Hadi gelin biraz sanat konuşalım! Size, özellikle çiçek resimleriyle bilinen harika bir sanatçıdan bahsetmek istiyorum.

Rachel Ruysch, 17. ve 18. yüzyılda yaşamış ve özellikle çiçek resimleriyle tanınmış Hollandalı, barok dönemi natürmort sanatçısıdır. Çiçeklerin doğadaki yerini ve anlamını büyük bir ustalıkla işleyen Ruysch, her bir resminde doğanın estetik ve sembolik değerlerini gözler önüne serer. Bu yazıda, Rachel Ruysch’un çiçek resimleri ile peyzaj sanatı arasındaki ilişkiyi inceleyerek, sanatçının doğaya olan sevgisini ve sanatsal vizyonunu nasıl yansıttığını keşfedelim. Kısacası, Ruysch’ın gözünden çiçeklerin sanatsal değeri nasılmış bir bakalım!

Ruysch’un çiçek tabloları, gerçekçilik ve ayrıntılara verdiği önemle dikkat çeker. Bu resimler, doğanın güzelliğini ve geçiciliğini vurgular ve aynı zamanda döneminin bilimsel ve sanatsal ilgi alanlarını yansıtır. Doğanın detaylarını büyük bir incelikle ve gerçekçilikle betimleyen eserleri, botanik bilgi ve sanatsal yeteneğin mükemmel bir birleşimini yansıtır.

Genç yaşından itibaren bilim ve sanat ile çevrili yaşantısının devam etmesinin başlıca nedeni babası, ünlü botanikçi ve anatomi profesörü Frederik Ruysch’tır. Babasının botanik koleksiyonları ve bilimsel çalışmalarına olan merakı doğaya olan ilgi ve bilgisini pekiştirmiş ve bu alandan uzmanlaşmasına sebep olmuştur. Sanat eğitimine 15 yaşında Willem van Aelst’in atölyesinde başlamış, burada çiçek ve meyve resimlerinde ustalaşmıştır. Genç yaşında başlayan bu ilgisi evlendikten sonra keza on çocuk annesi olduktan sonra bile devam etmiş, aile hayatını ve kariyerini dengede tutmayı başarmıştır. Birçok başarıya imza atan Ruysch, 1708 yılında Bavyera Elektörü Max Emanuel tarafından saray ressamı seçilerek başarılarını taçlandırmıştır.

Rachel Ruysch’ı az çok tanıdığımızı düşünüyorum. Biraz daha derine inelim. Bu alanın piri değilim ama Ruysch’ın eserlerinden birkaç nacizane gözlem paylaşmak istiyorum. Ruysch’ın incelediğim çoğu eserinde, çiçekler genellikle bir vazo veya sepet içinde tasvir edilip ve genellikle bir masa üzerinde konumlandırılmış. Genellikle koyu arka plan ve ortada tek bir parça olacak şekilde işlenmiştir. Ruysch, genellikle piramidal bir kompozisyon kullanarak çiçekleri doğal fakat uyumlu bir şekilde düzenlemeyi tercih etmiş. Resmedilen her bir çiçek, bireysel bir karakter ve zarafetle çizilmiştir. Taç yaprakları ve yapraklarında kullanılan ton farkları ile kullandığı canlı renklerle gerçekçi sonuçlar çıkarmıştır. Çiçekler arasında gül, lale, zambak ve sümbül gibi popüler ve tanınabilir türler bulunuyor. Gülün narin, şeffaf taç yapraklarından bir lalenin kadifemsi yüzeyine kadar farklı çiçeklerin dokularını ustalıkla yakalamıştır. Dokuları betimleme yeteneği, resimlerine gerçekçi bir nitelik kazandırır. Dönemin özelliklerinden ışık ve gölge kullanımı fazlaca eserlerinde kullanmaya çalışan Ruysch, Chiaroscuro tekniğini (Sanatta karanlık ve aydınlığın oluşturuduğu zıtlığı) ustalıkla kullanmıştır. Sahip olduğu botanik bilgisi ve gözlem yeteneğinden fazlasıyla yararlanan Ruysch; ayrıca resimlerinde sıklıkla kelebekler, arılar ve diğer böcekler gibi doğanın diğer unsurlarını da kullanmıştır. Ayrıca benim de yeni öğrendiğim bir kavram olan “Vanitas” temasına eserlerinde yer vermiş. Barok döneminin önemli özelliklerinden birisi olan Memento Mori ve Vanitas Temaları, Barok döneminde çiçek resimleri, zamanın geçiciliğini ve hayatın faniliğini hatırlatan Memento Mori ve Vanitas temalarının bir parçası olarak da kullanılmıştır. Solan çiçekler, hayatın geçici doğasını simgelemesi gibi betimlemelerdir.

