Peyzaj Mimarlığı Eğitim ve Bilim Derneği (PEMDER) son yıllarda adını hepimizin sıkça duyduğu, kurulduğu günden bu yana çok iyi işler yapan ve yapmaya devam eden, çoğunluğu akademisyenlerden oluşan bir dernek. Aslında köklerinin çok öncelere dayandığı PEMDER, 2018 yılında daha kurumsal bir yapıya kavuşmak için kendisinden önceki toplulukları (PEMKON, PEMAT) kendi çatısında birleştirerek kuruluyor.

Mesleki örgütlerimize destek olmak, Peyzaj Mimarlığı ile ilgili önemli çalışmalar yapan PEMDER’i ve faaliyetlerini daha yakından tanımak amacıyla bugün Yönetim Kurulu Başkanı Prof. Dr. Veli ORTAÇEŞME ile bir röportaj yapıyoruz. Hocamıza bizi kırmayarak röportaj teklifimizi kabul ettiği için teşekkür ediyoruz.

Mehmet Emin DAŞ (M.E.D.): Sayın Hocam merhabalar, hoş geldiniz. Öncelikle sizi tanıyabilir miyiz?

Prof. Dr. Veli ORTAÇEŞME (V.O.): 1986 yılı Çukurova Üniversitesi Peyzaj Mimarlığı Bölümü mezunuyum. 1886-88 yılları arasında Adana’da özel sektörde Peyzaj Mimarı olarak çalıştım. 1988 yılında akademik yaşama Çukurova Üniversitesinde atıldım, doktoramı tamamladığım 1996 yılına kadar aynı bölümde görev yaptım. 1996 yılında Akdeniz Üniversitesine geçerek bu üniversitede Peyzaj Mimarlığı Bölümünün kuruluşunda görev aldım. Bölüm başkanlığı, dekan yardımcılığı, rektör danışmanlığı gibi idari görevlerde bulundum. Halen aynı bölümde görev yapmaktayım. Evliyim, eşim de Peyzaj Mimarı.

(M.E.D.): PEMDER’in amacı ve hedefleri nedir hocam? Neden meslektaşlarımız PEMDER’e omuz vermeli?

(V.O.):    PEMDER, ülkemizdeki Peyzaj Mimarlığı bölümlerinin başkanlarından oluşan ve kısa adı PEMKON olan Peyzaj Mimarlığı Bölüm Başkanları Konseyi kararı ile kurulmuştur. Ülkemizde Peyzaj Mimarlığı disiplininin akademik işbirliği platformları olan PEMAT ve PEMKON çalışmaları kapsamında kurumsallaşma her zaman bir amaç olmuştur. 13-14 Kasım 2017 tarihlerinde Trabzon’da düzenlenen 16. PEMKON Toplantısında, Peyzaj Mimarlığı Eğitim ve Bilim Derneği (PEMDER) isimli bir derneğin kurulması kararı, Peyzaj Mimarlığı Bölüm Başkanları Konseyi’nin oy birliğiyle  alınmıştır.  PEMDER, 5253 Sayılı Dernekler Kanunu’na göre 15.01.2018 tarihinde Antalya’da kurulmuştur. Halen 220 üyesi bulunmaktadır. Üyelerin büyük çoğunluğu akademisyen olmakla birlikte, meslektaş ve öğrenci üyeler de bulunmaktadır.

PEMDER’in misyonu (özgörevi); Türkiye’de Peyzaj Mimarlığı eğitim öğretimi ve araştırmalarının ve Peyzaj Mimarlığı mesleğinin gelişmesine; bilgili, becerili, araştırıcı meslek mensuplarının yetiştirilmesine; akademik işbirliğine; öğretim programlarının akreditasyonuna katkıda bulunmaktır.

PEMDER’in vizyonu; ülkemizdeki Peyzaj Mimarlığı akademik camiasını ulusal ve uluslararası düzeyde iyi bir şekilde temsil eden; eğitim ve araştırma konusunda etkin faaliyetlerde bulunan; Peyzaj Mimarlığı ile ilgili konularda projeler geliştiren, eğitim programları, konferans ve benzeri etkinlikler düzenleyen; mesleki konularda mezunlara katkıda bulunan, ulusal ve uluslar arası standartlarda akreditasyon hizmeti sunan bir sivil toplum kuruluşu olmaktır.

(M.E.D.): PEMDER kısa sürede mesleğimizin (Peyzaj Mimarlığı) en önemli, en faal, en etkin kurumları arasına girdi. Sektörde bulunan ayrışma ve gruplaşmaya rağmen herkes istisnasız sizi takdir ediyor. Bu başarının sebebi sizce nedir?

