Evde “yeşil” bir iç mekan bitkilerinden görmek istiyoruz ama çoğu zaman iki uç arasında gidip geliyoruz: Ya çok zahmetli bir tür seçip heves kırıyoruz, ya da “kolay bakılır” diye alınan bitki, yanlış ışık–yanlış saksı–yanlış köşe üçlüsünde yavaşça sönüyor. Bu yazıda, piyasada en sık tercih edilen aynı 5 iç mekân bitkisini (Patos, Şans Bambusu, Aloe Vera, Paşa Kılıcı, Areka Palmiyesi) hem bakım mantığıyla hem de dekorasyon uyumuyla ele aldım.

Ayrıca her tür iç mekan bitkileri için bakım kartı, en üstte de hızlı kıyas yapabileceğiniz özet tablo var. Fiyatlar ise “tek rakam” gibi davranmıyor; boy, saksı çapı, bitkinin dolgunluğu, üretici/ithal oluşu ve mevsime göre oynuyor. Ben burada Ocak 2026 itibarıyla çevrimiçi satışlarda görülen tipik bantları paylaşıyorum; siz bunu “pazarlık payı olan ortalama” gibi düşünün.

Hızlı seçim rehberi

Eğer tek cümleyle yön bulmak isterseniz:

• Az ışık + az bakım: Paşa Kılıcı (ve iyi yerleşirse Patos)
• Aydınlık salon + büyük etki: Areka Palmiyesi
• Minimal ev + “botanik heykel” hissi: Aloe Vera veya Paşa Kılıcı
• Raf/askı + yumuşak, dökülen form: Patos
• Masaüstü, giriş holü, ofis masası: Şans Bambusu

Özet tablo: bakım + stil + fiyat

1) Patos (Salon Sarmaşığı) — “yumuşak yeşil akış”

Patos, iç mekânda “bitki gibi bitki” hissi veren türlerden. Yaprak dokusu parlak ve canlı; özellikle raf kenarından sarkınca ya da askılı saksıda duvar köşelerini yumuşatınca mekânı daha yaşanır gösteriyor. Bir peyzajcı gözüyle patosun en güçlü yanı, formunun mekânı bölmeden tanımlaması: Sert bir kütle yapmıyor, çizgileri kırıyor, boşluğu dolduruyor. iç mekan bitkileri

Patos bakım kartı

Dekorasyon uyumu

• Boho / doğal tonlar: Krem duvar + açık meşe mobilya yanında patosu hasır sepet içine yerleştirilmiş sade bir saksıyla kullanın. Askılı kullanacaksanız, makrome ipin tonu sıcak bej olursa çok yakışıyor.
• Modern minimal: Beyaz–gri evlerde patosu “dağınık” göstermemek için tek gövdeli destek çubuğu (yosun sopa) ile dikeyleştirin. Böylece sarmaşık değil, “bitkisel bir kolon” gibi durur.
• Renk önerisi: Açık tonlu mekânlarda (kırık beyaz, taş rengi) alacalı patos; koyu tonlu mekânlarda (antrasit, ceviz) daha canlı yeşil yapraklı patos daha güçlü görünür.

Fiyat notu

iç mekan bitkilerinden Potos ürünleri küçük saksıda uygun başlayıp, boy ve dolgunluk arttıkça hızlı yükseliyor. Ocak 2026 taramasında 150 TL civarından başlayıp 1.000 TL üstüne çıkan örnekler görülüyor; pratikte çoğu kullanıcı 250–600 TL bandında tercih yapıyor. (Trendyol.com)

2) Şans Bambusu — “az yer, çok mesaj”

iç mekan bitkilerinden Şans bambusu aslında bambu değil; çoğunlukla Dracaena sanderiana olarak satılıyor. Yine de sembol dili güçlü: giriş holünde, çalışma masasında, hatta bekleme alanında “düzen–denge” hissi veriyor. Bazı evlerde fazla “hediyelik” kaçabildiği için, onu saksı ve aksesuar seçimiyle olgunlaştırmak iyi sonuç veriyor.

Şans bambusu bakım kartı

Dekorasyon uyumu (iç mimar notu)

• Uzun silindirik cam vazo + beyaz çakıl: En “temiz” görüntü bu. Camın şeffaflığı mekânda hafiflik verir; beyaz çakıl da ışığı geri yansıtır, özellikle antrede iyi çalışır.
• Kırmızı vurgu: Kırmızı kurdele/aksesuar Feng Shui anlatısıyla sık kullanılıyor; fakat modern evde kırmızıyı küçük bir detayda bırakın. Örneğin cam vazonun yanına kırmızı kapaklı küçük bir obje koymak daha rafine durur. (Trendyol.com)
• Renk dekorasyon eşleşmesi: Lacivert–pirinç detaylı (brass) evlerde şans bambusu çok şık durur; çünkü yeşil gövde lacivertle kontrast kurar, pirinç de “zen” hissini zenginleştirir.

Fiyat notu (yaklaşık)

Set sayısına ve boyuna göre geniş bant var. Ocak 2026’da trend pazaryerlerinde 200–1.400 TL bandında çok sayıda seçenek görülüyor; 2–3 gövdeli küçük setler genelde daha erişilebilir. (Trendyol.com)

3) Aloe Vera — “bitkisel heykel, az bakım”

iç mekan bitkilerinden Aloe, form olarak net. Bir yerde durur ve mekâna “tasarlanmış” bir his verir; o yüzden Japandi, minimal, endüstriyel tarzlarda çok sevilmesi tesadüf değil. Yaprak geometrisi serttir ama rengi yumuşaktır; hem teknik hem estetik bir arada gibi, biraz öyle.