Rachel Ruysch’un Önemli Eserleri

Son olarak, önemli birkaç eserinden bahsedip yazımızı sonlandıralım.

Vazoda Çiçekler (1695)

Eser, dikkatlice dengelenmiş bir kompozisyona sahiptir. Çiçeklerin düzeni doğal bir görünüm verirken, her çiçek türü ve yaprak özenle yerleştirilmiştir. Bu, kompozisyonun rastgele değil, bilerek planlandığını gösterir. Eserde, çeşitli çiçek türleri tam çiçeklenme halinde tasvir edilmiştir. Bu, sadece görsel çeşitlilik sağlamakla kalmaz, aynı zamanda Ruysch’ın botanik bilgisini ve farklı çiçeklerin yaşam döngüsünü anlama yeteneğini de ortaya koyar.

Ruysch, canlı ve çeşitli bir renk paleti kullanarak her çiçeğin doğal renk tonlarını ve ince detaylarını yakalamayı başarmıştır. Bu, resme derinlik ve gerçekçilik katmaktadır. Chiaroscuro tekniği ile ışık ve gölge oyunlarını ustaca kullanmıştır. Her çiçeğin dokusu detaylı bir şekilde işlenmiştir. Taç yaprakların ince çizgileri, yaprakların damarları ve hatta böceklerin küçük detayları bile dikkatlice tasvir edilmiştir. Bu, resmin gerçekçilik seviyesini artırmaktadır.

Ağaç Kabuğunda Çiçekler (1715)

Bu eserde, büyüme ve çürüme temaları birleştirilmiştir. Çiçeklerin canlılığı ve tazeliği, ağaç kabuğunun sert ve yaşlı yapısıyla kontrast oluşturur. Bu, yaşam döngüsünün geçiciliğini ve doğanın sürekli değişimini vurgular. Böcekler ve yosunlar gibi küçük detaylar, doğal ortamı vurgular ve kompozisyona ek bir boyut katar. Bu detaylar, izleyiciyi resmin içine çeker ve sanki bir orman zemini inceliyormuş gibi hissettirir.

Çiçeklerin canlı renkleri, ağaç kabuğunun doğal, toprak tonlarıyla keskin bir kontrast oluşturur. Bu, çiçeklerin daha belirgin ve dikkat çekici olmasını sağlar. Işık, çiçeklerin ve ağaç kabuğunun farklı yüzeylerinde oynayarak, her iki elementin dokusunu ve formunu vurgular. Bu, kompozisyonun derinliğini artırır. Çiçeklerin ve ağaç kabuğunun detayları karmaşıktır. Taç yaprakların ince detayları, ağaç kabuğunun pürüzlü yüzeyi ve böceklerin minik detayları ustaca işlenmiştir. Ağaç kabuğunun pürüzlü ve yaşlı yüzeyi, çiçeklerin yumuşak ve canlı dokusuyla tezat oluşturur. Bu, eserin doğal ve organik bir his vermesini sağlar.

Ve son olarak “Çiçeklerle Natürmort” ve benim favorim bu oldu.

