İklim ve çevre, insanlık tarihi boyunca sürekli değişim ve gelişim gösteren önemli konular olmuştur. Geçmişten günümüze kadar yaşanan olaylar ve felaketler, çevre bilincinin ve sürdürülebilir yaşamın ne denli önemli olduğunu gözler önüne sermektedir. Tarih boyunca yaşanan çevre felaketleri ve önemli olaylar, insanların doğayla olan ilişkisini ve çevre politikalarının şekillenmesini etkileyen önemli dönüm noktalarıdır.

Bu yazıda, iklim ve çevre ile ilgili önemli olaylar, çevre felaketleri ve tarihleri ele alacağız. Bu olaylar ve felaketler, insanlığın doğayla uyum içinde yaşama ve doğal kaynakları koruma konusunda ne kadar önemli adımlar atması gerektiğini gösteriyor. Ayrıca, bu olayların sonuçlarından ders çıkararak, gelecek nesiller için daha yaşanabilir ve sürdürülebilir bir dünya yaratma yolunda önemli birer rehber niteliğindedir. Bu tarihler ve olaylar, gelecekte daha bilinçli ve çevreye duyarlı politikaların ve uygulamaların benimsenmesinde büyük rol oynamaktadır.

İklim ve Çevre ile İlgili Yaşanmış Önemli Olaylar

Bu tablo, iklim ve çevre ile ilgili yaşanmış önemli tarihleri ve ne yaşandığını içermektedir. Bu tarihler, küresel çevre politikalarının ve iklim değişikliği ile mücadelede atılan önemli adımların kilometre taşlarıdır.

Tarihte Yaşanmış Önemli Çevre Felaketleri ve Tarihleri

Bu tablo, tarih boyunca yaşanan önemli çevre felaketlerini içermektedir. Bu felaketler, insanlık tarihinde büyük çevre ve sağlık sorunlarına yol açmış ve çevre politikalarının şekillenmesinde önemli rol oynamıştır.

Tarih boyunca yaşanan önemli çevre felaketleri ve olaylar, çevre politikalarının ve sürdürülebilir kalkınma hedeflerinin şekillenmesinde büyük rol oynamıştır. Gelecekte daha yaşanabilir ve sürdürülebilir bir dünya yaratmak için, bu olaylardan ders almalı ve çevre ve doğal kaynakların korunması için her birimiz üzerimize düşen sorumluluğu üstlenmeliyiz.

Çevre ve doğa, insan yaşamının temel unsurlarıdır ve insanlığın sürekli büyümesi ve kalkınması ile birlikte çevreye ve doğal kaynaklara yönelik talep ve baskılar giderek artmaktadır. Bu durum, doğanın korunması ve sürdürülebilir bir yaşam için atılması gereken adımları daha da önemli hale getiriyor. İşte bu yüzden, yıl boyunca çeşitli tarihlerde kutlanan çevre ve doğa ile ilgili önemli günler ve haftalar, bu konuların sürekli gündemde kalmasını ve insanların farkındalığının artırılmasını amaçlamaktadır.

Bu yazımızda, çevre ile ilgili önemli günler, haftalar hakkında bilgi vermekteyiz. Bu önemli tarihler ve etkinlikler, çevre ve doğa konularında farkındalığı artırmak, gelecek nesiller için daha yaşanabilir ve sürdürülebilir bir dünya yaratmak adına atılan adımların önemini vurgulamaktadır.

Çevre ile İlgili Önemli Günler

Bu tablo, yıl boyunca çevre ve iklim ile ilgili önemli günleri içermektedir. Bu günler, insanların bu konulara daha fazla dikkat etmelerini ve daha sürdürülebilir bir dünya için harekete geçmelerini sağlamayı amaçlamaktadır.

Çevre ile İlgili Önemli Haftalar

Bu tablo, yıl boyunca çevre ile ilgili önemli haftaları içermektedir. Bu haftalar, çevre sorunlarına dikkat çekmek, farkındalığı artırmak ve sürdürülebilir yaşama yönelik adımlar atmak amacıyla düzenlenmektedir.

