı ve çok renkli çiçekler tercih ederek olumlu enerjileri bahçene çekebilirsin. Bu felsefede bahçede havuz kullanmak başarıyı üzerinize çekecektir. Felsefeye göre kullanacağınız havuz doğu ve güney yönlerinde konumlandırmalısınız, ve kullanacağınız havuzun içerisine Japon balıkları atılması tavsiye edilmektedir.

Feng Shui’ yi baz alarak bahçe tasarımı yaparken bulunan bahçe tasarımlarından faydalanmak işinizi kolaylaştırabilir. Bir çok bahçe stili vardır. Ufak bir göz atalım bu bahçe stillerine:

Formal Bahçe ; Geçmişte formal bahçe tam anlamıyla simetrik, bir yanı öteki yanının aynı simgelerin kullanıldığı bahçe tasarım şeklidir. Böyle bir bahçede stilize edilmiş bitkiler, düzgün kesilmiş çit ve çimenlikle, teraslara giden yollar, ağaçlı patikalar, güzelce çerçevelendirmiş manzaralar, formal havuz ve süs havuzları barındırır. Formal bahçeler denge ve zıtlık üzerine kuruludur.

Kır Bahçesi; Kır bahçesi tarzı da formal stili ile ilişkilidir ve bir dereceye kadar kır bahçeleri de formal yapıdadır. Ancak formal bahçeler sürekli gözetim altında tutulması gerekirken, kır bahçeleri öyle düzenli bir bakım ve gözetime ihtiyaç duymazlar. Bahçeye ekilen bitkilerin kendi seyirlerinde büyüyüp doğal görünüme ulaşılması istenir ve tasarım bunun üzerinedir.

Akdeniz Bahçeleri; Akdeniz bahçe düzenleme tarzı dünya da çok yaygın bir bahçe tasarımıdır. Bu bahçe tasarımında güneş ve gölge arasında ki dengeyi sağlamak amaçlanır. Doğa olarak bu bahçenin bitkileri son derece kurak koşullara uyum sağlamalıdır. Bu bahçelerde yapraklarını dökmeyen bitkilerin kullanımı daha çok tercih edilir.

Zen Bahçesi; Japon zen bahçelerini duymayan, görmeyen kalmamıştır sanırım. Yalınlık, huzur ve ruhsallığın ön planda tutulduğu inanç bahçeleridir. Kum, taş ve kayalardan oluşan bir bahçe türüdür. İlk yapılış amaçları ruhani yolculuğa çıkma, huzuru bulmak ve savaştan gelen İmparatorlar için sakinliği sunmaktır. Şimdi günümüzde görsel amaçla çokça kullanılmaktadır.

İç Bahçeler; İç bahçeler Romalılar zamanından beri bulunan bir stildir. Ortaçağ manastır bahçeleriyle en popüler zamanını yaşamıştır. Bu bahçelerde esas olan, bahçenin bir bölümünün ya evin kendi duvarlarıyla ya da yakınındaki bir binanın duvarlarıyla çevrili olmasıdır.

Baharat Bahçeleri; Eski Romalılar bağ, sebze ve meyvelerin yanı sıra gittikleri her yere baharat ağaçları ekerlerdi. Bu gelenek ortaçağ keşişlerince de itibar görmüştür ve yaptıkları bazı baharat bahçeleri hala durmaktadır.

*Ortaçağ ile ilgili elimizde kısıtlı görsel vardır. Bu yüzden ressamların çizdikleri ile hayal edebiliyoruz sadece.*

Bu bahçeler yalnızca dekoratif değil aynı zamanda hem yemek hem de ilaç yapımında kullanılabilecek bitkiler kullanılmıştır.

Karışık Bahçeler; Çiçekli bitkiler, meyve ağaçlar, sebzeler ve bahçe severlerin ilgisini çekebilecek her türlü bitkinin yetiştirildiği bahçelerdir. Plan yapılarak değil genellikle içgüdüsel hazırlanırlar.