Çiçeklerle Natürmort (1716)

Bu eser, derinlik ve doku yaratma becerisini sergiler. Çiçeklerin düzeni, izleyiciyi resmin içine çeker ve çeşitli perspektifler sunmaktadır. Farklı türde çiçeklerin bir araya getirilmesi, esere zenginlik ve çeşitlilik katar. Her çiçek türü, kendi karakteristik özellikleriyle öne çıkar.

Ruysch, çiçeklerin doğal renklerini canlı ve doğru bir şekilde yakalamıştır. Renklerin canlılığı, çiçeklerin tazeliğini ve canlılığını vurgular. Işık, çiçeklerin doğal formlarını ve yüzey detaylarını ortaya çıkarır. Gölgeler ise kompozisyona derinlik ve boyut katar. Eserdeki çiçeklerin ve yaprakların ince detayları dikkat çekicidir. Her yaprak damarı, her taç yaprağının kıvrımı özenle işlenmiştir. Çiçeklerin ve diğer doğal unsurların dokusu, gerçekçi bir şekilde tasvir edilmiştir. Bu, resmin genel estetiğini ve gerçekçilik seviyesini artırır.

Rachel Ruysch’ın bu üç önemli eseri, onun çiçek resimlerindeki ustalığını ve detaycılığını mükemmel bir şekilde yansıtır. Her bir eser, doğanın güzellik ve karmaşıklığını vurgular ve izleyiciyi doğal dünyaya derin bir hayranlıkla bakmaya teşvik eder. Bu eserler, Ruysch’ın sanatının hem estetik hem de bilimsel değerini ortaya koyar.

Ünlü Japon animatör ve film yapımcısı Hayo Miyazaki… Daha önce bu isimle birçok yerde karşılaştığınıza, birilerinden bu adı defalarca duyduğunuza eminim. Geçenlerde Miyazaki’nin yeni çıkan Çocuk ve Balıkçıl (The Boy and the Heron) adlı filmine gittim ve daha sonra aklıma Miyazaki dünyasının bu seferki yazıma çok güzel ve keyifli bir konu olacağını düşündüm. Kısaca hikayeden bahsedelim. Annesini kaybedeb Mahito, babasının yanına bir kasabaya taşınır ve olaylar ardı sıra devam eder. Mahito’nun yas sürecine tanıklık ettiğimiz film aslında küçük bir çocuğun büyüme hikayesi. Öncelikle oturup film hakkında saatlerce konuşmak çok isterdim ancak asıl konumuz bu değil. Daha fazla konudan sapmadan kısaca Miyazaki’den bahsedip konumuza yavaş yavaş ilerleyelim.

Miyazaki filmlerinde, çoğu zaman modernleşmenin insan üzerindeki etkisine odaklı bir yaklaşımla ilerlemiş ve bu kopuşu vurgulamıştır ayrıca belirli sosyal ve doğal konularla olağan endişelerine filmlerinde yer yer belirtmiştir. Bence şöyle de diyebiliriz. Ghibli Stüdyosu’nun filmlerindeki sihir, modern peri masallarını günümüz toplumunun kritik meselelerine odaklanarak yeniden oluşturulmasıdır.

Hayao Miyazaki, 1941 yılında Tokyo’da doğmuştur. Animasyona olan ilgisi lise yıllarına dayanmaktadır. Öncelikle insanları nasıl hareket ettireceğine ve onları hareket ettirirken neyin motive edeceği üzerine çalışmıştır ancak buradaki asıl konu ise karakterlerinin mekanik hareketliliği değil daha çok ruhani hareketliliği olmuştur.