Aloe vera bakım kartı

Dekorasyon uyumu (iç mimar notu)

• Ham terracotta saksı: Aloe ile “en doğal” eşleşme. Terracotta hem nefes alır hem de aloe’nin sert formunu sıcaklaştırır.
• Beton dokulu saksı: Endüstriyel evlerde aloe, beton dokuyla çok iyi oturur; gri tonlar aloe’nin yeşilini daha “premium” gösterir.
• Renk önerisi: Bej–taş–krem paletli evlerde aloe “sessiz ama güçlü” durur. Eğer eviniz tamamen beyazsa, aloe’yi koyu gri bir saksıda konumlayın; bitki bir anda odak olur.

Fiyat notu (yaklaşık)

Fiyatlar genellikle orta seviyede seyrediyor. Karşılaştırma sitelerinde 240–500 TL bandında örnekler var; küçük üretim saksıları daha uygun. (akakce.com)

4) Paşa Kılıcı (Kılıç Çiçeği) — iç mekan bitkileri “dikey çizgi, temiz kompozisyon”

iç mekan bitkilerinden Paşa kılıcı, iç mekân tasarımında adeta bir “çizgi elemanı” gibi çalışır. Tıpkı ince bir kolon gibi; özellikle dar hollerde, TV ünitesi yanında, pencere pervazı ile duvar arasında kalan o garip boşluklarda… Orayı toparlar. Bu bitkiyi sevdikçe şunu fark ediyorsunuz: bakımı kolay olduğu kadar, mekânı disipline eden bir etkisi var.

Paşa kılıcı bakım kartı

Dekorasyon uyumu (iç mimar notu)

• İstediğiniz örnek tam burada: Paşa kılıcını uzun ve zarif, mat siyah veya füme bir “vazo formunda” saksıda kullanın. (Gerçek vazo değil; drenaj delikli, vazo görünümlü saksı.) Dikey çizgiyi daha da vurgular, bitki “tasarım objesine” dönüşür.
• Monokrom evler: Siyah–beyaz–gri dekorasyonda paşa kılıcı çok yakışır; çünkü yaprak çizgileri zaten grafik bir desen gibi.
• Ahşap ağırlıklı evler: Ceviz, meşe gibi sıcak ahşap varsa saksıyı kırık beyaz veya taş rengi seçip bitkiyi daha “soft” okutabilirsiniz.

Fiyat notu (yaklaşık)

Çeşit çok olduğu için fiyat bandı geniş. Ocak 2026’da karşılaştırma sitelerinde ve pazaryerlerinde 300 TL civarından başlayıp, daha büyük boy ve özel varyetelerde 1.000 TL üstüne çıkan örnekler görülüyor. (akakce.com) iç mekan bitkileri

5) Areka Palmiyesi — “salona tropik ferahlık”

iç mekan bitkilerinden Areka palmiyesi, doğru yerde inanılmaz etkili; yanlış yerde de hızlı küsen bitkilerden. Onu bir “salon bitkisi” yapan şey boyu değil, ışıkla kurduğu ilişki: Aydınlık bir mekânda yaprakların ritmi odayı gerçekten büyütür. Peyzajda ağaç gölgesini nasıl okuyoruz ya, içeride de arekanın gölge desenini okuyoruz; özellikle öğleden sonra perde arkasından süzülen ışıkta.

Areka bakım kartı

Dekorasyon uyumu (iç mimar notu)

• Akdeniz / doğal evler: Arekayı büyük bir saksıya alın, dışına hasır sepet geçirin. Hasır, tropik hissi şıklaştırır; “otel lobisi” gibi bir sonuç verir ama ev ölçeğinde.
• Yüksek tavanlı salonlar: Arekayı tek başına koymak yerine yakınında bir “denge” unsuru yaratın: örneğin yere yakın bir puf veya küçük bir yan sehpa. Aksi halde bitki “yalnız bir ağaç” gibi kalabiliyor.
• Renk önerisi: Açık gri koltuk + açık meşe zemin varsa areka çok iyi gider. Yeşil, griyi yumuşatır; mekân sertleşmez.

Fiyat notu (yaklaşık)

iç mekan bitkilerinden Areka fiyatları boyla birlikte sıçrıyor. 80–110 cm bandında daha erişilebilir seçenekler varken, “large/XL” ürünlerde 2.500–3.600 TL ve üzeri etiketler görülebiliyor. (akakce.com)

Küçük ama işe yarayan bakım rutini (hepsine uyar)

Burada “tek bitki” gibi düşünmek bazen daha iyi: iç mekan bitkilerini tek tek kontrol etmeyi unutuyorsanız, evde mini bir ritim kurun.

• Haftada 1 gün: Toprak kontrolü (parmak testi). Sulama kararı hemen çıkıyor zaten.
• 2 haftada 1: Yaprak silme (özellikle paşa kılıcı ve areka). Toz, ışık alımını fark edilir biçimde azaltabiliyor.
• Ayda 1: Saksı altı kontrolü (tabakta su birikmiş mi?). İç mekânda en sık yapılan hata bu.
• Mevsim geçişinde: Bitkilerin yerini 30–50 cm oynatmak bile fark ettirir; kışın pencere soğuğu, yazın cam arkası sıcaklığı “gizli stres” yaratır.