Feng Shui Açısından Önemli 5 çiçek:

ŞAKAYIK (Paeonia Turcica ) ;

Şakayıklar, Moğolistan ve Sibirya kökenlidir ve bu 5 çiçeğin en önemlisidir. Zenginlik ve şerefi temsil eden Şakayık çiçeği ayrıca aşkı da temsil etmektedir. Eğer dikildiği zaman çiçeği açıyorsa büyük bir servetiniz olacağının habercisidir. Çin’ de kimi zaman “yirmi gün çiçeği” adı verilir. Çünkü çiçekleri yaklaşık 20 gün taze kalır. Üç şakayık 120 yıldan uzun yaşamasıyla ünlenmiştir. Şakayık, bahçenizin güneybatısına dikilirse, ilişkilerinize yardımcı olduğuna inanılmaktadır. Çin’ de bir inanca göre ev içerisinde şakayık yetiştirilmesi o evin bir kız çocuğu olacak demektir.

KASIMPATI (Chrysanthemum sp.);

Kasımpatılar, Çin kökenli olup gülme ve mutluluğu temsil eder. Çin evlerinde genellikle kasımpatı bulunur ve rahatı, mutluluğu, keyifli bir yaşamı simgeler. Ayrıca güçlü karakter ve asaleti de temsil etmektedir.

Beyaz manolya ve Orkideler, zevkli olmayı ve dişiliği temsil eder. Çin’ de beyaz manolyalar saflık ve gerçekli anlamına gelir. Çinliler ayrıca çiçeğin kabuğunu ve tomurcuklarını bitkisel ilaç yapımında kullanırlar.

Nilüfer ( Nymphaea Alba L.) çiçeği ;

Budist ve Hindular Nilüferi, saflığı simgeleyen kutsal bir çiçek olarak kabul ederler. Budistlere göre nilüfer Buda’ yı temsil eder çünkü Buda büyük bir nilüferin üzerinde oturur ve elinde küçük nilüfer tutar. Ayrıca Hint tanrısı “Vişnu” su üzerinde duran dokuz altın nilüferin üzerinde tasvir edilir. Bahçeniz de nilüfer kullanmanız, huzur ve ruhsal gelişim anlamına gelir ve yaratıcılığınız da destekler.

Bahçe, tarihin en kuytu köşelerinde bile varlığını göstermiş ve birçok mit ile bağdaştırılan peyzaj birimi olmuştur. Coğrafi konum, felsefi düşünceler, yaşam biçimleri ve inançlar gibi kültürel karakteristikler ile insan, yaşadıkları yerleri biçimlendirmişlerdir. Bahçeyi bir cennet olarak görüp, oluşturdukları bu mekânda cennetin tüm olanaklarından yararlanmışlardır.

Bu günümüz çağdaş bahçelerine de yansıtılmaktadır. Gelişime ve değişime açık, farklı tasarım yaklaşımları ile tasarlanan bahçeler, kullanıcılarına oluşturdukları mekâna aidiyetlik hissi verirken, dikey ve yatay büyüyen kentler içerisinde nefes olmaktadır. Bu bağlamda bir bahçenin tasarımını ön plana çıkaran önemli unsur kullanılan peyzaj elemanlarıdır.

Bahçe Tasarımlarında Kullanılabilecek Peyzaj Elemanları

Peyzaj elemanları, bahçe tasarımında kullanıcıların zevkini ve kullanım amacını destekleyecek önemli elemanlardır. Bu elemanları çeşitlendirmek mümkündür. Aşağıda paylaşılan örnekleri birbirleri ile kompoze ederek kullanmak, bahçe tasarımlarını ön plana çıkararak etkileyici görüntüler oluşturabilmektedir. Peyzaj elemanlarının kullanım biçimi, oluşturulan mekânda samimiyet, mahremiyet ve aidiyetlik duygularını pekiştirir.

1. Zen Bahçesi

Japon bahçe sanatı olan zen bahçelerinin en güzel yanı oluşturulacak mekânın büyüklüğünün önemli olmamasıdır. Küçük bahçelerde bir köşeye konumlandırılan minyatür zen bahçesi, bahçeyi daha geniş ve ferah gösterecektir. Geniş bahçelerde ise su ögesi kullanmadan su etkisi vererek alandan kazanım olacaktır.

