2018 yılından beri süren ve artık geleneksel hâle gelen Mimarca Mekân Anlatımı Metin Yarışması’nın bu yıl beşincisi düzenleniyor. Vurgusunu “Mekân” üzerine daha güçlü kılmak amacıyla yarışma adı kısalan: “Mekân Anlatımı Metin Yarışması” heyecanla başlıyor…

KTMMOB Mimarlar Odası Yayın Kurulu’nun enerjisini yükselten yarışma, ilgili bölümlerden mezun ve KTMMOB veya TMMOB içindeki meslek örgütlerinden herhangi birine üye olanlara açık. Çevremizde veya içimizde mekâna ait farklı veri ve duyguları toplamayı amaçlayan metin yarışmasının aracı edebiyat; asıl hedefi ise kişisel birikimlerin yazma deneyimleriyle paylaşılarak toplumsal belleğe katkı sağlayacak bilgi ve görgünün çoğaltılması.

Oldukça esnek bir yapıya sahip olan yarışmayla ilgili tüm detaylara KTMMOB Mimarlar Odası internet sayfasından ulaşılabilir.

KTMMOB Mimarlar Odası, “Mekân” üzerine düşünüp yazmayı sevenleri yarışmaya davet ediyor!

YARIŞMA İLAN TARİHİ: 3 Ekim 2022, Dünya Mimarlık Günü

SON BAŞVURU TARİHİ: 13 Şubat 2023

BAŞVURU ŞARTLARI: http://www.mimarlarodasi.org/

Geçtiğimiz yılın yarışma sonuçlarına buraya tıklayarak ulaşabilirsiniz.

KTMMOB Mimarlar Odası’nın düzenlemiş olduğu, Mimarca Mekân Anlatımı Metin Yarışması’nda “Çelen Mirata Birkan” adına verilen; jüri özel ödülüne layık görüldüğüm “Arayış” adlı öykümü sizlerle paylaşmaktan mutluluk duyarım. Bu yıl dördüncüsü düzenlenmiş olan ‘Mimarca Mekân Anlatımı Metin Yarışması’ 2021 sonuçlarına buradan ulaşabilirsiniz. Keyifle okumanızı diler, yorumlarınızı beklerim.

Arayış

Yolculuğuna ara vermek için kavak ağaçlarının gölgesine oturdu. Göğe uzanan dallar onu bozkırın yakıcı güneşinden biraz olsun koruyordu. Yine her molasında olduğu gibi kendisini aramaya koyulduğundan bu yana daha da kaybolmuş hissediyor, hiçbir mekâna ve zamana ait hissetmiyordu. Uzun zamandır yollardaydı, arayışı varoluşuydu fakat varlığı ile büsbütün arayış içerisindeydi. Bu yüzyıllardır çözülmemiş varoluşsal bir sancıydı ve çözebilecek gibi de görünmüyordu. Bir an önce yola koyulup devam etmeye karar verdi. Yoksa bu düşünceler onu yiyip bitirecekti. Yolunu bilmiyordu, sıralı kavak ağaçlarının bittiği noktada başlayan eğimli patikayı takip ederek yürümeye başladı. Toprak ayağının altında kurumaya ufalanıp kuma sonra sertleşip kum taşına dönüşmeye başladığında tepeye varmak üzereydi. Yükselmeye başladıkça hafiflediğini hissediyordu. Bu hissin aradığı şeyle ilgisi olup olmadığı hakkında en ufak fikre sahip değildi. Yürüdüğü patika gittikçe zorlaşıyor ellerini kullanarak tırmanmak zorunda kalıyordu. Kendisine sahanlık bulduğu bir noktada durdu ve gerisine, kavak ağaçlarının bulunduğu vadiye doğru baktı. Sabah ayrıldığı köy vadinin bir ucunda yeşillerin arasında bu mesafeden bile hareketli görünüyordu. Gün ışığı kaybolmadan rutin işlerini tamamlamak için koşuşturan köylüler, yuvalarına kırıntı götüren karıncalara benziyordu. Herkesin bir arayışı; dayandığı bir nokta vardı. Onun uğraşı hiçbir zaman geçim olmamıştı. Hayatını ait olduğunu hissetmediği bir mekâna bağlamak ona doğru gelmiyordu, mekânlar zamana ve bulunduğu topraklara aitti, bizlerse yalnızca birer ziyaretçiydik. Bir başka misafirliğe gitmek üzere yoluna devam etti.