Evde renk paletine göre iç mekan bitkileri yerleştirme (pratik örnekler)

Bunu bir iç mimar gibi düşünelim: Bitki sadece bitki değil, renk lekesi ve doku.

• Beyaz–gri minimal ev: Paşa kılıcı (mat siyah saksı) + Aloe (beton saksı). Grafik ve temiz bir kurgu.
• Bej–krem–ahşap (Japandi/Scandi): Patos (hasır/makrome) + Areka (hasır dış sepet). Sıcak ve doğal.
• Koyu tonlu, antrasit duvarlı ev: Areka burada çok etkili olur; çünkü yapraklar koyu zeminde “ışık gibi” görünür. Yanına pirinç/altın detaylar eklemek lüks hissi artırır.
• Renkli, eklektik ev: Şans bambusunu küçük bir vurgu olarak kullanın; cam vazo içinde sade bir çizgide tutarsanız karmaşayı toparlar.

Sık Sorulan Sorular

Paşa kılıcı gerçekten en kolay iç mekan bitkilerinden mi?
Genelde evet; özellikle sulamayı abartan biriyseniz “az suyla idare etmesi” büyük avantaj. Yine de tamamen karanlık köşeye atınca mucize beklememek gerekiyor.

Az ışık alan evde hangisi daha mantıklı?
Paşa kılıcı ilk seçenek; patos ikinci. Areka ve aloe daha çok ışık ister.

Evcil hayvan varsa riskli mi?
Bazı iç mekân türlerinde (patos, aloe, şans bambusu, paşa kılıcı) evcil hayvanlar için tahriş/toksisite riski olabildiği bilinir; kediniz/köpeğiniz bitki kemiriyorsa bitkiyi erişemeyeceği yükseltide tutmak daha güvenli bir yaklaşım olur. Areka genelde daha “uyumlu” kabul edilir, yine de en güvenlisi veteriner görüşünü esas almaktır.

Yeni başlayan biri için “tek bitki” önerisi?
Paşa kılıcı. Yerini doğru seçip sulamayı seyrek tutarsanız sizi yormaz.

Areka neden yaprak ucu kurutuyor?
Çoğu evde neden “kuru hava + düzensiz sulama”. Kalorifer yanından uzaklaştırmak ve sulamayı düzenlemek genelde toparlatır.

Yazar: Rukiye ÖZDENER

Her bitki göründüğü kadar sevimli ve masum olmayabilir. Özellikle çocuklardan ve evcil hayvanlardan uzak tutulması gereken zehirli iç mekan bitkilerini bu yazıda sizler için araştırdık.

Zehirli Salon Bitkileri

Bitkilerin birçok türü zararsız olmakla birlikte zehirli olanları da vardır. Bu bitkiler bazen bizim en yakınımızdakiler de olabilir. Evlerimizdeki sıklıkla kullandığımız zehirli bitkilerin sayısı bir hayli fazla olmasına rağmen bizler en çok kullandığımız bitkileri sizler için derledik.

DİFENBAHYA ÇİÇEĞİ (Dieffenbachia camilla)

Difenbahya bakımı en kolay olan iç mekan bitkilerinden birisidir. Zarif görünüşü ve hızlı büyümesi sebebiyle oldukça fazla tercih edilir. Yaprak uçlarından bünyesinde fazla suyu gözyaşı gibi akıttığı için “Ağlayan Çiçek” olarak da bilinir. Fakat bu bitkinin zararları da oldukça fazladır. Eğer yaprakları veya kökü yenilirse damak kabarıp yandığı için kişi bir süreliğine konuşamaz. Bu yan etkisi sebebiyle bitki halk arasında “Kaynana Dili” olarak da bilinir. Muhabbet kuşları için öldürücü olabilir. Yapraklarının yenilmesi halinde solunum sistemini iptal ettiği için hayvan ölür. Hayvanlardan uzak tutulmalıdır.

PAŞA KILICI (Sanseviera trifasciata)

“Peygamber Kılıcı” olarak da bilinen bu bitki aydınlık köşeleri sever. Yaprakları zehirli gazlar ihtiva ettiği için yetişkin ve çocuk yatak odalarında kullanılması önerilmez. Yanlışlıkla yutulduğu takdirde ağızda yanmaya, tahrişe ve mide bulantısına sebep olur. Görülmesi sıklığı az da olsa hassas ciltlerde tahrişe de sebep olabilir. Hayvanlarda ise ishal, mide bulantısı ve çok fazla tükürük salgılanması gibi yan etkilerle kendisini belli eder. Çocuklardan ve evcil hayvanlardan uzak tutulmalıdır.

FULYA ÇİÇEĞİ (Narcissus jonquilla)

Kendisine bile zarar verebilecek kadar güzel olmak anlamına gelen Fulya bitkisinin bilinen diğer bir adı Aşk Çiçeği’dir. Nisan-Mayıs gibi beyazlı sarılı çiçekler açan Fulya çiçeği çok yıllık bir süs bitkisidir. Soğanları bir yıl dinlendirildikten sonra tekrar kullanılabilir. Ancak Nergisgiller ailesine mensup olan bu güzel kokulu bitkinin güzel görünüşüne aldanmamak gerekiyor. Bitki yutulursa, kusma ve ishale sebep olacak kadar yoğun karın ağrısı yapabilir. Yüksek tansiyon hastalarında ise ciddi derecede kalp çarpıntısına neden olur. Bu yüzden kullanım yeri seçiminde çocukları ve evcil hayvanları göz önüne almaya dikkat edilmelidir.