(V.O.): Öncelikle biz çoğunluğunu akademisyenlerin oluşturduğu bir topluluğuz. Olaylara daha çok bilimsel çerçeveden bakıyoruz. Başarımızın arkasında yatan ana nedenlerden birincisi, PEMDER kurucularının akademik ve mesleki açıdan ülkemizdeki en deneyimli akademisyenler olmasıdır. Bu kadro mesleğin ülkemizdeki kuruluşu, gelişmesi, mesleki örgütlenmesi, sorunlarını en iyi bilen ve akademiyi de en iyi tanıyan bir kadrodur. Başarımızın arkasındaki ikinci neden, katılımcı yönetim anlayışımızdır. PEMDER yönetim ve denetim kurullarında 15 üniversite temsil edilmektedir. Üçüncü neden ise; PEMDER’e aktif olarak destek veren geniş bir kitlesinin olmasıdır. PEMDER’in çeşitli kurullarında görev alan çok sayıda akademisyen, meslektaş ve lisansüstü öğrenci bulunmaktadır. Ayrıca; kurullarda olmamakla birlikte faaliyetlerimizde görev alan akademisyen ve meslektaşlar da vardır.

(M.E.D.): Biraz mesleğimiz adına PEMDER olarak yaptığınız çalışma ve içeriklerinden de bahsedebilir misiniz? PEMDER’in Peyzaj Mimarları için sunduğu temel hizmetler ve olanaklar nelerdir?

(V.O.): PEMDER kurulmasını takiben, yapılacak faaliyetleri ülkemizdeki Peyzaj Mimarlığı bölümlerinin katkılarıyla somutlaştırmıştır. Belirlenen bu faaliyet konuları sırasıyla yaşama geçirilmiş ve geçirilmektedir. Öncelikle bilgi aktarım kanalları oluşturulmuştur. Web sayfaları yapılmış, sosyal medya hesapları (Instagram, Twitter, Facebook, Linkedin, Youtube) açılmıştır. Bu kanallar sayesinde geniş bir kitleye bilgi aktarımı sağlanmaktadır. Bugün PEMDER Ülkemizde Peyzaj Mimarlığı alanında önemli bir haber ve bilgi platformu niteliğindedir. Başta akademi ile ilgili konular olmak üzere haber aktarım kanallarımızdan birisi de düzenli olarak çıkarmakta olduğumuz PEMDER Haber Bülteni’dir. Peyzaj Mimarlığı alanında üretilen bilimsel bilginin yayımı bağlamında bilimsel dergilere gereksinim duyulması nedeniyle, PEMDER iki adet bilimsel derginin yayınına başlamıştır. PEYZAJ ile PEYZAJ ARAŞTIRMALARI VE UYGULAMALARI dergilerimiz, TÜBİTAK DergiPark platformunda elektronik olarak yayınlanmaktadır.

PEMDER’in misyonu doğrultusunda her düzeyde Peyzaj Mimarlığı öğrencilerine yönelik olarak eğitim programları düzenlenmektedir. Bu eğitim programlarında farklı üniversitelerin öğretim üyesi ve öğrencilerine bir araya getirerek bilgi ve deneyim paylaşımını da sağlıyoruz. TÜBİTAK destekli bu eğitimler farklı üniversitelerin ev sahipliğinde gerçekleştirilmektedir. Bugüne kadar düzenlenen 7 eğitim programına 37 üniversiteden 153 öğrenci katılmıştır. PEMDER; düzenlediği söyleşilerle ülkemizdeki Peyzaj Mimarlığı bilgi birikimine katkıda bulunmaktadır. Bugüne kadar 100’ü aşkın söyleşi gerçekleştirilmiş olup, bu söyleşilere YouTube kanalımızdan ve instagram sayfamızdan erişilebilir. Bu söyleşiler arasında; ülkemizde Peyzaj Mimarlığı mesleğinin ve eğitiminin gelişimine önemli katkıda bulunan değerli hocalarımızın tanıtıldığı söyleşiler; Peyzaj Mimarlığı alanında önemli başarılara imza atmış olan meslektaşlarımızla yapılan söyleşiler; yabancı konuklarla yapılan söyleşiler yer almaktadır. PEMDER, Peyzaj Mimarlığı Bölümlerimizde doktora ve yüksek lisans yapan bilim insanlarının uzun ve yorucu bilimsel çalışmalar sonunda ortaya koydukları tez çalışmalarının değerlerine dikkat çekmek ve bunların bilim ve meslek dünyasında daha etkin duyurulması ve tanıtılmasını sağlamak üzere 2021 yılından bu yana PEMDER Yüksek Lisans ve Doktora Tez Ödülleri vermektedir. PEMDER’in belki de en önemli katkısı, eğitim bakımından son derece önemli bir konu olan akreditasyondur. PEMDER, Yükseköğretim Kalite Kurulu (YÖKAK) tarafından ulusal akreditasyon kuruluşu olarak tescil edilmiştir. Bugüne kadar 7 bölümümüz akredite edilmiştir. Bütün bu faaliyetler Peyzaj Mimarlığı disiplininin ülkemizdeki profilini yükselten ve bu arada da meslektaşlarımızın bilgi, beceri ve yetkinliklerini artıran etkinliklerdir. Bu yıl içinde meslektaşlarımıza yönelik Yaşam Boyu Öğrenim programını başlatacağız ve bu program kapsamında çeşitli konularda ücretsiz eğitimler düzenleyeceğiz.

