Proje İnceleme Yazıları

Ünlü Mimar ve Mimarlık Felsefecisi Le Corbusier geçtiğimiz yüzyılda özellikle mimari tasarımların üç sac ayağının olduğunu, değerlendirmelerin bu üç kriter üzerinden yapılması gerekliliğini söylemişti. Bu kavramlar Estetiklik, İşlevsellik ve Ekonomiklik‘ti. Uygulanan tasarımlarda bu parametrelerden birinin eksik olması tasarımın en iyi ihtimalle eksik olmasına yol açacaktı. İlerleyen yıllarla birlikte değerlendirme kriterlerine teknolojiklik, orjinallik, antropometriklik gibi kavramlar da eklenmiştir. Teknolojikliğin geçtiğimiz yıllarda olumlu bir özellik olarak görülmesi nedeniyle eklendiğini düşünüyorum. Ancak günümüzde tasarımlarda teknolojiklikten daha çok “doğallık” aranmaktadır. O nedenle kriterlere doğallık seçeneğini de ekliyorum. Ayrıca Tasarım Güvenliği de değerlendirme kriterlerinde önemli bir seçenektir.

İşte mimari proje değerlendirmelerinde temel tasarım ilkeleri (denge, birlik, bütünlük, ritim, vurgu, devamlılık, zıtlık, uyum, uygunluk) ve yukarıda bahsettiğim kavramlar genel olarak değerlendirme kriteri olarak kullanılır.

Bu köşede bu kriterler açısından her ay en az bir proje incelemeye karar verdim. Proje değerlendirme kriterlerine zamanla yeni seçenekler eklenebilir, ya da çıkartılabilir. Kendimi önemli projeleri değerleyebilecek kadar yetkin bir isim olarak görmüyorum elbette. Herkesin yorumunun, bakış açısının, vereceği değerin de farklı olabileceğinin farkındayım. Burada verdiğim puanlar tamamen benim kişisel görüşlerim olup, proje müellifi ya da herhangi başka bir kurumu/kişiyi bağlamaz. Ancak konuyla ilgili görüş, eleştiri ve önerilerinize açık olduğumu belirtmek isterim. Yorumlarınızı aşağıda bulunan yorum bölümüne ya da memindas@peyzax.com‘a yazabilirsiniz.

Çocuk Dostu Kentler

Dünyamızda medeniyetin ilerleyişi ile birlikte şehircilik anlayışı da değişmiş, son yıllarda daha yaşanabilir kentler oluşturmak açısından insan odaklı kent yaklaşımları ortaya çıkmıştır. Bu kapsamda kullanılan şehircilik terimlerinden biri de Çocuk Dostu Kentler‘dir.

İran’da yapılan akademik bir araştırma çocukların en çok oyun oynamak istedikleri yerin sokaklar olduğunu ortaya koymuştu. Çocuk Dostu Kentler yaklaşımı kapsamında yapılan bir araştırma göstermiştir ki Çocuk Oyun Alanlarının standartlaştırılması çocukların psiko-motor gelişimlerini sınırlandırmaktadır. Bu nedenle son yıllarda Buga 05 gibi çok farklı tasarımlarla karşılaşmaktayız.

Farhang Park

İran’da bulunan Farhang Park tasarımı mahallelinin zaman içerisindeki ihtiyacından doğuyor. Yaklaşık 20 yıl öncesinde mahalle halkının isteği üzerine mahalle içerisindeki boşluk alan koruluğa çevriliyor. Koruluğun sulanması ve bakımı mahalle halkına bırakıldığı için yıllar içerisinde mahalle halkında koruluk için bir aidiyet duygusu oluşuyor. Ancak zamanla büyüyen ağaçlar ve civardaki boş arazilerin bakımsız bitki örtüsü koruluğun bölge halkını endişelendiren karanlık bir suç mahalli olmasına sebebiyet vermiş.

Bölge için proje ihtiyacı doğduktan sonra mimarlar uzun saha çalışmaları yaparak mahalle halkının istek ve görüşlerini dikkate alarak bu güzel tasarımı üretiyorlar. Koruluk içerisine yapılan tasarım düz ve köşeli çizgileriyle İran Cahar Bag kültürünün izlerini taşıyor.

Yürüyüş alanında kullanılan lineer çizgilerin aksine parkın diğer köşesinde informal çizgileri ve rengarenk malzemeleri ile bir Çocuk Oyun Alanı tasarlanmış. Standart oyun gruplarından hiçbiri kullanılmamasına rağmen çocuklar için zevkle oynayabilecekleri bir alan inşa edilmiş. Çocuğun hayal gücünü sınırlandırmadan kendi yaratıcılığını kullanarak oyunlar oynayabileceği, denge kurmayı ve sosyalleşmeyi sağlayabileceği alanlar üretmek çocuk gelişimi açısından önemlidir.