SÜMBÜL ÇİÇEĞİ (Hyacinthus orientalis)

Çok güzel kokan bu bitki çoğu mevsimde ayakta kalacak kadar dayanıklı ve bakımı kolay olduğu bir bitki olduğundan iç mekanlarda en çok tercih edilen süs bitkilerinden birisidir. Sümbül de yutulduğu zaman nergisle aynı yan etkilerle kendisini belli eder. Mide bulantısı ve mide kramplarına sebep olabilir. Evcil hayvanlardan ve çocuklardan uzak tutulmalıdır.

DRASENYA ÇİÇEĞİ (Dracaena marginata)

Susuzluğa ve gölgeye dayanıklı olan bu tropikal bitki de iç mekanlarda oldukça sık kullanılmaktadır. Kedi ve köpekler tarafından yenildiğinde yapraklarının kusmayı tetikleyici etkisi vardır. Az miktarda yendiği zaman hayvan kendi kendini tedavi edebilir. Fakat miktar abartıldığında karın ağrısı ve böbrek sorunlarına sebep olabilir. Bitkinin kullanılacağı yer; evcil hayvanlardan uzak olmalıdır.

YELKEN ÇİÇEĞİ (Spathiphyllum wallisii)

Beyaz ve dikkat çekici çiçeklere sahip olan bu bitki bahsettiğimiz diğer bitkilere göre daha masumdur. Fazla nemden hoşlanan bu bitkinin yaprakları çok miktarda kalsiyum oxalate üretir. Eğer yaprakları yenilirse insanı zehirleyebilir. Çocuklardan uzak tutulmalıdır.

ALEO VERA ÇİÇEĞİ (Aleo barbadensis)

Son yıllarda evlerimizde sıklıkla yer alıp popüler olan bitkinin birçok faydası olduğu kadar zararı da vardır. Bitkinin yaprakları karın kramplarına ve ishale sebep olur. Yüksek dozda yenilirse de böbrekleri kalıcı şekilde etkileyebilir. Hamilelerde düşüğe sebep olabilir. Ayrıca herhangi bir işleme uğramadan direkt yüze sürüldüğünde hassas ciltlerde tahrişe sebebiyet verebilir, dikkatli kullanılmalıdır.

SİKLAMEN (Cyclamen persicum)

Kışın sıklıkla tercih edilen bu bitki halk arasında “Tavşankulağı” olarak da bilinir. Genellikle pembe ve beyaz açan çiçekleriyle göze çarpar. Bu bitki tam olarak iç mekan bitkisi değildir. Işık almayı sevdiği için balkonda yetiştirilmesi tavsiye edilir. Kökü ve çiçekleri zehirlidir. Yenildiği takdirde kedi ve köpeklerde kalp ritminin bozulmasına sebep olabilir. Kullanılacaksa evcil hayvanlara dikkat edilmelidir.

SÜS YONCASI ÇİÇEĞİ (Oxalis triangularis)

“Uyku Çiçeği” veya “Mor Yonca” adlarıyla da bilinen bu bitki oldukça uzun ömürlüdür. Yonca bitkisiyle bağlantısı yoktur sadece yaprak şekli yoncaya benzediği için bu ismi almıştır. Bu bitkinin kedi, köpek ve özellikleri atları zehirleyen kimyasallar içerdiği bilinir. Yenildiği zaman ciddi börek sorunlarına sebep olur. Evcil hayvanlardan uzak tutulmalıdır.

DEVETABANI ÇİÇEĞİ (Monstera deliciosa)

Geniş iç mekanlarda sıklıkla tercih edilen devetabanı bitkisi; yapraklarının parçalı görüntüsünden dolayı “monster” yani canavar adını almıştır. Bitkinin bütün organlarında zehirli reaksiyon gösteren kimyasallar vardır. İnsanlarda ciltte kaşıntı gibi reaksiyon gösteren bu kimyasallar kuşlar için ölümcüldür. Evcil hayvanlardan uzak tutulmalıdır.

Günümüzde artan kentleşme ile birlikte doğadan uzaklaştığımız bir gerçektir. Kent yaşamının getirmiş olduğu zorlukların yanı sıra gerek dış gerek iç mekanlarda ki kısıtlı yeşil alanlar bizleri mutsuz etmektedir. Doğanın bir parçası olduğumuz iç güdüsünden yola çıkarsak eğer, dış mekanlarda yer alan açık yeşil alanlar, parklar, bahçeler, piknik alanları ile bize kendimizi iyi hissettirip enerjimizi dışarı atabileceğimiz ortamlar sunmaktadır. Aynı etkiyi ve daha fazlasını iç mekanlarda yapılan peyzaj tasarım ve uygulamaları ile mekanın atmosferini değiştiren, canlılık kazandıran keyif ve huzur veren yeşil dokunun hakim olduğu kapalı alanlarda gizli birer terapist rolü üstlenen sıra dışı mekanlar olacaktır.

İç Mekanda Peyzaj Tasarımı

Tasarımlarda seçilmiş bitkiler mekanın birer parçası olmaya hazırdır. İç mekanlarda uygun ve doğru bitki seçimi, konumlandırılması, tasarım kriterleri, iklim özellikleri, ile birlikte hedeflediğimiz daha yaşanılabilir mekanların oluşmasına ve dört mevsim yeşil dokunun etkisi ile güçlü tasarımlara imza atabiliriz.