Bakımı kolay ve ekonomik olan bu bahçeler için yoğun kum, çakıl ve kaya kullanılmaktadır. Kumun üzerine tırmıkla verilen su deseni ile estetik bir görüntü elde edilmektedir. Ayrıca kaya bahçelerinde kullanılan kuraklığa dayanıklı bitkiler de kullanılabilmektedir ancak bonsai bitkiler daha ağırlıklı kullanılmaktadır. Meditasyon sevenler için yenileyici bir yaşam mekânı olmaktadır.

2. Bitkilendirilmiş Teraslar – Yükseltilmiş Çiçek Yatakları

Eğimi az bahçelerde zemini hareketlendirmek için kullanılabilmektedir. Bitki terasları, taşıma toprak ile oluşturulabilirken çeşitli formlarda saksılarla da teras görünümü elde edilebilir. Oturma birimlerini çevreleyen biçimde veya bahçe duvarı önlerinde estetik ve istenmeyen görüntüleri kapatacak şekilde oluşturulabilir. Eğimli bir bahçeler ise topografyası gereği bitkilendirilmiş terasların yapımı daha kolaydır. Birbirinden farklı formlarda bitkiler için yaşam alanı olmaktadır. Modern peyzaj tasarımında ilgi çekici bir peyzaj elemanıdır.

3. Biyolojik Göletler

Su ögesi, dingin ve huzurlu bir ortam sunmaktadır. Suyun, iyileştirici özelliği kullanıcıların bahçelerinde su ögesini kullanma isteğini arttırmaktadır. Doğalı arayan kullanıcılar doğal göletleri anımsatacak minik havuzları tercih etmeye başlamıştır. Bu göletler de, suyun temizliğini içindeki bitkiler sağlamaktadır. Ekolojik ve bakımı ekonomiktir. Biyolojik göletler, amaca göre ve topografyanın şekline göre yapılabilmektedir. Örneğin, yağmur suyu birikimi, yüzmek veya balık beslemek için yapılan biyolojik gölet örnekleri vardır. Topografyaya göre kaskatlar oluşturulabilmektedir.

4. Hobi Bahçesi – Bostan

Organik beslenme, günümüzde önemli bir hale gelmiştir. Kentsel peyzaj içerisinde yaşayan insanlar, organik beslenebilmek için kırsal peyzajda yaşayan insanlardan taze sebze ve meyve gibi ürünler almaktadır. Bahçenin uygun bir bölümünde oluşturulacak mini hobi bahçesi veya bostanlıklar ile pratik bir şekilde ürün elde edilebilir. Bu sayede kullanıcılar toprakla iletişim halinde olarak ve ürettikleri organik ürünler ile beslenerek hem mental hem de fiziksel olarak daha sağlıklı olacaktır.

5. Ahşap Deck

Deck yapımında masif ağaçlar kullanıldığından doğal bir görüntü elde edilmektedir. Bahçenin yeşil tonları ile doğal bir uyum içinde görünmektedir. Evlerin kullanım alanını arttırmak için evle bağlantılı veya ayrı olarak yapılabilmektedir. Zemin kaplama veya yerden belirli yüksekliklerde istenilen boyutlarda uygulanabilmektedir. Taşınılabilirdir ve dayanıklıdır. Geniş bahçelerde evden bağımsız olup, oturma veya barbekü mekânı olarak kullanılabilmektedir. Küçük bahçelerde ise dekor amacıyla uygulanabilmektedir. Uygulanışı kolaydır ve zahmetsiz olmasına rağmen ilgi çekicidir.

6. Ateş Çukurları

Modern peyzaj tasarımlarında kullanımı giderek artan ve çok tercih edilen ateş çukurları, mekâna dekoratif bir hava katmaktadır. Yaz – kış kullanıma uygundur ama yazın kullanımı daha çok tercih edilmektedir. Yanan ateşin etrafında bulunmak, serin yaz akşamlarında insanların içinde bulunmaktan hoşlandığı anlara dönüşmektedir. Ateş çukurlarının estetik görüntüsü bahçeyi daha canlı ve dinamik bir hale getirmektedir.