İrili ufaklı yüzeyleri girintili çıkıntılı kaya oluşumlarının arasından açıklığa çıktığında güneş ufuktaki dağların ardından batmak üzereydi. Geceyi geçirecek bir yer bulmalıyım diye düşünürken kum taşıyla tümleşik bir yapı dikkatini çekti. Yaklaştığında bunun bir orta çağdan kalma bir kilise olduğunu anladı. İçeriye adımını attığında zihninde o vakitleri canlandırdı istemsizce. Tarihin tozlu sayfalarını karıştırdığı zamandan bilgileri ile orta çağ Roma’sından kalma bir bazilikada olduğunu anlaması çok uzun sürmedi. Batmak üzere olan güneşin duvara değen ışığı, kaya kabartma süslemelerinin ince işçiliğinden kalanlarını sergiliyordu. İri dörtgen sütunları geçerek koridorda ilerledi. Kilise çok büyük değildi, koridoru geçtikten sonra çapraz tonoz tavana sahip apsisin önünde durarak tasvirleri incelemeye başladı. Yıllara meydan okuyamamış duvar freskleri yer yer vandalizme uğramış olduğundan tasvirleri okumak oldukça güç geldi. Meryem Ana, müjde, Vaftizci Yahya’nın İsa ile buluşması, son akşam yemeği ve çarmıha gerilme en net okuyabildiği tasvirlerden bir kaçıydı. Birçoğu tamamen dökülmüş kalanların ise yüzleri çizilmişti. İnsanların her ne sebeple olursa olsun tarihe saygı duymamaları canını fazlaca sıktığından daha fazla bakmak istemiyordu. Şimdi uyumak için düzgün bir zemin bulmalıydı. Sol tarafında duvara oyulmuş mezara benzer bir bölme iş görür gibi duruyordu. Havalandırma penceresi dışında bir galeri olduğunu fark etti. Üst katta bulunan kısma çıktığında dışarıya açılan balkon dışında geriye pek bir şey kalmadığını gördü. Dışarıya çıktığında güneş ufukta kaybolmak üzereydi. Bozkırın hakim sert peyzajını kıran kızıl kırgıbayırlar güneşin ufukta batışıyla daha da kızıl görünüyordu. Manzara ilham vericiydi, yolculuğu sırasında buna benzer birçok manzaraya bakıp bir gün kendisini bulacağını hayal etti. Yine bu hayalle çevresine bakarken tepenin hemen ardındaki yerleşimin ilk ışıkları gözlerinde usulca parıldadı. Bu, onun için deniz feneriydi. Yarın sabah limanına yanaşmış olacaktı.

Bir kentin varoluşunu anlamak onda kaybolmaktan geçerdi. Sadece tarihini, kültürünü bilmek yetmez; ona göre en eski sokaklarında çıkmaza düşmek, yokuşunda soluklanıp gerisin geri manzaraya bakmak lazımdı. Kimi zaman eski ahşap kapıların ardında kendini düşler kimi zaman yaşanmışlıklara aralanırdı bu kapılar. Çeperinden rastgele bir sokağa girmek kente yaklaşmanın en heyecanlı yollarından biriydi onun için. Ne bir arkadlı yapı ne de bir saat karşılardı. Karşısına ne çıkacağını bilmezdi ki zaten arayışı bulmak üzerineydi. Toprağın kızılımtırak katmanları arasında geçen binlerce yılın izini düşlerken buldu kendini. Yerleşim yerine indiğinde çevre sakinleri çoktan uyanmış, bacalarında tüten dumandan anlaşılacağı üzere çaylarını demlemişlerdi. Dar sokaklar tıpkı nehrin kolları gibi yolunu buluyor, yatağına doğru döşeniyordu kaldırım taşları. Tabiatın düzeniyle uyum sağlayan bir kentte insan kendini nasıl oraya ait hissetmesin? Her bir detayın doğayla uyumlu olması demek insanın ait olduğu yerde hissetmesi anlamına gelirdi, o da kendisini ait hissedebilir miydi bu şekilde? Arayışı kadar düşsel yolculuğu da onu yormuştu. Kahvaltısını edebilmek için nehir yatağında bir fırın aramaya başladı.