(M.E.D.): PEMDER’in Peyzaj Mimarlığı sektöründe neleri değiştirmeyi veya iyileştirmeyi hedeflediğini anlatır mısınız?

(V.O.): PEMDER’in öncelikli amacı, ülkemizdeki Peyzaj Mimarlığı eğitiminin kalitesi iyileştirmek; bilgili ve becerili meslek mensupları yetiştirmektir. Yetkin Peyzaj Mimarlarının yetişmesi, sektörün niteliğinin iyileşmesi anlamına da gelmektedir. Bu arada, akademik konuların yanı sıra mesleki konularla da ilgileniyoruz. Meslektaşların talebi doğrultusunda mesleki haklarla ilgili bilimsel destek de veriyoruz.

(M.E.D.): Peyzaj mimarlığı alanında genç profesyonellere ve öğrencilere ne gibi tavsiyelerde bulunabilirsiniz?

(V.O.): Öğrencilere tavsiyem, gelecekte mensubu olacakları mesleğe ilgi duymaları; Peyzaj Mimarlığı ile ilgili konularda araştırıcı ve sorgulayıcı olmalarıdır. 35 yıllık akademisyen gözlemim, derslere ilgili ve meraklı öğrencilerin hiç birinin mezuniyet sonrası iş sorunu yaşamadığı yönündedir. Genç profesyonellere tavsiyem ise, ilkeli olmaları ve görev aldıkları mesleki alanda (planlama, tasarım, uygulama gibi) en iyisini yapma çabası içinde olmalarıdır. Bu meslek alanı, başta genç profesyoneller olmak üzere, meslektaşların yapacağı başarılı çalışmalarla gelişecek ve itibar kazanacaktır.

(M.E.D.): PEMDER’in Türkiye’deki belediyelerle ve diğer resmi kurumlarla işbirliği içinde olduğu projeler var mı?

(V.O.): Henüz bu konuda bir faaliyetimiz olmadı. Ancak, başta Türkiye Belediyeler Birliği olmak üzere, yerel ölçekte Peyzaj Mimarlığı uygulamaları konusunda işbirliği projeleri geliştirme düşüncemiz bulunmaktadır. Yeşil alan uygulamaları, mevzuat geliştirme gibi konularda gelecekte çalışmalar yapacağız. Burada bir konuyu da vurgulamak isterim. Batı ülkeleri başta olmak üzere bir çok ülkede yerel yönetimlerle üniversiteler ve sivil toplum kuruluşları ortak projeler yürütürler. Ne yazık ki ülkemizde böyle bir kültür gelişmiş değil. Belediyelerin bu yönde yaklaşımları güçlü değil.

(M.E.D.): Peyzaj mimarlığı eğitiminin Türkiye’deki durumunu nasıl değerlendiriyorsunuz ve PEMDER’in eğitimin iyileştirilmesi alanında çalışmaları var mı?

(V.O.): Türkiye, Avrupa’da en fazla sayıda Peyzaj Mimarlığı bölümüne sahip ülke konumunda. Geçmişten bu yana bölümlerimiz dünyadaki gelişmeleri yakından takip ediyorlar. PEMAT ve PEMKON toplantılarında eğitimle ilgili bir çok konu konuşuldu ve kararlar alındı. Bir çok bölümümüz bu kararları uygulamaya koydu. Dolayısıyla ülkemizde Peyzaj Mimarlığı eğitimi dünyadaki gelişmeleri hep yakından takip etmiştir. PEMDER de Avrupa’daki ve dünyadaki eğitimle ilgili gelişmeleri yakından takip etmektedir. Nitekim ben, kısa adı ECLAS olan Avrupa Peyzaj Mimarlığı Okulları Konseyi’nin yönetim kurulu üyesiyim. Oradan fazlaca besleniyoruz. PEMDER’in ülkemizdeki Peyzaj Mimarlığı eğitimini iyileştirme konusundaki en büyük çalışması, program akreditasyonunu başlatmasıdır. PEMDER, Yükseköğretim Kalite Kurulu’nda (YÖKAK) 2020 yılında aldığı yetki ile ülkemizdeki Peyzaj Mimarlığı bölümlerini akredite etmektedir. Akreditasyon süreci, eğitimin iyileştirilmesi bağlamında son derece önemlidir.