Ghibli Stüdyosu, ünlü animasyon şirketi, 1985 yılında, Miyazaki’nin Rüzgarlı Vadi (Nausicaä of the Valley of the Wind) ile elde ettiği başarılar sayesinde; Hayao Miyazaki, Toshio Suzuki, Isao Takahata ve Yasuyoshi Tokuma tarafından kurulmuştur. Filmlerin çoğunluğu Miyazaki tarafından çizilip, yönetilmektedir. Miyazaki filmlerinin odak noktasına insanı koyar. Doğa ve insan yapımı, hikayeyi anlatmak için hep bir arada yer almaktadır ve bütün bu unsurlar iyi ya da kötü şeklinde ayrıştırılmıştır.

Miyazaki’nin filmleri bugün hâlâ popüler olmakla birlikte ayrıca her biri işledikleri konularla birlikte ikon olarak görülmekte. Filmlerindeki hikaye, karakter, mimari, manzara ve görselleştirme çalışmalarıyla sinemalarda bir kült olduğunu kanıtlamıştır. Miyazaki filmlerinde, doğa ve doğa unsurlarına sıklıkla yer verdiğinden bahsetmiştim. Şimdi gelin birlikte, bu sihirli evrenin bize ayrılan kısmı olan büyülü bahçesine bir göz atalım.

• Komşum Totoro\My Neighboor Totoro (1988): Miyazaki’nin en bilinen eserlerinden olan Komşum Totoro’daki “Totoro” karakteri bir şekilde Ghibli Stüdyo’sunun maskotu haline gelmiştir. Her filminde olduğu gibi bu filminde de doğa-insan ilişkisini işleyen Miyazaki, bir baba ve 2 çocuğun hikayesini gözler önüne sermiştir. Kısaca filmden bahsedecek olursam; aile spontone bir hayat sürmek için kırsal bir yere taşınır ve kendilerini doğanın kollarına bırakır dersek bence doğru bir açıklama olur. Mei ve Tatsuki kardeşler ormanla iç içe bir hayat sürerken bir zaman sonra küçük kardeş Mei orman ruhlarını görmeye başlar ve bu iki kardeş Totoro ile tanışır. Film; iki kardeşin hayatı, annelerinin hastalığı, Totoro, orman ruhları ve günlük olaylarla bir şekilde ilerler. Filmde Totoro büyülü ve tuhaf bir ormanda yaşamaktadır. Yer yer canlı çiçeklerinde göründüğü filmde; ikonik sahnelerden biri olan Totoro’nun yağmur yağarken otobüs durağında beklediği ve kafasının üstünde şemsiye görevi göremeyecek kadar küçük olan Petasites japonicus (Fuki bitkisi olarak da bilinir) tutmaktadır. Bu bitki, Japonya’da yenilebilen bir bitki olarak kullanılmakla beraber, ilkbaharda çiçek açmaktadır. Suyu seven bitki, gölgeye karşı toleransı yüksektir. Cinnamomum camphora (Kafur ağacı) Totoro’nun yaşadığı kutsal bir ağaçtır. Bunların yanı sıra canlı çayırlar arasında salınan pembe Lilium rubellum fimde oldukça güçlü yerlere sahiptir.