Sokaklar birbiri ardına açılan eşsiz eserlerle doluydu. Kayalara oyulmuş yapılar, ince işçilikli oyma ahşap kapıların ardında saklı birer sıcak yuva gibi görünmekteydi. Doğa harikasının insanın elinde bu biçimi almasına hayran kaldı. Bir yere hiç ait olmayan veya ait gibi görünen yüzlerce yapı ile karşılaşmıştı fakat böylesini ilk kez görüyordu. Bulunduğu ve bir süre de olsa yaşadığı fakat hiçbir zaman ait hissetmediği yerleri düşündü; apartman dairelerini, rezidansların çatı katlarını ve lüks konakları… Yapılar bile bulunduğu yere ait değilken o nasıl mekânlarına ait hissedebilirdi ki? Böylece bir süre burada kalmaya karar verdi. Vahasını bulan bedevi gibi susuzluğunu giderecekti burada. Bekleyecekti, görecekti, yaşayacaktı. Her köşesine bir anlam yüklüyordu sokakların belleğine. Bir hikayesi vardı bu köşelerin, öylece çarpık, parsel artığı değildi bu köşeler. Yanan bir şöminenin sıcaklığında içilen sıcak çikolatayı görüyordu kışlık odunlarda. Veyahut üstü örtülü arabanın köşeyi döndüğünde farlarında uzayıp giden yolun seyrini. Sokağın birleşiminde yapıların birbirleri ile olan uyumsuzluğuna rağmen cami minaresinin kızıl topraklara uyumunu görürdü bazı köşelerden. Böylece geçti zamanı, taşını toprağını sevdi. Bozkırın güneşinde kavruldu kızıl topraklarla birlikte. Peri bacalarının büyüsüne kapıldı. Tarihin taşında toprağında kızıl katmanlarında izini bıraktı. Yerelleşmeye çalıştı ama bir türlü yerleşmedi. Bir göçer olarak geldiği bu kentten ayrılacaktı elbet.

Hediyelik eşya dükkanlarının renkliliği, sabahın erken saatlerinde kalkan onlarca sıcak hava balonu, klasik arabalarla ören yerlerini gezen turistler. Hepsi birer imge olarak kaldı aklında. Mevsimi geçti, hazan yeli esti bu vakit. O zaman bir durgunluk çöktü üzerine, ayrılma vakti yaklaşıyor gibi. Oysaki yolculuğundaki durakları mevsimlere bağlamazdı. Girintili çıkıntılı kaldırım taşlarında yürümek bir noktadan sonra aynı yere dönmek zamanın yaklaştığının habercisiydi. Toprak olmaya hasret bir kaya parçası gibi yüzyıllardır şiddetli yağmurları, kuvvetli rüzgârları bekliyordu. Üzerine düşen her bir damla içindeki mineralleri harekete geçirirken umudun çözündüğünü hissediyor akıp gitmek istiyordu.

Düşen ilk kar tanesiyle birlikte yola düştü. Zamana ve mekâna ait imgelerden başka bir şey kalmayacaktı elinde. Yollarda olduğu süre boyunca anladı ki; bir yerde var olmaktansa o yolda olmak onun için varoluşsal bir nedendi. Bir kez daha yürüdü dar sokaklardan, bir kez daha baktı oymalı kapılara. Bu sefer soğuktu, beyazdı. Akşama yanıp kül olacak odunlar yine yığılıydı. Zincir takacaktı yolculuğa çıkmak için artık, belki de çıkamayacaktı öylece duracaktı üstü örtülü araba. Belki de kötü bir yere varmaktan ya da varamamaktan dolayı üstünü açmamıştı hiç. Karlı hâli bir başkaydı bu yörenin, çıktı vadinin en tepesine son bir kez baktı kente doğru. Buraya gelmeden önceki gece lahitte uyuduğu kiliseyi düşündü. Hayran kaldığı oyma evleri. Hiçbiri ilk günkü gibi hissettirmiyordu ona. Tanıştığı tüm insanlar silikleşmişti. Ayrılma zamanı gelmişti artık onun için, kırgıbayırların ötesinden vadiden aşağı indi. Kızıl toprakların beyazlığında yol almaya başladı.