(M.E.D.): PEMDER’in gelecek planları ve hedefleri nelerdir?

(V.O.): PEMDER, Peyzaj Mimarlığı bölümlerinin de katkılarıyla belirlediği çalışmaların bir bölümünü gerçekleştirmiştir.  Gelecek planlarımız arasında Yaşam Boyu Öğrenme Programı kapsamında mezunlara yönelik eğitim programlarının gerçekleştirilmesi; genç akademisyenlere yönelik eğitim programları düzenlenmesi; her düzeyde öğrencilere yönelik yeni eğitim programlarının kurgulanması; Peyzaj Mimarlığı alanında kitapların yayınlanması; yerel yönetimlerle ortak projelerin gerçekleştirilmesi; planlama/tasarım konusunda ulusal yarışmaların düzenlenmesi; üyelerimizi ve meslektaşlarımızı kaynaştırmaya yönelik teknik gezilerin düzenlenmesi; Avrupa Peyzaj Mimarlığı Öğrencileri Derneği (ELASA) gibi öğrencilerin üye olacağı ulusal bir derneğin yaşama geçirilmesi gibi etkinlikler yer almaktadır.

(M.E.D.): Türkiye’deki peyzaj mimarlığı mesleğinin geleceğini nasıl görüyorsunuz?

(V.O.): Peyzaj Mimarlığı mesleği gerçekten güzel bir meslek. Sanat var, tasarım var, planlama var, yapısal ve bitkisel materyal var, ekoloji var, doğa var. Bütün bunlarla iç içe olan bir mesleğin geleceği de elbette parlak olacaktır. Küresel ısınma gibi güncel sorunlar mesleğimizin değerinin geniş kesimler tarafından daha iyi anlaşılmasını sağlamıştır. Düne kadar peyzaj uygulamalarını bir çeşit süsleme gibi algılayanlar, artık bu uygulamaların küresel ısınma ile mücadelede ve yaşam kalitesinde ne kadar önemli olduğunun farkına varmışlardır. En önemli sorunumuz mesleki haklarımız konusunda yasal bir düzenlemenin olmayışıdır. Burada da ana sorumluluk meslek odamız olan TMMOB Peyzaj Mimarları Odası’nındır. PEMDER; talep edildiği takdirde, bu bağlamda elinden gelen her türlü desteği verecektir.

(M.E.D.): Türkiye’deki peyzaj mimarlığı eğitiminde hangi alanlara daha fazla vurgu yapılması gerekliliğini düşünüyorsunuz?

(V.O.): Türkiye’deki Peyzaj Mimarlığı eğitimi farklı fakülte çatıları altında yürütülmektedir. Son yıllarda mimarlık fakülteleri çatısı altında bir yoğunlaşma söz konusu olmakla birlikte; ziraat, orman, güzel sanatlar gibi fakülteler altında da eğitim verilmektedir. Burada belirli alanlara vurgu yapılmasından çok farklı fakülte yapılarının sunduğu fırsatlar temelinde eğitimde belirli konulara odaklanma söz konusu olabilir. Örneğin; ziraat ve orman fakülteleri çatısı altındaki bölümler bitkisel konular ve ekolojiye; güzel sanatlar fakülteleri çatısı altındaki bölümler sanatsal konulara; mimarlık-mühendislik fakülteleri çatısı altında olanlar planlama, tasarım ve mühendislik çözümlerine odaklanabilirler. Ancak, şu konunun altını çizmek isterim. Hangi fakülte altında eğitim verilirse verilsin, mesleki yetkinlik kazandıracak düzeyde mesleki bilginin öğrencilere kazandırılması gerekmektedir.

(M.E.D.): Özellikle sektörümüzdeki genç Peyzaj Mimarlarına mesleki örgütlenmeler ve kolektif çalışmanın önemine dair ne söylemek istersiniz.

(V.O.): Ana meslek örgütümüz TMMOB Peyzaj Mimarları Odası’dır. Öncelikle genç meslektaşlarımıza meslek odamıza üye olmalarını tavsiye ederim. Ayrıca, PEMDER ve Peyzaj Mimarlığı ile ilgili diğer derneklere de destek olmalarını tavsiye ederim. Ne kadar çok cephede mücadele edersek, mesleğimizi o ölçüde daha çok geliştiririz. Bunlara ek olarak, çalıştıkları sektörlerdeki mesleki ve sivil toplum yapılanmalarına da katılmaları önemlidir. Örneğin; süs bitkileri sektöründe faaliyet gösterenler SÜSBİR’e üye olmalıdır. Kolektif çalışmalar da mesleğimizi geliştirecektir. Bu nedenle çeşitli alanlarda yapılacak çalışmalar katılımları değerli olacaktır.