7. Dış Mekan Mutfağı

Pergola, geniş parasol gibi gölgeleme elemanları altında bar tezgâhı ve bar sandalyeleri olan dış mekan mutfağı bahçede farklı bir ambiyans uyandıracaktır. İçerisinde oturma mekanı, barbekü ve şömine gibi elemanların bulunması birden fazla amaca hizmet etmesine olanak sağlar. Uzun, yemekli ve eğlenceli zamanlar için ideal bir oturma mekânı da olacaktır. Yarı açık bir mekân olacağından kışında rahatlıkla kullanıma uygundur.

8. Mini Çim Tepeler

Daha çok çocuklu aileler ve evcil hayvanı olan kişiler tarafından tercih edilmektedir. Kotları ve boyutları birbirinden farklı çim tepeler bahçe zeminini hareketlendirmektedir. Çim tepeler ortamdaki monotonluğu kırarken, çocuklara veya evcil hayvanlara oyun oynama imkânı sunmaktadır. Zeminde materyal olarak çim kullanılması çocukların güvenliği açısından önemlidir.

9. Dikey Bahçeler

Dikey bahçeler, ekolojik yararlarının yanında bahçeye estetik yarar da sağlayan peyzaj elemanlarıdır. Bahçe duvarının iç kısmında kullanılabilecek bu konstrüksiyon, bahçe duvarının monoton görüntüsünü ortadan kaldırmaktadır. Işık, su ve renk gibi ögeler ile desteklendiğinde kullanıcıya görsel bir şov sunmaktadır.

10. Bitki Rafları

Bahçesinde bitki yetiştirmeyi seven kullanıcılar için, bahçelerinin küçüklüğü bazen sıkıntı olabilmektedir. Bu gibi durumlarda pratik bir yol olan bitki raflarını tercih etmektedirler. Bitki rafları, bahçe duvarı üzerine istenilen boyutta ve biçimde sabitlenerek saksılı bitkiler için mekân oluşturan peyzaj elemanlarıdır.

Yapıların her geçen gün daha fazla büyüyen ölçekleri, çiçek ve toprak kokularının yerini alan egzoz kokuları ve masmavi gökyüzünü karartan hava kirliliği…

Kış bahçeleri terimini, yapılaşmanın artmasıyla ve doğaya dokunma imkanımızın giderek azalmasıyla beraber daha sık duymaya başladık. Özellikle büyük şehirlerde günlerimizi;  kalabalığın arasında, binaların gölgesinde ve her gün daha fazla azalan yeşil alanın arasında geçiriyoruz.

Bu yoğun yaşamın beraberinde getirdiği stresi ve yorgunluğu atmak için, evimizde kendi zevkimize ve kullanım ihtiyacımıza göre tasarlayabileceğimiz kış bahçeleri yardımımıza koşarak, hayatımıza kaliteli bir yaşam alanı katmaktadır. Kış bahçeleriyle beraber günlük yaşantımıza motivasyonu ve enerjiyi dahil edebilir, zevkimize uygun bitkileri hayalimizdeki dekorasyonla bir araya getirebiliriz. Umarım evlerimizde oluşturabileceğimiz kış bahçeleri ve beraberinde getirdiği çiçek kokuları; sevgiyi, iyiliği ve tüm güzellikleri hayatımızda tutmamıza yardımcı olur.         

Mahesh Yogi’nin dediği gibi;

“Sevgi çiçek kokusu gibi yayılır ve tüm güzel şeyleri size çeker.”

Kış bahçeleri gerek ihtiyaç gerek sosyal medya kullanımının yaygınlaşmasıyla beraber günümüzde popülerliğini korusa da, kış bahçelerinin oluşum süreci çok daha eski zamanlara dayanmaktadır.