Yürümek eylemini gerçekleştirmekten ziyade eylemin kendisine dönüşmüştü. Mecnun nasıl çölde Leylasını aradıysa o da kendi arayışı içindeydi. Kardan çölü geçtiğinde bir başka merkeze doğru yaklaştı, aradığı ya da bulmak istediği bir şey yoktu artık. Güneş batmak üzereydi, hava açılmış kar yağışı durmuştu. Birbiri ardına sıralanmış sokak lambalarını takip ederek bir iki katlı evlerin arasından duyduğu su sesine doğru yöneldi. Söğüt ağaçlarının altından geçerek kıyısında yürümeye başladı. İçinde bir şeylerin eksik olduğunu hissediyor bunu tüm benliği ile bildiği halde varoluşundan bu yana bulamadığı şeylerin eksikliğini hissetmeyi artık anlamsız buluyordu. Durgunluğu belki de bu yüzdendi. Kendisini ait hissedebileceği hiçbir mekan bulamamıştı. Anlamsız düşünceler denizinde zifiri karanlıkta kaybolmuştu. Ne geceyi aydınlatan bir ay ne de ufukta deniz feneri vardı. Dolayısıyla kürek çekmenin bir anlamı olmadığı gibi nereye gittiğinin de bir önemi yoktu. Yıldızlarınsa meraklı gözler gibi parıldamasına karşın bu durumdan hiç haberleri yoktu, onlar yalnızca asla ulaşamayacağını bildiği kendisini bekleyen milyonlarca ihtimallerdi. Kendisi gibi yarım kalmış bir ay olsa belki önünü biraz görebilse daha iyi hissedebileceğini içinden geçirdi fakat ortada görecek hiçbir şey yokken görmenin de anlamsız olduğunu düşündü. Karanlığın içerisinde ırmakla birlikte aydınlandı. Herakleitos’un sözü aklına geldi: “Her şey akar ve hiçbir şey aynı kalmaz.” Kızılırmak’ın kıyısına oturdu, varoluşsal sancılarını akışın kızıllığına bıraktı.

SON

KTMMOB Mimarlar Odası’nın 2018 yılından bu yana geleneksel hâle gelen; Türkiye ve KKTC’de mimarlık ve mimarlıkla ilgili örgütlere bağlı meslek gruplarına açık olan, Mimarca Mekân Anlatımı Metin Yarışması 2021’in ödül töreni 14 Mayıs 2022’de Lefkoşa’da gerçekleştirildi.

Yarışma komitesinde yer alan Devrim Yücel Besim, Abdullah Can, Münevver Özgür Özersay’ın da aralarında bulunduğu Mimarlar Odası Merkez Binası’nda yapılan törende KTMMOB Başkanı Tunç Adanır, Mimarlar Odası Başkanı Kozan Uzunoğlu, Oda Yönetim Kurulu üyeleri, Yayın Kurulu üyeleri, yarışma jürisi, danışman jüri üyeleri ve seçki kitapçığına giren eserlerin sahipleri yer aldı. Moderatörlüğünü Çiğdem Duvarcı’nın yaptığı tören, Türkiye mimarlığının önemli isimlerinden olan ayrıca Yarışmada Jüri Başkanlığını icra eden Prof. Dr. Suha Özkan, Mimarlar Odası Başkanı Kozan Uzunoğlu ve KTMMOB Başkanı Tunç Adanır’ın yaptığı açılış konuşmalarıyla başladı.

Jüri Başkanı Prof. Dr. Suha Özkan yaptığı konuşmada, bu yıl 4.’sü düzenlenen Mimarca Mekan Anlatımı Metin Yarışması’na katılan eserlerin kalitesinin arttığını vurguladı. Prof. Dr. Özkan, bu yıl özellikle kadın yarışmacıların dereceye girenlerdeki başarısına dikkat çekerek, “Gençlerden çok şey öğrendim.” ifadesini kullandı.

Kıbrıs Türk Mimarlar Odası Başkanı Kozan Uzunoğlu ve KTMMOB Başkanı Tunç Adanır ise, yarışmaya katılan ve dereceye giren mimarlara başarılarının devamını dileyerek, yarışmaya destek verenlere teşekkürlerini iletti.