(M.E.D.): Dünya genelinde peyzaj mimarlığının rolü ve önemi hakkında neler söyleyebilirsiniz?

(V.O.): Peyzaj Mimarlığı disiplini dünyanın her bölgesinde aynı ölçüde gelişmiş değil. Mesleğin doğduğu Kuzey Amerika’da (ABD ve Kanada) çok gelişmiş ve yerleşmiş durumda. İkinci olarak Avrupa coğrafyasını gösterebiliriz. Ülkemizin de içinde yer aldığı Avrupa coğrafyasında da oldukça gelişmiş bir disiplin. Okyanusya’da da (Avustralya ve Yeni Zelanda) Anglo-Sakson etkisi ile gelişmiş durumda. Ancak, Çin ve Japonya hariç Asya kıtasında ve Afrika kıtasında Peyzaj Mimarlığı yeterince gelişmiş bir disiplin değil. Bu nedenle Dünya Peyzaj Mimarları Federasyonu IFLA’nın dünya çapında mesleğin tanıtımı çabaları çok değerli. Mesleğin var olduğu coğrafyalarda Peyzaj Mimarlarının güçlü bir rolü bulunmaktadır. Önemi ise, daha önce de ifade ettiğim gibi küresel ısınmanın olumsuz etkilerine karşı doğa tabanlı uygulamaların ortaya çıkmasıyla daha da artmıştır. Bu uygulamalarda Peyzaj Mimarları başat rolü oynayacaktır.

(M.E.D.): Hocam, Dünya geneline baktığımızda farklı kültürel peyzaj modelleri görüyoruz. Örneğin Avrupa kentlerinde daha az renkten oluşmuş, abartısız, minimal ve daha az tür çeşitliliği ile oluşturulmuş doğal peyzaj tasarımlarını görürken, ülkemizde ise tür çeşidi fazla, çok renkli, geometrik desenlerle oluşturulmuş peyzaj tasarımları görüyoruz. Sizin kadar olmasa da dünyada birçok farklı ülkede botanik bahçesi ziyaretim oldu. Gördüğüm kadarıyla kuşlar cıvıldıyor, ressamlar bir kenarda resimlerini çiziyor, sevgililer el ele yürüyor, şiir yazanları bile görmüştük. Acaba bizim ülkemizde böyle samimi ortamlar yakalamamamızın nedeni tasarımlarımızın fazlaca yapay olması olabilir mi? Bir dizi halinde dikilmiş ağaçlar, rengarenk bahçeler, farklı geometrik formlarla oluşturulmuş zemin döşemeleri veya kentlerimize kurduğumuz görkemli binalar kuşların cıvıltısının engeli olabilir mi? Gördüğüm kadarıyla onların botanik bahçeleri bile çok sadeyken bizim sokaklarımız bile botanik bahçesi gibi. Bu doğru bir tasarım yaklaşımı mı sizce? Yani Dubai gibi yapay şehirler yerine, Stockholm, Kopenhag, Hamburg gibi daha doğal peyzaj üzerine çalışmamız gerekmez mi? Bu konuda siz ne düşünüyorsunuz?

(V.O.): Peyzaj mimarlığı uygulamalarında etken olan çeşitli faktörler var. Bunlardan iklim başta gelmektedir. Örneğin; Akdeniz coğrafyasında yetişebilen tür sayısı, Kuzey Avrupa coğrafyasına göre daha fazladır. Bu da peyzaj uygulamalarındaki tür çeşitliliğine yansımaktadır. Yine kültürel faktörler bir başka etkendir. Örneğin; Türk ve İslam bahçe kültüründe, renkli ve kokulu çiçekler daha fazla tercih edilmektedir. Buna karşın Avrupa genelinde kokulu bitki türleri fazla tercih edilmez. Sizin ifade ettiğiniz botanik bahçeleri özelinde ve kent genelinde ressamların resim yaptığı; şairlerin şiir yazdığı; kuşların cıvıl cıvıl öttüğü ortamların yaratılması için geniş yüzeye sahip, ekolojik yaşamın sürdüğü parklara ihtiyacımız bulunmaktadır. Avrupa ve dünya genelindeki bir çok kentin gelişim sürecinde büyük kent parkları oluşturulmuş iken, ne yazık ki ülkemizde bu yapılamamış, rant çevreleri galip gelmiştir. Bu nedenle kentlerimizdeki parkların çoğu alansal olarak küçük ve doğallıktan uzaktır. Son yıllarda yapılmakta olan millet bahçeleri alansal olarak bu ihtiyaca cevap verse de tasarımda genellikle yapay unsurların ön plana çıktığı görülmektedir. Bu konuda yerel yönetimlerim halkın beklentilerine karşılık vermesi gerekmektedir. Belki de belediye başkanlarını Avrupa’daki doğal parkları ziyaret etmeye teşvik etmeliyiz.