Kış Bahçelerinin Tarihsel Süreci

İnsanların doğa ile iç içe olma fikri çok eski tarihlere dayanmaktadır. Tarih kitaplarında geçen ilk kış bahçesi örnekleri milattan önce 600’ lü yıllara kadar uzanmaktadır. Daha sonra elverişli olmayan dış hava şartlarından korunarak, kapalı mekânlarda bitki yetiştirme fikri; ilk olarak Yunanlılar, Mısırlılar, Çinliler ve Japonlar’da görülmüş olsa da bu düşünceyi asıl geliştiren Romalılar olmuştur. Romalılar bitkilerini olumsuz hava koşullarından korumak için, kış bahçesi ağaçları kullanarak kapalı özel alanlar oluşturmuşlardır.

Daha sonra 16. ve 17. yüzyılda Avrupalılar daha sanatsal ve estetik görünümlü kış bahçeleri tasarlama sürecine geçmiştir. Özellikle o dönemde kraliyet ailesinden olan Kraliçe Anne döneminde, havaların ısınmasıyla beraber uygun bitkiler ve bahçe mobilyaları kapalı mekânlara taşınıp, misafir ağırlama odaları olarak kullanılmaya başlanmıştır. O yıllarda henüz gelişmemiş olan teknoloji nedeniyle sıcak havalarda geniş pencereli ve taş duvarlı olan kış bahçeleri yapının dışında kullanılmıştır.

Türk Toplumunda Kış Bahçesi Örnekleri

Türk toplumunda kış bahçeleri uygulamalarına ise Osmanlı Devleti’nde 19. yüzyılın ilk yarısında başlanmıştır. Diğer devletler gibi Osmanlı Devleti de kış bahçelerini ilk dönemde bitki yetiştirmek, bitkileri olumsuz dış koşullardan korumak için kullanmıştır. Kış bahçelerinin Osmanlı da ilk bilinen örneği Maslak Kasırları içinde bulunan “limonluk”tur. Dolmabahçe Sarayı’ndaki Camlı Köşkün üst katındaki limonluk, Yıldız Sarayı’nda yer alan 5 kış bahçesi de bu dönemin tasarımlarına örnektir.

Dilerseniz evlerimizden çıkamadığımız bugünlerde Maslak Kasırları içinde bulunan kış bahçelerini, bu videodan izleyebilirsiniz.

Günümüzde Kış Bahçesi Dekorasyonu

19. yüzyıl ile beraber modern kış bahçesi tasarımları günümüzdeki şeklini almaya başlamıştır.

Teknolojinin gelişmesiyle beraber kış bahçelerinde; geniş pencereler ve taş duvarlar yerini cam tasarımlara bırakmıştır. Kış bahçesi yapımı için kullanılacak cephe, kullanım amacına göre büyük önem taşımaktadır ancak gelişen teknolojiyle beraber istenilen alana korunaklı mekanlar oluşturulabilmektedir. Ayrıca artık sadece yapı dışında değil, yapı içinde de birçok yerde kış bahçesi tasarımı mevcuttur.  Bununla beraber kış bahçelerinin kullanım amacı değişkenlik göstermiştir. Eski çağlarda kış bahçeleri ile bitki yetiştirmek ve bitkileri olumsuz hava koşullarına karşı korumak amaçlanırken, günümüzde evlerimize estetik bir dokunuş katarak biraz olsun özlemimizi azaltarak doğayı yakınımıza taşımak amacıyla yapılmaya başlanmıştır. Bu durum kış bahçesi detay tasarımında tasarlanmalıdır.

Kış bahçeleri yaşama ve dinlenme ihtiyacımızı giderdiğimiz her alanda tasarlanabilmektedir. Yapının dışında, balkonumuzda, çatı katımızda keyifli zaman geçirmek için tasarladığımız alanların yanı sıra; çalışma alanı, mutfak, banyo ve yatma alanı, yüzme havuzu gibi birçok aktiviteyi gerçekleştirdiğimiz mekanlarda da kullanılmaktadır.

Kış Bahçesi Dekorasyon Önerileri

Kış bahçesi dizayn edilmek istenilen yere ve fonksiyona göre şekillendirmelidir.