• Ruhların Kaçışı\Spirited Away (2001): Diğer en ünlü filmlerinden biri olan Ruhların Kaçışı aslında Miyazaki’nin başyapıtlarından birisi diyebiliriz. Film esasında birçok jenerasyon için farklı mesajlar içeriyor. Kısaca filmin hikayesini özetleyecek olursak; ana karakterimiz Chiroro’nun kendi ruhani iç savaşının evrimini izliyoruz aslında. Miyazaki, başlarda şımarık olarak tanımladığı kızımızın, film boyunca iç dünyasının evrimini ve eve dönmesini sağlayacak saf kalbi elde etmesinde geçirdiği bir takım zorluklar ve testlerden oluşan bir sıra olayı gözler önüne sermiştir. Filmde, filmin ana karakteri Chihiro’nun, Haku (bir deniz ruhu) tarafından hiç bitmeyecekmiş gibi görünen çalılarla çevrili bir labirentin içinden geçirildiği bir sekans mevcut. Bu labirentin içerisinde yer alan o bitkilere bir göz atalım. Bu bitkiler aslında bir hayal ürünü değil.Gerçekte de var olan bitkileri temsil etmekte. New York Botanical Garden’da yapılan bir araştırma sonucunda bu bitkilerden birisinin Ericaceae ailesinden olan Satsuki azalea ya da Rhododendron indicum olduğu keşfedilmiştir. Yaprakları her daim yeşil ve erken ilkbaharda açan farklı renklerde çiçeklere sahip türlerini de görmekteyiz. Diğer bitkimiz ise; kendisini çok ama çok yakından tanıdığımız, muhakkak herhangi bir evin bahçesinde gördüğümüz bizim dilimizde ortanca ama bilimsel adıyla Hydrangea macrophylla (Japon mavi ortanca) olduğu keşfedilmiştir. Gölge seven ortancalar, bahçelerin kraliçeleridir diyebilir miyiz? Ortancalar, yazın bol su sever ve yaz ortalarına doğru ise o görgemli çiçekleriyle bizi mest eder. Gifteki sahneye bakalım. Kayısı (Prunus armeniaca) çiçeklerini, hoş görüntüsüyle bizi her zaman tatmin eden kamelyayı (Camelia japonica), orman güllerini (Rhododendron ponticum) ve çok yakından aşina olduğumuz zakkumu (Nerium oleander) fark etmişsinizdir.
• Ponyo (2008): Film, Sasuke adındaki küçük bir çocuğun, insan olmak isteyen Ponyo adındaki bir Japon balığı ile tanışıp arkadaş olmasını ve beraberinde gelişen olayları konu ediniyor. Filmin büyük bir kısmı su altında geçerken, Ponyo’nun büyülü etkisi, mükemmel ötesi bir bitki yaşamını ve su altı ortamının oluşmasına neden olmuştur.

• Rüzgar Yükseliyor\The Wind Rises (2013): Film, uçak mühendisi olan Jiro’nun, Japonya’nın savaştan etkilendiği bir dönemde, hasta olan Nahako ile tanışıp evlenmesini anlatıyor. Filmin eşsiz sahnelerinden biri olan Nahako’nun Japonya’nın Nagano Eyaleti olduğu düşünülen çayırları resmettiği sahneyi daha önce görmüşsünüzdür mutlaka. Çayırlar Lillium rubellum gibi canlı kır çiçekleriyle süslenmiştir. Nahako’nun hastalığının ilerlemeye başlamasıyla evlenmeye karar verirler. Hazırlıklar yapılır ve düğün vakti gelir. Düğün sahnesinde, Nahako’nun evlilik yemini yapmak için içeri girdiğinde, bir bakın burada kim varmış? Bizi Nahako’nun kulağının arkasındaki tek bir lotus çiçeği (Nelumbo nucifera) karşılar.

Miyazaki filmlerinin genellikle doğanın kutsal kabul edildiği Shinto dininden beslendiğini gösteriyor. Bu etkiyi, ruhlara olan saygıdan ve doğal unsurların filme entegre edilmesinden de anlayabiliriz. Doğal unsurlar, bitkiler ve manzaralar Miyazaki filmlerinde hep merkezi rol oynamakla birlikte çevre sorunlarına da farkındalık oluşturmuştur.

Yürüyen Şato (Howl’s Moving Castle-2004) da şöyle bir sahne var. Dikkatli baktığınız zaman sağ köşedeki hoş bitki dikkatinizi çekecektir. Bu zarif bitkimiz, Lysimachia arvensis, fare kulağı olarak da biliniyormuş ama bu bizim bilidiğimiz yer örtücü olarak kullandığımız asıl fare kulağı (Dichondra reperns) değil. Bu tür, fare kulağının alt sınıfından bir tür. Güneş seven bu bitki, Nisan ve Eylül aylarında çiçek açmaktadır.