(M.E.D.): Sayın Hocam, bize zaman ayırıp sorularımızı yanıtladığınız için çok teşekkür ederiz. Dergimize misafir olmayı kabul edip, kıymetli cevaplarınızla bizi aydınlattığınız için minnettarız. Biz de PEMDER’in faaliyetlerini ilgiyle takip etmeye devam edeceğiz.

(V.O.): Ben de teşekkür ederim. Ben de Peyzax’ı ilgi ile takip ediyorum. Güzel bir yayın çizginiz var. Bir çok yararlı bilgiyi meslektaşlara ve öğrencilere aktarıyorsunuz. Başarılar diliyorum.

On Tasarım’ın kurucusu ve Bilkent Üniversitesi Kentsel Tasarım ve Peyzaj Mimarlığı Bölümü Akademisyeni olan saygı değer hocam Oktan Nalbantoğlu ile keyifli bir röportaj gerçekleştirdik. Umarım bu röportaj tasarım sürecinin içerisinde yer alan/alacak her bireye uzun yıllar yol gösterir.

Oktan Hocam merhaba, Peyzax Dergisi adına bizimle röportaj yaptığınız için teşekkür ederim. Öncelikle sizi tanımak isteriz, üniversite sınavında tercih dahi etmediğinizi düşündüğünüz Peyzaj Mimarlığı serüveniniz nedir?

“Hayatınızdaki en önemli iki gün doğduğunuz ve neden doğduğunuzu keşfettiğiniz gündür.” diyor Mark Twain… Sanırım benim için de böyle bir durum yaşandı ve gelecek kurgusu olarak hiç düşünmediğim bir meslek yaşamının içinde buldum kendimi. Ve bugün sadece insana- mekâna dokunan bir öyküleştirme süreci olan tasarımdan başka bir şey yapamazmışım gibi geliyor.

Üniversite yıllarımda başlayan peyzaj mimarlığı lisansı, bugün hayata duruş biçimimi şekillendiren, hayata/yaşama dair farkındalığımı arttıran en önemli araç oldu. Peyzaj mimarlığı maalesef bazı topluluklarda anlaşıldığı hali ile sadece “bahçe” ve “park” kavramlarının çok ötesi olduğunu fark ettiğim gün ile başlayan bir serüven oldu hayatımda.

Peyzajın dengeleyici, insanın çevreye vermiş olduğu zararların bir nebze iyileştirilmesine olanak tanıyan, hızlı kentleşmenin insan üzerindeki psikolojik ve fiziksel olumsuzluklarını ortadan kaldırmaya yönelik katkılarının tartışmasız olduğunu fark ettiğim günden itibaren; peyzajın bu güne kadar algılanan veya tasvir edilen halinin yani “muhteşem parklar ve bahçelerin tasarlanması veya büyük şehirlerin ortasında doğal park alanları yaratarak çocukların oyun alanlarını çoğaltan ve şehri güzelleştiren tasarımlar” sunmanın da ötesinde, aslında yeryüzünün kendisi olduğu, insanın yaşamını şekillendirmeyi tercih ettiği ve seçtiği “yer” ile kentleşmenin şekillendiği alanların tam kendisi olduğu gerçeğinin kabul edilmesi ve senaryoların bu gerçeklik üzerinden geliştirilmesi üzerine aldım akademik hayattaki eğitimimi. Akademik eğitim, çok disiplinli süreçler ve yaşamın içinde yaşadığım deneyimler kentlerin morfolojisi / insan davranışları ve zamana karşı devinimleri talepler ve yaşam biçimleri üzerinde akıl yormaya yönelik deneyimler beni farklı coğrafyalarda hareket eden bir tasarımcı olmaya doğru evirdi.

Coğrafyanın çeşitliliğinin verdiği heyecanı peyzajın etkisiyle yorumlamak beni hep heyecanlandırdı. En önemlisi de mekânın sürekli ışık, gölge, yağmur, kar, ses koku gibi bir hikayesinin, bir hissinin olması.

Çok yoğun tempoda çalışıyorsunuz, sizi motive eden şeyler neler? İlham kaynağınız var mı?

Yoğun tempo demeyelim de çalışmayı sevmenin sonuçları diyelim. Bildiğiniz gibi hem akademide hem de bir tasarım ofisinin yönetimi ile profesyonel bir meslek hayatı devam ettiriyorum.