Çevre ve doğayla ilgili önemli günler ve haftalar, tüm dünyada farkındalığı artırmak ve eyleme geçmeye teşvik etmek için düzenlenen etkinliklerle doludur. Bu tarihler ve etkinlikler, insanların çevre ve doğal kaynaklara daha fazla saygı göstermeye, daha sürdürülebilir yaşam alışkanlıkları edinmeye ve doğayı koruma çabalarına katılmaya teşvik eder. Bu tür etkinlikler ve kutlamalar, çevre sorunlarının çözülmesinde ve sürdürülebilir bir gelecek için mücadelede büyük öneme sahiptir.

Plastikler… Geçmişi çok eskilere dayanmasa da önüne geçemediğimiz takdirde bizden çok daha uzun süre var olacaklar. Bulunduğu andan itibaren hızla gelişerek, üretim sektöründen hizmet sektörüne kadar hayatımızın her alanında karşımıza çıkan plastik kullanımı onlarca sektörde çeşitliliğini her geçen gün arttırmakta. Elbette bu mucizevi materyalin hayatımızı kolaylaştırdığı kadar başımıza iş açacağını kimse tahmin edemezdi!

Bu yazımızda, plastikten elde edilen ürünlerin hayatımıza girmesiyle meydana gelen plastik atık problemlerine değinerek, İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa Orman Fakültesi Peyzaj Mimarlığı öğrencilerinin “Plastik Kullanımı Farkındalık Hareketliliği” başlığı altında; tek kullanımlık plastiklerin kullanımı sonucu, geri dönüştürülemez* atıkların bize ve çevremize verdiği zararlara yönelik yapılan enstalasyon çalışmalarını inceleyeceğiz.

Plastik Mucize mi, Felaket mi?

Plastik keşfedildiğinden beri hayatımızı kolaylaştıracak tüm alanlarda tercih edilen ilk madde olmayı başardı. 1907 yılında Amerikalı mucit Leo Baekeland’ın Bakaliti bulması ile Dünya yeni bir çağa adım atmış oldu. Elektronik aletlerden kıyafetlere, mobilyalardan araçlara kadar her alanda kullanılmaya başlandı. Alternatif madde olarak görülen plastik hafif ve maliyetinin düşük olması sebebi ile tüm alanlarda diğer malzemelerin yerini almayı başardı. Plastik olmasaydı sağlık ekipmanları, bilgisayarlar, iletişim aygıtları ve seyahat araçları olmazdı. Plastiğin hayatımızı oldukça kolaylaştırdığı bir gerçek, fakat hesaba katmadığımız atıklar ekosistemimizi ve hayatımızı tehlikeye sokmakta. Bu noktadan sonra plastiksiz yaşayamayacağımız doğru belki, ancak plastiklerle yaşayabilecek miyiz peki?

Etkili bir değişim gerçekleşmezse 2030 yılına kadar 104 milyon metrik ton plastik daha ekosistemimize karışmış olacak. Özellikle tek kullanımlık plastik atıklarının neden olduğu tahribat her geçen gün artıyor. Sistemdeki bu zararlı sızıntı yaban hayatını ve ekosistemimize zarar veriyor. 270’ten fazla hayvan türü plastik atıklara takılıyor ve 240’tan fazla hayvanın plastik yuttuğu bilimsel araştırmalarla ortaya konmuş durumda. Ayrıca hayvanların yanı sıra insanlar da gıda ve içme suyu ile mikro-plastik yutuyor ve bunun sağlımız üzerindeki etkisi ise henüz tam olarak bilinmiyor.

Plastik atıkların küresel çapta yalnızca %19,9’unu geri dönüştürebiliyoruz. Yani geri dönüşüm plastik bağımlılığımıza çözüm değil. Her yıl okyanuslarımıza 8-12 milyon ton plastik atılıyor. Okyanuslardaki plastik atıklar yalnızca kötü görünüme sebep olmuyorlar aynı zamanda ölümcüller. Plastik kullanımı her yıl yüz binden fazla deniz hayvanını ve bir milyon deniz kuşunun ölümüne sebep oluyor.