İç mekan peyzaj tasarımlarında mekanda oluşturulacak olan konseptlerde; kullanılacak bitkinin vurucu etkisi, mekandaki yönlendirici etkisi, renk etkisi, sınırlayıcı etkileri, kullanılan malzeme seçimlerine dikkat edilerek yapılan tasarımlar ve uygulamalar tasarımı özgün, mekanı vazgeçilmez kılar.

Bitkiler sadece birer dekoratif ögelerden ibaret olmayan insanlar ve hayvanlar gibi sevgiye emeğe ihtiyaç duyan canlılardır. Onlarla konuşmak, gerekli bakımları yapmak, zaman içindeki değişimleri gözlemlemek mutluluk verici tarifsiz duygular içerir. Bu duyguların insan sağlığı üzerinde hem fizyolojik hem psikolojik olarak olumlu yönde etkilediği uzmanlar tarafından da ispatlanmıştır.

İç Mekanlarda En Çok Tercih Edilen Bitki Türleri

Antoryum, kurt kulağı, kuşkonmaz, aküba, salon eğreltisi, kaladyum, mısır bitkisi, kroton, difenbahya, deve tabanı, keman yapraklı kauçuk, yeşim bitkisi, kalanşo, fittonia, paşa kılıcı, salon çamı, dağ palmiyesi, barış çiçeği, galadya, peperomia, fil ayağı, draçena, şeflera, sikas ve çeşitli sarmaşıkları ve daha birçok bitki ile kompozisyonlar yapılarak kullanılabilir.

Hemen her koşulda yaşayabilen çiçeklere örnek olarak ise; ortanca, küpe çiçeği, orkide, menekşe, sardunya, dua çiçeği, açelya, camgüzeli ve çiğdem örnekleri gösterilebilir. Palmiye, çalı ve kaktüs ve sukulent türleri ile yaprak dökmeyen küçük ağaç türlerini de iç mekan bitkisi olarak kullanabiliriz.

İç Mekan Tasarım Örnekleri

1. Dikey Bahçeler

Fransız botanikçi Patrick Blanc dikey yüzeylerde de bitki yetiştirebileceğini düşünüyordu ve uygulama aşamasında başarılı olarak popülerliği yakalayan ve birçok peyzaj mimarı tarafından geliştirilerek sokaklardan, binalara, evlerden okullara, ofislere birçok yerde kullanılmaya başlamıştır. İç mekanlarda keyifle vakit geçirebileceğiz alanlara entegre olmuş harika duvarlar gözlemleyebiliriz.

2. Canlı Tablolar ve Süs Bitkileri

Canlı tablolar kullanılan tablo içerisinde nem tutucu ve lifli katmanlardan oluşan sistemleri ile yosunlar, sarmaşıklar, sukulentler ile bitki aranjmanları oluşturarak yaşayan birer aksesuarlara dönüşerek mekanın algısını enerjisini pozitif yönde etkileyen küçük ve etkili dokunuşların örneğidir.

3. Cam Güzelleri

Güneş seven bitkileriniz için pencere önünde büyütebileceğiniz orkide, sardunya, aloe vera, pentas, kaktüs, çöl gülü gibi bitki türleri yetiştirebilir heyecan ve huzur veren alanlar oluşturulabilir.

4. Cam Mekanlar

İç mekanlarda cam, dekoratif taşlar, ışık faktörü ile mekanın havasını değiştirip merak uyandıran, kapalı bir alanda devasa bir teraryum gibi ilgi odağı olan vazgeçilmez bir parça olur. Gölge seven ve küçük boylu bitki seçimleri önemlidir.

5. Modern Saksılar ve Yaratıcı Duvarlar

Son zamanların yeni trendleri haline gelen balkon, ofis ve ev dekorasyonunda tercih edilen mekanın hareketlenmesi, dikkat çeken farklı objeler kullanarak mekanın atmosferini değiştirip anlam kazandıran alanlara dönüşmesine yardımcı olacaktır.

6. Alternatif İç Mekân Tasarım Örnekleri

Özgür ruhu yansıtarak bitkilerin farklı dokularla belirli bir ahenk ve uyum içerisinde iç mekanın her alanında kullanılabilecek doğayı yaşam alanının içerisine alan huzur veren, stresi azaltan ortamlar oluşturmaktadır. Tasarımın zenginliği, mekanın işlevselliği, donatı elemanları, ev tekstili gibi bir çok faktör ile sağlanan uyum büyüleyici, işlevsel, canlı ve özgün iç mekanlar oluşturabileceğimizi göstermektedir.

Kaynaklar:

Bitki seçimi yaparken genellikle onların çevreyi görsel olarak güzelleştirmesine bakarız, havayı temizleyen özelliklerini bildiğimiz halde havadaki zehirli gazlarla mücadelede kullanılması aklımıza gelmez. Kapalı alanlarda karşılaştığımız hava kirliliği bazen dışarıda karşılaştığımızdan daha fazla olabiliyor. Ev bitkilerinin de bazı zehirli gazları emerek havayı temizlediği ortaya çıkmıştır.

Günlük Eşyalarımızdan Ortaya Çıkan Zehirli Gazlar

Her gün kullandığımız eşyalardan buharlaşarak açığa çıkan benzen, formaldehit ve trikloroetilen gibi gazları solumaktayız. Bu maddeler birçok hastalığında sebebi olabilmektedir. Peki nereden alıyoruz bu zehirli gazları?