Konuşmaların ardından 2021 yılının ödül alanlarının özgeçmişleri ve eserlerinden pasajlar aktarılarak, ödülleri takdim edildi. Tören; Kıbrıslı yazar, şair ve aynı zamanda yarışma jürisinde yer alan Neşe Yaşın ile yarışma danışman üyelerinden Kıbrıslı sanat yönetmeni ve tiyatrocu Aliye Ummanel’in mimarlık ve mekân konularını içeren eserlerinden derledikleri şiir ve kitap alıntılarından oluşan sunumla devam etti. Ödül töreni, canlı müzik dinletisiyle renklenen kokteyl ile sonlandırıldı.

Seçici Kurul üyesi olarak yer alan: Suha Özkan (Jüri başkanı), Kozan Uzunoğlu, Müge Cengizkan, Neşe Yaşın, Büşra Kara, Devrim Yücel Besim, Abdullah Can’ın oy birliği ile belirlenen ödüller şöyle;

Birincilik Ödülü – Merdiven / Özge Kırçıl

İkincilik Ödülü – Ruhi, Mavi Ekran ve Ağaçlı Park / Çiğdem Güven

Üçüncülük Ödülü – Zamanın Birinden Gelen Öykü / Esin Yılmaz

Özel Ödül (Çelen Mirata Birkan adına) – Arayış / Çağrı Acar

Mansiyon – Bir Hikâye Yazmak / Merve Eflatun

Mansiyon – O / İrem Durmuş

Mansiyon – Mekânın –mış hali: Petra’da Yeniden Kurulan Geçmiş Zaman / Hülya Yavaş

Yarışmada ödül alanların yanısıra bir çok metin KTMMOB Mimarlar Odası tarafından basılan seçki kitapta yer almaya hak kazandı.

Özel ödüle layık görüldüğüm ”Arayış” öyküme buradan ulaşabilirsiniz.

Yarışma ve sonuçları ile ilgili detaylara ise KTMMOB Mimarlar Odası resmi sitesinden ulaşabilirsiniz.

Arcbazar mimari tasarım ihtiyacı olan kurum/kuruluş ve kişilere internet üzerinden online yarışma açma şansı sunuyor. Peyzaj, Mimarlık ve İç Mimarlık projelerinin sunuma çıktığı projelerde yarışma ödülleri yarışmayı açan kurum tarafından belirleniyor.

Proje alanının detaylarının ve fotoğraflarının anlatıldığı yarışma duyurularında müşteri ile iletişime geçerek sorularınızı sorabiliyorsunuz. Yarışmalar kısa sürede sonlanıyor ve ortalama bir yarışmaya tüm dünyadan 10-20 proje katılımcısı oluyor. Proje yarışmalarında ortalama ödül miktarı 1000$ civarında ve bu ücretler Amerika ya da Avrupa gibi ekonomisi güçlü olan ülkelerde yeterli olmadığı için yarışma katılımcıları profesyonel şirketler değiller ve genelde Hindistan, Pakistan, Yunanistan, Türkiye gibi ülkelerden katılımlar gerçekleşiyor. Türkiye şartlarında bir proje için 1000$ ücret, yaklaşık 8.300 TL ediyor ve basit projeler için hiç de fena bir ücret değil.

Arcbazar Proje Yükleme

Ülkemizde dolar kurunun yüksekliği ve yarışmaların mimarların gelişimindeki faydayı düşününce bu sitenin genç mimarlar için bulunmaz bir nimet olduğunu belirtmekte fayda var. Peyzaj projelerinde daha çok arka bahçe, avlu gibi alanların tasarımları yarışıyor ve sitede sürekli yeni yarışmalar yayınlanıyor. Daha önce Türkiye’den meslektaşlarımızın kazandığı yarışmalar da oldu.

Eğer siz de 3 boyutlu tasarım programlarına hakimseniz ve kendinize güveniyorsanız Arcbazar’daki yarışmalara mutlaka bakmanızı öneririm. Öğrencilik döneminde kendinizi geliştirmenin en güzel yolu bu olabilir.

Ayrıca tasarım ihtiyaçları için de yeni yarışma açabilirsiniz tabiki.

Siteye ulaşmak için tıklayınız: ARCBAZAR Türkçe