Plastik atıklarının yakılarak bertaraf edilmesinin yanı sıra, plastik üretimi sonucu da karbondioksit emisyonları her geçen yıl artıyor. Bu şekilde devam ederse 2030 yılında karbondioksit emisyonunun yarı yarıya artması ve plastik atık yönetiminden kaynaklanan emisyonun da 3 kat artması bekleniyor.  

Plastik üretim ve tüketim zincirinin her bir halkasındaki aktörler, insanın ve doğanın ödediği gerçek bedelin farkına varmadığı takdirde plastik kirliliği artmaya devam edecek. Mevcut durumda çözüm üretme sorumuluğu her ne kadar büyük oranda tüketicilere yüklenmiş olsa da zincirin her bir halkası atık yönetimi konusunda çaresizlik noktasına gelmeden bir an önce harekete geçmek zorunda. Örneğin bizler tüketici olarak tek kullanımlık plastikleri kullanmayı bırakırsak, arz-talep döngüsünde yeni bir dinamik yaratarak atıkların azalmasına destek olabiliriz.

Plastiklerin bizlere ve ekosistemimize verdiği zararları açıklayan bilgilendirici bu kısa animasyonu izleyebilirsiniz:

Zincirin tüketici halkasında olan İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa Orman Fakültesi, Peyzaj mimarlığı öğrencileri tek kullanımlık plastiklere dur diyerek “Plastik kullanımı farkındalık hareketliliği” başlattılar ve bu kapsamda bir atölye çalışması geçekleştirerek plastik atıklardan enstalasyon çalışmaları yaptılar. Kamusal Açık Alanlarda Evrensel Peyzaj Tasarımı Çalıştayı’nda sergilenen atölye çalışmaları ve tasarım sürecine ilişkin detaylar işte burada:

KAHRAMAN ÖĞRENCİ PLASTİK SU ŞİŞESİNE KARŞI!

27 Kasım 2019 tarihinde Peyzaj Mimarlığı Bölümü’nden Dr. Öğr. Üyesi Simay Kırca, Araş. Gör. Elif Nur Sarı ve Araş. Gör. Merve Eminel Kutay yürütücülüğünde, fakültemizde ve gündelik hayatta tüketmeye alıştığımız tek kullanımlık ‘plastik su şişesi/bardağı’ ve ‘kâğıt kahve bardağı’ kullanımına dikkat çekilmesi amacıyla bir atölye çalışması gerçekleştirilmiştir. PEMÖT, Tasarım Kulübü ve IFSA öğrenci kulüpleri iş birliğiyle gerçekleşen etkinlik sonucunda plastik atığın neden olduğu ‘organizma’ metaforu üzerinden ‘su’, ‘toprak’, ‘orman’ ve ‘kent’ temalı 4 adet enstalasyon ve bunlara ilişkin posterler üretilmiştir. Enstalasyonların yapımında, fakültemiz öğrenci ve personel yemekhanesi ile kantinden öğrenciler tarafından yalnızca 3 saat içinde toplanan toplam 105 adet plastik su şişesi, 380 adet plastik su bardağı ve 509 adet kâğıt bardak kullanılmıştır. Eğer kabaca bir hesap yaparsak, bu;

• 1 haftada 525, 1 ayda 2100 ve 1 yılda 21.000 adet plastik su şişesi,

• 1 haftada 1900, 1 ayda 7600 ve 1 yılda 76.000 adet plastik su bardağı ve

• 1 haftada 2545, 1 ayda 10.180 ve 1 yılda 101.800 adet kâğıt bardak eder…

Enstalasyon Çalışmaları

Su Grubu: Plastiwhale

Toprak Grubu: Plastmedusa

Orman Grubu: Plascary Tree

Kent Grubu: Cupzilla

Atölye Katılımcıları

Çağrı Acar, Ela Durbin, Elif Naz Duman, Emre Aydoğdu, Eylül Esra Ağırbaş, Ece Nur Çebi, Hilal Bakırcı, İlknur Gürdere, İpek Koçak, Kayra Simur, Kerem Kandemir, Melik Fırat Saylık, Nurgül Arslan, Özgenur Aydın, Rabia Yücel, Semanur Reyhan, Sezin Kanoğlu, Şeyma Sevinç, Vildan Birinci, Yakup Küçük, Yaren Çömlekçi, Yeşim Çetinkaya, Zeynep Aslı Gürcan.      