Önerilen Yazı

Howl’s Moving Castle Filmindeki Peyzaj Karakterleri Üzerine Spekülasyonlar

Bu bahsettiklerim, Miyazaki’nin ve Ghibli Stüdyosu filmlerinde geçen sembolik bitkilerin sadece bir kısmı. Miyazaki filmlerinde kullandığı doğa unsurlarını ve insanları etkileyici bir şekilde ilişkilendirmekle kalmayıp, filmlerine yer yer izleyiciyi harekete geçirecek motivasyonlarda eklemiştir. Yazıya eklemediğim daha birçok film bir çok hikaye var. Diğer filmlere de mutlaka bir göz atın derim.

Bu yazıyı hazırlarken izlediğim ve kaynak olarak da kullandığım şu faydalı belgeseli buraya eklemek isterim. Eğer bu muhteşen filmlerin nasıl meydana geldiğine dair merakınız varsa buna da bir göz atmanızı tavsiye ederim.

Yume to kyôki no ohkoku

Sanırım akşam 19:30-20:00 civarlarıydı, Alsancak Kıbrıs şehitlerinde yürürken -ki bilenler bilir sağınız ve solunuz tamamen binalar ve insanlarla çevrili alabildiğine dar kalabalık bir sokak- ortama pek de ayak uydurmayan bir şey fark ettim. Ortama ayak uyduramamak ne güzel olabilirse o kadar güzel bir uyumsuzluk bu. Bütün o kargaşadan, telaştan, stresten aklınıza gelebilecek biz insanlara özgü o bütün kötü enerjilerden çok uzak bütün bunlara çok aykırı bir duruş “Jacaranda mimosifolia”.

Çiçekli Ağaçlar

Bütün ağaçların kendilerine has bir formu vardır. Bu formlarının psikoloji üzerinde etkileri yadsınamayacak kadar büyük ve etkilidir. Bu yazımda özellikle İlkbahar ve yaz aylarında çiçeklenen bizleri psikolojik olarak kasvetli kışın geride kalıp yazın geldiğini müjdeleyen bazı çiçekli ağaçlar ve özelliklerinden bahsetmek istiyorum.

Jacaranda Mimosifolia (Jakaranda)

Ana Vatanı Brezilya olan Jakaranda ağacı sıcak iklimleri sever. Ülkemizde Akdeniz sahilleri boyunca yetişir. Eğrelti otlarına benzeyen yapraklarını kışın döker. Mor-mavi rekli uzun çan şeklinde çiçekleriyle İlkbahar sonu Yaz başı boyunca çiçekli kalan bitki muhteşem manzaralar yaratırken, yazın gelişini müjdeleyen bitkilerdendir. Uzun süre çiçekli kalan bitkinin çiçek yoğunlukları sıcaklıklara göre azalış veya artış gösterebilmektedir. Park ve bahçelerde sıklıkla gördüğümüz bitkinin dekoratif çiçekleri ve temiz gövde yapısıyla kullanım alanı oldukça geniş olmakla birlikte sıklıkla tercih edilmektedir. Renkleri ve yaprak yapısı itibariyle kullanım yerine göre vurgu bitkisi olarak tercih edilebilir. Çiçekli ağaçların en güzel örneklerinden olan Jakaranda ağacı bana bambaşka bir diyardanmış gibi gelir her zaman, bu konuda yalnız olduğumu düşünmüyorum…

Acacia retinoides (İzmir Mimozası)

İsmini İzmir ve çevresinde sık yetiştirilmesinden alan bitki her dem yeşildir. Sarı çiçeklerini Temmuz ve Ağustos aylarında açmasıyla bilinmesinin yanında İzmir ve çevresinde Şubat sonu Mart başından itibaren çiçeklenirler. Tuzlu kireçli topraklarda iyi gelişim gösterirler. Özellikle otoban yol kenarlarında kullanılan bitki çok güzel görüntülere olanak sağlamaktadır.