Çalışma alanı, mutfak ve yüzme havuzu gibi alanlarda; dış mekan ile iç mekan arasındaki bağlantının kopmamasını sağlamak için daha geniş ve ferah camların yer aldığı, gün ışığından maksimum düzeyde faydalanabileceğimiz alanlar oluşturulmalıdır. Ancak banyo ve yatma alanı gibi mahremiyetin korunması gereken tasarımlarda, buzlu camlar ve perdeler kullanılmalıdır. Çalışma odasını bir kış bahçesine çevirmek istiyorsak daha açık tonların hakim olduğu, beyazın yoğunlukla kullanıldığı mobilyalar seçmek motivasyonu arttırmak için olumlu olacaktır.

Mutfakta ise kırmızı renginin iştah açısı etkisinden faydalanabiliriz. Mutfak ile birleştirilen kış bahçelerinde koku probleminin yaşanmaması için gerekli havalandırma önlemleri alınmalıdır.

Kullanım alanlarına göre detaylı dekorasyon örnekleri ve kış bahçelerinde kullanabileceğimiz bitki türlerini (kış bahçesi bitkileri), kış bahçesi fikirleri yazı dizisinin sonraki yazılarında sizlerle paylaşacağım. İyi okumalar diliyorum, teşekkür ederim.

Faydalanılan Kaynaklar:

1. yandex.com.tr/gorsel
2. http://katlanircambalkonsistemleri.blogspot.com/2010/04/kis-bahcesi-tarihcesi.html
3. Arık , A.N (2020). Müstakil konutlarda kış bahçelerinin iç mekan olarak değerlendirilmesi. Yüksek lisans Tezi. İstanbul: MSGSÜ
4. Durmuş, K. (2006). Yüksek yapılarda kış bahçesi tasarımı. Yüksek lisans tezi. Kayseri: Erciyes Üniversitesi, Fen bilimleri enstitüsü
5. Uysal F.T. (1997). Kış bahçeleri ve tasarım ilkeleri. Yüksek lisans tezi. Ankara: Ankara Üniversitesi, Fen bilimleri enstitüsü.

İlk izlenimin son izlenim olduğu söylenir ve bu durumun evlerimiz için de geçerli olduğunu düşünüyoruz. Evinize gelenleri etkileyebilecek ilk izlenimi doğru verebilmek için, öncelikle giriş kapınızın etrafındaki dekora dikkat etmelisiniz. Bunu yapmanın ve evinizin cazibesini geliştirmenin birçok yolu vardır. Öyleyse, ön kapı alanınızı dekore etmek için farklı fikirlere birlikte göz atalım:

1- Dış Kapı Girişinize Biraz Renk Eklemek için Farklı Renk Çiçek Açan Süslü Saksılar Koyabilirsiniz

2- Sizi Beklerken Ziyaretçilerinizin Oturması için Şirin Bir Bank Koyabilirsiniz

3- Ahşaptan Adres Tabelası Yapabilirsiniz

4- Ziyaretçilerinize Değişik Donatılarla “Hoşgeldin” Diyebilirsiniz

5- Kapınızın Önünde Renkli Paspas veya Dış Mekan Halısı Kullanın

6- Sukkulent Bitkilerle Ev Sahibinin Adının Baş Harfini Gösteren Bir Monogram Yapın

7- Kapınızı Vurgulayıcı Bir Renge Boyayın

Apartman daireleri için de müstakil evler için de en önemli imaj donatılarından biri kapılardır.

8- Kapınızın Girişi İçin Portik Sundurması Eklemeye Ne Dersiniz?

9- Eviniz Çok Yeni Değilse Eski Panjurlara Monte Edilmiş Saksılar ile Rustik Duvar Dekoru Oluşturun

10- Kapı Girişinin İki Kenarına Dekoratif Saksılar ekleyin

Bu konuda yuvarlak budanmış (topiary) bitkiler şık durabileceği gibi mazı, skyrocket gibi bitkiler de evinizi çok güzel gösterecektir.