Tıpkı diğer disiplinlerde olduğu gibi, iyi bir peyzaj tasarımının da önce mesleki tutku ve birikim gerektirdiğini görmek ve çok çalışmak belki de çok yoğun tempo olarak tariflediğiniz süreç. Her bir projenin ayrı bir hikayesinin olması, ayrı bir zaman diliminden gelen öyküsü ve her bir alan için farklı tasarım ve senaryolaştırma süreçleri idi meslek hayatım benim için.

İlham kaynaklarım her zaman coğrafyanın ve doğanın yol göstericiliği olmuştur.

Profesyonel hayatta projeleriniz hangi aşamalardan geçiyor? En rahat üstesinden geldiğiniz ve en zor bulduğunuz aşamalar hangileri?

Proje alanının hangi hizmet sınıfında olduğu, işverenin söz konusu alana dair programının ne olduğu öncelikle en değerli ana başlıklar, alana dair yönetimsel anlayışın ne olduğunun kavranması sonrasında, projelerin başlangıcı elbette ki alanı iyi tanıma ile başlıyor. Proje alanı ve çarpan etkisi yüksek bazen yakın bazen de uzak ilişkisi olan çevre alanları ile ilgili etütlerinin yapılması, analizleri ve elde ettiğimiz analizlerden senteze ulaşmak ve işverenin beklentilerinin alan ile uyumu ilk sorumuz oluyor. Çünkü öyle zamanlar oluyor ki, alanın verileri ile yönetsel anlayışın talepleri arasında bazı çelişkilerle karşılaşabiliyorsunuz. Bu durum size ayrı bir sorumluluk daha yüklüyor, doğru olana idareleri ve/veya işvereni ikna etmek.

Tasarım sürecindeki en zorlu süreç olaylar, durumlar, ilişkiler örgüsü, bütünlük ve bağlam derinliğinde proje alanın senaryosunun oluşturulması ve “fikrin” ortaya konmasıdır.

Proje alanının kendi bütünlüğünde ve doğasında ve mekân/zaman ilişkisinde en sürdürülebilir olan fikri ortaya koymak gerçekten en sancılı süreçtir.

Bu süreçlerde proje alanına ait “o yerin” topografyasının yanı sıra, tüm yaşanmışlıklar ve proje alanının dünü- bugününe ait okumalar yaparım. Sonra da bütün okuduklarımı bir tasarım senaryosu içinde harmanlar, sadeleştirir ve projedeki önceliklerimi belirlerim. Tasarım sürecine olaylar, durumlar, ilişkiler örgüsü, bütünlük ve bağlam derinliğinde bakarım ve bu bağlamdan da her projenin kendi hikâyesi doğar.

Tasarım ve uygulama arasındaki ilişki meslek hayatında sizce nasıl? Ne tür değişimlere gitmek zorunda kalıyorsunuz?

Tasarım ve uygulama birlikteliğinin kurgulanması proje alanın ekonomik, fonksiyonel ve estetik işlevlerinin sürdürülebilirliği anlamında en önemli konulardan biridir. Projenin yapısal ve bitkisel yapısını oluşturan tüm sistemler, sayısız detay çözümlemesi ile fiziksel niteliğe sahip kullanışlı yapı öğelerine dönüşmektedir. Bu sistemlerin birbiriyle olan ilişkilerinde ve bünyelerinde barındırdıkları bileşen ve elemanlar arasında da farklı ölçeklerde ilişkiler bulunmaktadır. Projenin bütününü etkileyen detay tasarımı, tasarım-uygulama birlikteliğinin kurgulanmasında uyarlanabilme kabiliyetini sağlayan anahtar unsur olarak öne çıkmaktadır. Tasarım-uygulama ilişkisinin doğru şekilde kurgulanması ortaya çıkan yapı ürününün kalitesi açısından da önem taşımaktadır.

Peyzaj projesinin yapısal (açık-yarı açık ve kapalı mekanlar bütünü) ve bitkisel detaylarını oluşturan parçaların birbirlerine bağlantı biçimlerindeki anlayış, yapının varlığının her aşamasında onu değiştirmeye ve dönüştürmeye imkan verecek kontrol mekanizmasının anahtarıdır. Bu anahtar bağlantı biçimlerini şekillendiren ve bir kılavuz niteliğinde olan okunabilirlik, müdahale edilebilirlik ve basitlik ilkeleridir.

Açık, yarı açık ve kapalı mekansal yapıların ve bunları oluşturan yapı ürünlerinin belirli bir kullanım ömrü vardır. Yapıyı oluşturan tüm sistemler zaman içinde birbirinden farklı oranlarda yıpranır. Bu süreçte yapısal bütünlüğe zarar veren deformasyonların yanı sıra işlevsel ve tasarım ihtiyaçlarına bağlı dönüşüm ihtiyacı da ortaya çıkmaktadır. Ancak her sistemin onarım, değişim ve dönüşüme duyduğu ihtiyaç ve hiyararşik ilişki bakımından müdahaleye izin verme oranı da birbirinden farklıdır.