Acacia cynophylla (Kıbrıs Akasyası)

Ülkemize Kıbrıs’tan getirildiği için bu isimle anılan bitkinin ana vatanı Avustralya’dır. Her dem yeşil çok boylanmayan geniş taç yapılı bitkininde sarı renkli küre biçimli çiçekleri ve mavimsi yeşil veya grimsi yeşil yapraklarıyla İlkbahar yaz aylarının müjdecisi çiçekli ağaçlardandır.

Cercis siliquastrum (Erguvan)

İlkbahar aylarının en gözde, can alıcı ağaçlarından Erguvan yapraklanmadan önce çiçeklenen bitkiler listesinde yer almaktadır. Kışın yaprak döken bitkinin pembe renkli çiçekleri Nisan ayından itibaren açar. Park ve bahçelerde sıklıkla tercih sebebi olan bitki kışın yapraklarını döker. Ana vatanı Doğu Akdeniz olan bitki ılıman iklim sevmesine rağmen kurak ve kışın sert geçtiği yerlerde de yetişir. Çiçekli ağaçların en güzel örneklerinden biri olan Erguvan Ağacı formu ve çiçek yapısı sebebiyle vurgu bitkisi olarak kullanılabilir.

Erythrina crista-galli (Mercan Ağacı)

7-8 metrelere kadar boylanabilen, anavatanı Güney Amerika’dır. Sıcak iklimleri sever ülkemizde Akdeniz bölgesinde süs bitkisi olarak yetiştirilir. İlkbaharda açan koyu kırmızı çiçekler bütün yaz bitkinin üzerinde kalırlar. Kışın yapraklarını döken çiçekli ağaç Mercan Ağacının dalları dikenlidir. Dikkat çekici güzel renkli çiçekleriyle park ve bahçelerde sıkça tercih edilir.

Visteria cinensis (Mor Salkım)

Çok uzun yıllar yaşayabilen sarmaşık bitki türü olan Visteria kışın yapraklarını döker. Ana vatanı Çin olan bitki ılıman iklimleri sever. Uzun salkımlar şeklinde mükemmel kokulu mor çiçeklerini Nisan başından itibaren açar. Genellikle yazın çiçeklerini dökmüş olur ama bitkiyi bazen yaz sonuna kadarda çiçekli olarak görmek mümkündür. Çok gövdeli çiçekli bir ağaç olan Mor Salkım’ın gövdeleri zamanla birbirine dolanır. Park bahçe çitleri başta olmak üzere dikkat çekici çiçekleri sebebiyle bir çok peyzaj uygulamasında sıklıkla tercih edilir.

Bauhinia veriagata (Orkide Ağacı)

Yine Akdeniz kıyısı şehirlerinde yetiştirilen bitki genellikle kışın yapraklarını döker ancak bazen tam olarak dökmez. Geniş tepeli 10-15 metrelere kadar boylanabilen bir bitkidir. Çiçekli ağaçlardan biri olan Orkide yoğun olarak yapraklanmadan önce çiçeklenir. Koyu pembeden eflatuna doğru renk sıkılasında bulunan dikkat çekici çiçeklere sahiptir.

Robinia pseudoacacia (Beyaz Çiçekli Yalancı Akasya)

Kışın yaprak döken, geniş taç yapısına sahip bitki 20-30 metrelere kadar boylanabilmektedir. İnce bir sap üzerinde dizili güzel kokulu beyaz çiçekleri salkım şeklinde bir arada görünürler. Çiçekli ağaç Akasya çabuk büyüyen, hızlı üreyen bitki dikildiği yerlerde kontrol altında tutulmalıdır. Kültür formu top akasya çok sık olarak peyzaj düzenleme çalışmalarında tercih edilir.