Benzen: Benzin, mürekkep, boya, plastik ve kauçuk malzemeler ve deterjanlarda bulunmaktadır. K romozom bozukluğu, kansızlık ve kemik iliği rahatsızlıklarına sebep olmaktadır. Solunduğunda ise baş ağrısı, halsizlik, bulantı, çarpıntı ve gözde katarakt gibi rahatsızlıkları da ortaya çıkarmaktadır.

Formaldehit: iç mekanlarda en çok karşılaşılan maddelerden biridir. sıkıştırılmış ağaçtan yapılan mobilyalarda, kağıt havlu, peçete, yer döşemesi ve halıların alt yapışkan bölümlerinde ve bazı kumaşlarda mevcuttur. Şampuanların çoğunda da bulunmaktadır. Göz, burun ve ağızda mukozayı zedeleyip, ciltte alerji ve baş ağrısı yapmaktadır. Astım hastalığına sebep olması en önemli yan etkisi olarak bilinirken sonradan yapılan araştırmalarda kansere sebep olan etkilerine rastlanmıştır.

Trikloroetilen: Endüstride yaygın olarak kullanılıp özellikle kuru temizlemede kullanılmaktadır. Baskı mürekkebi, boya, vernik, tutkal ve saç spreyin de bulunmaktadır. bazı kanser türlerine sebep olup özellikle akciğerde tahribata yol açmaktadır.

Evlerimizdeki Havayı Temizleyen Bitkiler

Bu yazımızda size evinizin havasını temizleyecek bazı bitkilerden bahsedeceğiz. NASA tarafından yapılan, iki yıl süren araştırmalar sonucunda bahsettiğimiz gazları en çok emen bitkiler tespit edilmiştir. Eviniz için bitki seçimi yaparken sağlığınıza da katkı sağlayacak bu bitkileri tercih etmeniz sizin için faydalı olacaktır.

1. Chlorophytum (Kurdele çiçeği)

Son derece dekoratif olan kurdele çiçeği kolay yetiştirilebilen bir bitkidir. Güneşte veya gölgede olması farketmeyip ortama çabuk uyum sağlayıp büyüme gösterir. Asılabilir saksılarda daha güzel yetiştirilir.

Kurdele Çiçeği Yetişme Şartları

2. Philodendron

Sarmaşık tipli olanlar salonlar için daha uygundur. Bakımı kolaydır. Genelde kalp şeklinde ve farklı renklerde olabilen türleriyle dekoratiftir. Deve tabanı ile akrabadır. Yosunlu çubuğa sardırılarak şekil verilebilir. Sarmaşık olmayan türleri genelde fazla büyüme gösterdiği için küçük salonlara uygun olmayıp geniş mekanlarda ve bina girişlerinde kullanılmaktadır.

Philodendron Yetişme şartları

• Oda ısısı yeterlidir.
• Direkt güneş ışığı zarar verir hafif gölgede konumlandırılmalıdır.
• Kışın toprağının hafif nemli olması yeterlidir. Yazın düzenli sulaması yapılır.
• Saksı değişiminin 2-3 yılda bir yapılması uygundur.

3. Scindapsus (Ev sarmaşığı)

Alacalı yürek şeklinde yaprakları bulunur. Kolay yetişir. Asma saksılarda veya yosun çubuklara sardırılarak yetiştirilebilir. Zaman içinde yapraklarını döküp kel bir görüntü sergilediğinden büyümesinin kontrol altında tutulmasında fayda vardır. Ani ısı değişimi, aşırı sulama ve cereyanda kalma gibi etkenler yapraklarının dökülmesine sebep olmaktadır.

Ev Sarmaşığı Yetişme Şartları

• Bulunduğu ortamın ısısı +10 derecenin altına düşmemelidir.
• Direkt güneş ışığı istemez. Aydınlık bir yerde konumlandırılmalıdır. Alacalı türleri için gölge alanlar yaprak desenini kaybetmesine sebep olur.
• Yaz aylarında düzenli sulama yapılır. Sulamadan önce toprağın hafif kuruması beklenir. Toprağının sürekli ıslak olması bitkinin çürümesine neden olur.
• Saksı değişimi gerektiğinde ilkbahar tercih edilmelidir. Yanlarından çıkan sürgünler veya dal uçlarından alınan 15 cm’lik çeliklerle çoğaltılabilir.

4. Chrysanthemum (Kasımpatı)

Kasımpatı genelde dış mekan bitkisi olup cüce türleri saksıda belirli dönemlerde iç mekanda yetiştirilebilir. Serin ve aydınlık bir camın önünde konumlandırılabilir. Baharda çiçekleri geçtikten sonra bahçeye dikilebilir ve sonrasında cücelik özelliğini kaybedip eski haline dönecektir.

Kasımpatı Çiçeği Yetişme Şartları

• Serinlikten hoşlanır. +15 derece ideal sıcaklığıdır.
• Aydınlık yerleri sevmektedir fakat öğle güneşinden korunmalıdır.
• Toprağı daima nemli tutulmalıdır.
• Yaprakları solunca bitki budanıp baharda bahçeye dikilebilir.

5. Spathiphyllum (Barış çiçeği)

Egzotik görünüşlü olup çiçekli bitki sevenler için doğru bir seçimdir. Nemli ve sıcak ortamı sever. Kolay yetişir. Yılda iki kez çiçek açar. Soğuk hava akımından olumsuz etkilenmektedir.