Sigaranın insan sağlığı üzerindeki etkisinden bahsetmeye gerek yok diye düşünüyorum. Okullarda, hastanelerde, sokaklarda gösteriliyor peki buna rağmen neden sigara tüketimi bu kadar fazla? Acaba sigarının sadece insanlara değil de diğer canlılara da etkisi olduğunu bilsek bırakmamız için bir faydası olabilir mi? Sigara dumanının etkileri nedeniyle sigara içmeyenler de pasif içici olarak zarar görüyor. Peki sigaranın bizlere oksijen üretmeye çalışan bitkiler üzerinde de büyük zararlarının olduğunu biliyor muydunuz ?

Rekor Atık Sigara İzmariti

Her yıl 4,5 trilyon izmaritin yere atıldığı tahmin ediliyor. Sigara izmariti dünyada ki en yaygın çöpler arasında ve ayrışması 18 ayla 10 yıl arasında değişebiliyor buda plastik atıkla eş değer. Doğaya verdiği zarara bakınca insanlarımızı bilinçlendirmemiz gerektiğini anlıyoruz. İçerek sadece kendimize zarar vermiyoruz dolaylı yoldan çevremize büyük zararlarımız dokunabiliyor.

Sigara İzmaritleri Bitkileri Nasıl Etkiliyor?

Ecotoxicology and Environmental Safety adlı bilim dergisinde yer alan çalışmaya göre sigara izmaritlerinin topraktaki varlığı yoncanın çimlenme başarısını yüzde 27 ve filiz boyunu da yüzde 28 oranında azaltıyor. Otların da çimlenme başarısı yüzde 10 azalırken, filiz boyları da yüzde 13 azalıyor. ARU Biyoloji Bölümü’nde kıdemli öğretim üyesi ve çalışmanın başyazarı Dr. Dannielle Green “Dünya genelinde sigara izmaritlerinin yaygın olduğu sokaklar ve parklar olmasına rağmen çalışmamız sigara izmaritlerinin bitkiler üzerindeki etkisini gösteren ilk araştırma. İzmaritlerin çimlenme başarısı ve hem otların hem de yoncaların filiz boyu üzerinde zararlı etkisi olduğunu ve yoncanın kök ağırlığını yarıdan fazla azalttığını bulduk” dedi.

Sigara sadece insanlar için değil, hayvanlar, bitkiler ve doğa için de zararlıdır

Sigara Dumanının Bitkilere Etkisi

Yapılan araştırmalara göre sigara dumanına maruz kalan bitkilerin diğer bitkilere oranla daha yavaş büyüdüğü tespit edilmiştir. İnsan sağlığı kadar bitki sağlığını da bu derece etkileyen sigarayı artık bırakmanın vakti gelmedi mi sence de?

Sigara ve Su Kirliliği

Doğa, sigara endüstrisinden olumsuz etkilenen tek yer değildir. Sigara kullanımının dünyanın su yolları üzerinde kalıcı bir etkisi vardır. Su kirliliğinin en önemli nedenlerinden biri de sigara izmaritleridir. Düzgün bir şekilde atılmadıklarında, sulara karışır.

Sigara izmaritleri okyanuslara, nehirlere ve diğer su yollarına girdiğinde, kimyasallar suyu kirletir. Bu kimyasallar şunlardır:

• Nikotin
• Pestisit kalıntıları
• Gübre

Sigara izmarit atıkları sulara karışarak suda ağır metaller oluşumunu sağlar Bu zararlı toksinler su kalitesini etkiler ve suların hayvanları, insanları ve ekosistemleri üzerinde hasara yol açar.

Ne mi Yapabiliriz?

Sigaranın çevreye etkileri felakettir. Tütün endüstrisi toprak, su ve havayı kirletir ve zehirli kimyasallar salgılar. Bitkiler, hayvanlar ve insanlar sigaranın olumsuz etkisini hissediyorlar ve bunun durdurulması gerekiyor. Nasıl mı? Toplumsal bilinçle.. Kamunun yasakladığı alanlarda, ormanlar, plajlar, parklarda sigara tüketimini kontrollü bir şekilde yaparak.