Çocuk Oyun Parkları ile ilgili bu yazıları da beğenebilirsiniz

Avustralya’nın Sidney şehrinde bulunan Blaxland Riverside Park Haziran 2012’de açılmıştır. JMD tasarım şirketinin “Çocuklara ve büyüklere” fikri ile doğmuştur. Bu oyun alanı 300 metrelik bir alanda içinde tünellerinde olduğu büyük bir tırmanma ağı, su oyun alanı, salıncak ve kaydıraklar ile donatılmıştır. Blaxland Riverside Park, Sidney’in en büyük oyun alanı olarak, her yaştan ve yetenekten çocuğa çok çeşitli aktiviteler ve zorluklar sunmaktadır.

Blaxland Riverside Park Neler Yapılabilir?

• Macera oyun alanında eğlenceli bir gün geçirilebilir.
• Barbekü yapmak için bulunan noktalarda piknik yapılabilir.
• Alışveriş yapılabilecek konseptli mağazalar.
• Su oyun alanı
• Nehir Kenarındaki Yürüyüş Parkurunda Yürüyüş
• Armory’deki tarihi Gate House’tan bisiklet kiralama
• Köpek gezdirme (her zaman tasmalı olarak)

Blaxland Riverside Park’ta Neler Bulunur?

• Double flying fox
• Mega salıncak
• Tunnel slides
• Scramble wall
• Spinning play disc
• Viking salıncağı
• Çok katlı ağaç ev
• Büyük su alanı (10.00 – 16.00)

Double Flying Fox

Zipline mantığıyla çalışan bu oyuncakta çocuklar arazinin eğimini kullanarak yükselmeden aşağıya kayıyorlar. Yerden çok yükselmemesi sayesinde tehlike arz etmiyor. Aynı zamanda bu oyun elemanından sadece çocuklar yararlanmıyor. Yetişkinlerinde yararlanabileceği bir eğlence sunuyor.

Mega Salıncak

Mega salıncağın adı birçok farklı çalışma prensibinde olan salıncağın tek bir mekanizmada bir arada bulunmasından gelir. Yay şeklinde ana gövde üzerinde faklı hareketler, şekiller içeren salıncaklar yan yana sıralanmıştır.

Tunnel Slides

Tunnel Slides’te kaydıraklar tünel olarak tasarlanmıştır. Bazı kaydıraklar duvarın içinden geçerken bazıları duvar üzerinde bulunur. Bazıları yarım açık, bazıları tam kapalı şekilde tasarlanmıştır. Yine bu oyun elemanında da bir oyuncağın farklı şekillerde kullanılması göze çarpıyor.

Scramble Wall

Scramble Wall’da çocukların mücadele ederek ağ üzerinde hareket etmeleri amaçlanmıştır. Ağ en üst konumda bulunur ancak ağa ulaşabilmek için yukarıdan aşağıya doğru tırmanma duvarları ve direkler mevcuttur. Tasarımcıların bu park için en çok göze çarpan özellikleri bir faaliyet alanında çeşitliliği fazla tutmaları.

Spinning Play Disc

Dönen disk oyuncağında disk bir noktadan zemine sabittir ve üst bölge hareketlidir. Disk 360 derece kendi etrafında dönerken aynı zamanda zemine de eğilir.

Viking Salıncağı

Viking salıncağı adını çalışma şeklinden almıştır. Birden fazla kişi aynı anda sallanabilir. Bu salıncak aslında sadece salıncak değil. Bu salıncak parktaki diğer ekipmanlara göre çocukları sosyalleşmeye en çok teşvik eden eleman olabilir. Viking salıncağı prensibinde ne kadar çok kişi salıncakta ise salıncak o kadar fazla sallanır.

Çok Katlı Ağaç Ev

Çok katlı ağaç ev bir seyir kulesi olarak kullanıldığı gibi aynı zamanda köprülerle ara geçişler sağlanmıştır.

Büyük Su Alanı

Büyük su alanında izleyiciler için oturma bölümü bulunur. Sular genelde zeminden, faklı yönlere doğru hareket eder. Ancak yan duvarlar üzerinde de su çıkışları mevcuttur. Su şiddeti, suyun hareket şekli, çıkışların açık ve ya kapalı olması gibi su gösterisini çeşitlendirecek birçok etken mevcuttur. Bu alan günün belirli saatlerinde faaliyet gösterir.