Hibiscus syriacus (Ağaç Hatmi)

Anadolu’da doğal olarak yetişen geniş yapraklı yaprak döken bitki çalı, ağaç ya da ağaççık formunda olabilmektedir. Süs bitkisi olarak yetiştirilmektedir. Kısa saplı çiçekler yoğun olarak eflatun olmakla birlikte, beyaz, pembe ve kırmızı renkli olabilmektedirler. İlkbaharda yeniden yapraklanırken çiçeklenmesi biraz geciken bitki yazın çiçeklenir. Park bahçelerde peyzaj düzenleme uygulamalarında kullanılan çiçekli ağaçlardan olan ağaç hatmi budama kolaylığı sağlaması açısından avantaj sağlar.

Tilia tomentosa (Gümüşi Ihlamur)

Ihlamuru sadece ağaç olarak değil mutfaklarımızdan da çok iyi tanıyoruz. Sağlık açısından sağladığı faydaların yanında ağaç olarak mükemmel formu, çiçekleri ve kokusuyla gözde bitkilerdendir. Kışın yaprak döken geniş yapraklı bitki Asya ve Avrupa’da doğal olarak yayılış gösterir. Çiçekler uzun salkımlar şeklinde sarkık açık sarı renkli ve mis kokuludur. Çiçekli ağaçların en güzellerinden olan Ihlamur ağaçları park ve bahçeler olmak üzere bütün peyzaj düzenleme çalışmalarında tercih edilir.

Magnolia grandiflora (Büyük Çiçekli Manolya)

Her dem yeşil, geniş taç yapısına sahip 20-30 metrelere kadar boylanabilen ağaç formlu bitkinin ana vatanı Kuzey Amerika’nın Güneyidir. Ülkemizde kışı ılıman geçiren bölgelerde daha sık olarak gözlemlenir. Parlak renkli kalın yapılı parlak yaprakları dikkat çeken bitkinin yaz aylarında sürgün uçlarında kocaman beyaz renkli çiçekleri vardır. Soliter bitki olan Manolya bir çok peyzaj düzenlemesinde alanların merkezi noktalarında ve ya girişlerde vurgu etkisi yaratmak üzere kullanılır.

Lagerstroemia indica (Oya Ağacı)

Ana vatanı doğu Asya olan bitki ağaç, ağaççık ve ya çalı formunda gelişim gösterebilmektedir. Ülkemizin ılıman bölgelerinde özellikle yollarda, park ve bahçelerde süs bitkisi olarak kullanılmak üzere yetiştirilir. Salkım formlu çiçekleri beyaz, pembe ve eflatun olabilmektedir. Yapraklarının sonbaharda renk değiştirmesiyle sürekli farklı manzaralara olanak sağlar. Budamaya sağladığı tolerans sayesinde çiçekli ağaç Oya Ağacına budama ile şekil verilebilinmektedir.

Syringa vulgaris (Leylak)

Ülkemizin hemen hemen her bölgesinde yetişen bitki küçük ağaç formundadır. Katmerli yapıda güzel kokulu çiçekleri beyaz, pembe ya da mor olabilmektedir. Çiçeklenme döneminde ortamda dikkat çeken bitki soliter olarak da peyzaj tasarımlarında kullanılmaktadır. Güzel görüntüsünün yanında bitki kozmetik sektöründe ham madde olarak kullanılmasıyla manidar :)

Nerium oleander (Zakkum)

Ülkemizde doğal olarak yayılış gösteren bitki maki topluluğunda yer alır. Tamam, zehirli ve yabani olması kabul edilebilir ancak doğru kullanım ile çok güzel görüntüler yaratmaktadır. Otoban ve yol kenarlarında, atıl alanlarda, insan kullanımının olmadığı fabrika çevrelerinde kullanılarak hem doğal bitki vejetasyonu desteklenirken sürdürülebilir peyzaj alanları için olanak sağlar.

KAYNAKÇA

1. Türkiye’nin Ağaçları ve Çalıları

2. Kardelen Fidancılık

3. Görseller: Canva.com