Barış Çiçeği Yetişme Şartları

• Sıcağı sever. Bulunduğu ortam sıcaklığı en az +15 derece olmalıdır.
• Yazın yarı gölge kışın ise aydınlık bir yerde konumlandırılmalıdır.
• Toprağı nemli olmalıdır. Kışın daha az sulama gerektirir.
• Her yıl saksı değişimi ilkbahar ayında uygundur.
• Yaprakları topraktan çıkmaktadır. Bu yapraklar köklü olarak ayrılıp başka saksıya dikilerek çoğaltılabilir.

Evimizdeki Havayı Temizleyen Diğer 10 Bitkiyi Okumak İster misiniz? Buraya Tıklayın.

Editörün Önerisi

Faydalanılan Kaynaklar:

1. Çankaya Belediyesi Park ve Bahçeler Müdürlüğü Bahçıvanlık Eğitimi Kitabı Yayın yılı:2012 Hazırlayan: Ziraat Mühendisi Bilge KUT

Saksı Değişimi Neden Yapılır?

Bitki kökleri bulunduğu saksıdan çıkmış ise ve bitkinin toprağı kurumaya meyilli ise saksı değişimi yapılmasında fayda bulunmaktadır. Toprak bitkiyi yeterince besleyemiyor olabileceği gibi dekoratif bir öğe olan saksıyı değiştirmeyi de düşünüyor olabilirsiniz.

Çiçek Saksı Değişimi Ne Zaman Yapılır?

Bitkilerde saksı ve toprak değişimi bitkiye, coğrafyanın iklim koşullarına, mevcut ortamın hava akımı gibi pek çok kritere göre değişkenlik gösterebilir.

Müşkil durumlarda toprak değişimi her zaman  yapılabilir. Bu zaman haricinde ise  bitkilerin normal zamandan daha hızlı gelişim gösterdiği dönemlerde vardır. Bu dönemi baz alarak hemen öncesinde bu değişimi gerçekleştirmek de uygun olacaktır.

Bu dönem genelde meskenlerin doğal ısı kaynaklarının  kapatılıp havalandırmanın daha sık yapıldığı dönemlerdir..

Sıcak ortamlara uyum sağlayan bitkilerin mevcut hava sıcaklığından daha düşük hava sıcaklığının olduğu bir yere geçmesi ve buradaki toprak değişimi köklerin çürümesine neden olabilir.

Saksı değişimi hangi ayda yapılır? sorusunun net bir cevabı olmamakla birlikte bitkilerin uykudan uyanıp canlanmaya başladığı ilkbahar aylarının en ideal saksı değişim zamanı olduğu söylenebilir.

Bitkilerde Saksı Değişimi Nasıl Yapılır?

Çiçeklerde Saksı Değiştirme Uygulaması

Saksı değişiminden sonra sizler için hazırladığımız Köklendirme İşlemi için Toprak Karışımı Nasıl Olmalıdır? isimli yazımızı da okumak isteyebilirsiniz.

Editörün Notu

1- Areka Palmiyesi (Dypsis lutescens)

Areka palmiyesi kelebek palmiyesi olarak da bilinir. Evde veya ofis dekorasyonu, koridorlar, resepsiyon alanları, kapalı teras alanları için mükemmel uygun bir türdür.

Az güneşli alanlarda daha iyi gelişirler, ortalama oda sıcaklıkları ideal olmalıdır. (18-21^o C) Toprağında torf ve çam kabukları kullanılması önerilir. Zaman zaman yaprak kısımlarına sıvı besin karıştırılmış su püskürtülerek temizlenmesi gerekmektedir. Bu şekilde sağlıklı bitkiye ve gösterişli yapraklara sahip olabilirsiniz.

Areka, havadaki toksinleri temizleme ve havayı nemlendirme işini mükemmel bir şekilde yerine getirir. Evcil hayvanlarınızın bulunduğu ortamlarda rahatlıkla yetiştirebilirsiniz. Zehirli etkiye sahip değildir. Fazla bakım gerektirmeden hızla büyüyebilen ve evinize tropikal bir dokunuş yapan bu bitkiyi çocuğunuzun odasına da gönül rahatlığıyla yerleştirebilirsiniz.

2- Aşk Merdiveni (Nephrolepsis exaltata)

Salon eğreltisi veya aşk merdiveni olarak bilinen bu bitki iç mekanlarda süs bitkisi olarak kullanılır.

Ksilen ve formaldehite karşı etkili iç mekân bitkisidir.

Nemli hava esintileri olan sıcak yerlerde çok hızlı gelişim gösterirler. Aşk merdiveninin hem güneşe hem gölgeye tam uyum sağlayabilme özelliği var. En iyisi sabah veya akşam güneşi alabilen, gündüz boyu kuvvetli aydınlık olan bir yerde tutmaktır. Havası kuru memleketlerde sıcak günlerde yapraklarına sık sık su püskürtülmesini ister.

3- Draceana (Dracaena fragrans)

Dracaena aynı zamanda evdeki havayı temizleyebilen bitkilerden biridir. Bu, sadece karbondioksiti oksijene dönüştürmekle kalmaz, aynı zamanda her türlü zararlı maddeyi havadan uzaklaştırır. Şehirdeki evler ve az havalandırmalı yerler için mükemmel bir seçimdir.

Suya ve soğuğa diğer türlere oranla daha hassastır. Aşırı sulamada odun kısmında yumuşama başlayıp zamanla bozulmaya sebep olur. Beyaz güzel kokulu çiçekleri herhangi bir iç mekân ortamında oldukça nadir görülürler.

İç mekanlara uyumluluğu ve dekoratifliği sebebiyle bütün dünyada en talep olan iç mekân bitkilerinden olmuştur.

4- Zümrüt Dalgası Çiçeği (Peperomia obtusifolia)

Küt yaprak peperomya veya zümrüt dalgası çiçeği yaygın kullanılan adlarındandır. Parlak yeşil yapraklı en dayanıklı ve uyumlu iç mekân süs bitkilerindendir.

Mini bir bitki değildir ama büyük de sayılmaz ve boyu uzamaz. Enine boyuna 20 cm kadar alan kaplar. Bu özelliğinden dolayı Peperomia obtusifolia ofis masası bitkisi olarak, pencere kenarlarında, sehpalar üzerinde kullanılabilir. 

Bitkinin formaldehit gazını emerek ev havasını temizleyici etkisi vardır. Yaprakları ısıran küçük çocuklar ve ev hayvanları açısından zehirli değildir.

Küt yaprak peperomya hem çok aydınlığa hem de koyu gölgeye uyum gösterebilen bir bitkidir. Susuzluk sorunu yoktur. Uzun süre sulamasanız da pek içerlemez. Tatile giderken gönül rahatlığıyla bırakacağınız bitkilerden biri.

5- Bambu Palmiyesi (Chamaedorea seifrizii)

Bambu palmiyesi; benzen, formaldehit ve trikloretilen gibi yüksek dereceli toksinleri temizleyebilen son derece usta bir bitkidir.

Nemli iklimleri seven bu bitkiyi doğrudan güneş ışığı gelmeyen bir köşede yetiştirebilirsiniz.

6- Zakkum Yapraklı Kauçuk (Ficus maclellandii ‘Alii’)

Yaprakları zakkum yapraklarına benzerliğinden dolayı zakkum yapraklı kauçuk olarak da bilinmektedir.

Ofislere, resmî mekânlar gibi iç mekanlara oldukça uyumlu, dayanıklı, son derece dekoratif süs bitkilerindendir.

İç mekanlara uyumluluğu Benjaminden oldukça yüksektir. Olmadık sebeplerle yaprak dökmez. İhmallere çok dayanıklıdır. Aşırı sıcaklara uygunluğu tamdır. İç mekanlarda temizleyici etkiye sahiptir.

7- Paşa Kılıcı (Sansevieria trifasciata)

Toplum içerisinde Paşa Kılıcı adıyla tanınır.

Trikloretilen, formaldehit, benzen ve ksilen gibi yüksek dereceli toksinleri karşı etkilidir.

Hem gölge hem güneş uyumlu, susuzluğa dayanıklı ve dekoratif olmasıyla modası hiç geçmeyen süs bitkilerindendir.

Krasula tarzı metabolizmaya sahiptir yani fotosentez yapması biraz farklıdır. Gece boyu oksijen ve nem açığa çıkarıp karbondioksit depolar. Gündüz boyu enerji ve besin üretir. İç mekânlara oksijen sağlamada diğer bitkilerden çok daha etkilidir.

Havayı temizleyici özelliğinden dolayı havalandırma sorunu olan ofislerde çok sayıda   bulundurulmalıdır. Çünkü kırtasiye malzemelerinden yayılan zararlı gazları çeker alır.

8- Kauçuk (Focus robusta)

Kauçuk bitkisi dayanıklılığıyla tanınır ve az ışıklı bir ortamda yetişebilir.

Ancak belli bir miktar zehir içerdiğinden, evcil hayvanların ve çocukların olduğu evlerde yetiştirilmesi risklidir.

Tüm kurguların en iddiasız bitkisi olarak kabul edilebilir. Bu nedenle hevesli bitki yetiştiricilerine öncelikli öneriler arasındadır. Herhangi bir iç mekâna mükemmel bir şekilde uyar, bakım için fazla zaman harcamasını gerektirmez.

Kauçuk bitkisi geniş kalın yaprakları nedeniyle havayı zararlı fenol ve benzen birikintilerinden etkili bir şekilde temizler.

9- İngiliz sarmaşığı (Hedera helix)

Evinizde rutubet varsa İngiliz sarmaşığını hemen ev arkadaşı edinebilirsiniz. Yerini aldıktan 6 saat sonra ortamda fark yarattığını göreceksiniz. Ayrıca havadaki alerjenleri de söküp atan İngiliz sarmaşığıdır.

Bitkiler ve çevreden temizledikleri kimyasal maddeler ile ilgili yapılan bir araştırmada birçok kimyasal maddeyi havadan absorbe ederek havayı temizlediği tespit edilmiştir.

Havayı temizleme etkisi bulunan İngiliz sarmaşığı; astımı olan, alerjik ve aşırı hassas bünyeli insanlar için ideal ev bitkisidir.

10- Çin Herdem Yeşili (Aglaonema modestum)

Çin Herdem Yeşili formaldehit ve benzene karşı etkili iç mekân bitkilerindendir.

Ana vatanı tropikal güneydoğu Asya’nın bataklıkları ve yağmur ormanları olan bitkinin ticari üretimi yapılmadığı için her yerde kolay kolay bulunmaz. Halk arasında elden ele paylaşılır.

Güneydoğu Asya ülkelerinde evlerde Aglaonema modestum yetiştirmenin uğur getireceğine; Çinlilere göre bir dalı alıp kendin yetiştirirsen uğur getirdiğine inanılır.

Evlere en uyumlu nadide bitkilerdendir. Havasız, loş ışıklı kuytu dip köşelerde bile bozulmaz.

Bir başka yazımızda görüşmek dileğiyle..