Tüm sistemlerde değişime duyulan ihtiyaç ve bunun karşılanabilme düzeyi, detayın uyarlanabilirlik seviyesi ile doğru orantılıdır ve tasarım kararları alınırken malzeme –form ve dokunun seçimi bu anlamda son derece önem kazanır.

Bu bağlamda tasarım kararları alınırken iklimsel özellikler, kullanıcı profili ve yoğunluğu ve o yörenin ekonomik kalkınmadaki yeri gibi bir çok kriter devreye girebilir. Çünkü “o yere” ait geliştirilen yöntem tasarım ve uygulamayı kapsayan tüm yapım sürecinin dışında kullanım sonrasını da yönetilebilir hale getirmeyi amaçlamalıdır.

Yarışmalara da ekip halinde katıldığınızı biliyorum. Kısaca değinmek gerekirse, yarışmalar meslek hayatınızın ne kadarını oluşturuyor? Bu kadar başarı elde etmiş bir ekip olarak, yarışmalara katılmak isteyen meslektaşlarınıza tavsiyeleriniz var mı?

ON Tasarım olarak çok disiplinli bir ofisiz ve bünyemizde peyzaj mimarlığı lisansı ağırlıklı olmak üzere kentsel tasarımcılar, mimar, şehir plancısı, grafik ve endüstri ürünleri tasarımcıları da bulunmakta. Bu bağlamda çok sesli olmaya önem vererek de devam ediyoruz. Temelde kentsel tasarım ve peyzaj tasarımı ağırlıklı çalışıyoruz. Özellikle kamusal alanlar üzerine çalışmaktan keyif aldığımızı söyleyebilirim. Kent adına bir şeyler söyleyebilmek, özellikle kamusal alanlarla ilgili sözümüzün olması bizi oldukça heyecanlandırıyor. ON Tasarım’ın bir başka heyecanı da yarışmalar. ON Tasarım kuruluş serüveni 12 yıllık bir süreç ve bu süreçte yarışmalar her zaman çalışma arkadaşlarım ve benim tutkumuz oldu.

Yarışmaları önemsiyoruz, çünkü bu süreç meslek insanının ve mesleğin gelişimini tetikliyor, zinde tutuyor.

Hem ortak üretim mekanizmalarının çalıştırılabilmesi açısından hem de ekip olarak çalışma ruhunu yakalamak adına önemli paylaşım aracı oluyor. O an herkes eşitleniyor ve tasarımın ana karakterinin ortaya çıktığı ana kadar yarattığı sancılı süreçte yaşanan birlikte karar alma ve birlikte üretme eylemi, iletişim ve etkileşimi arttırıyor, ekip olma duygusunu perçinleniyor. Belki de akademisyen olmamdan da kaynaklı bu karşılıklı öğrenme ve öğretme biçimini seviyorum. Bugün belli bir mesleki olgunluğa erişmem de genç arkadaşlarımla girdiğim bu yarışma serüvenlerinin katkısının büyük olduğunu düşünürüm. Karşılıklı öğrendik ve öğrettik, yarışmalar böylesi bir heyecandır benim için. Yarışmalarda önemli başarılar da elde ettik. Bunun temelinde yatan unsur ekip çalışması.

Bizde herkesin söz hakkı vardır ve herkes ne yapacağını bilir.

Projenin ilk konsept aşamasında ciddi bir beyin fırtınası yapılır, tüm fikirler tartışılır. Daha sonrasında uzlaşma sağlanan bir fikrin üzerinde yola devam edilir ve süreç hızlı bir şekilde ilerler. Yarışmalarda en tehlikeli konu kararsızlık ve fikirlerin bir türlü uzlaşamamasıdır. Bu durumlarda son sözü söyleyecek birisinin olması da önemlidir.

Proje yarışmalarını profesyonel yaşamında son derece önemseyen bir tasarımcı olarak bu konu üzerinden halen başa çıkılması gereken sorunlardan da söz etmeden geçmek istemem. Ülkemizde yaşanan proje yarışmaları, yarışma düzeni ve bu düzene yönelik eleştirilerle sık aralıklarla gündeme gelen bir konudur ve eleştirilerin belli başlıcaları; yarışma açan idarelerin yarışma kültürüne olan yatkınlıkları, şartnamelerin tipolojileri, jüri kuruluşunda dengelerin yeniden gözden geçirilmesi, jürilerin değerlendirme ölçütlerini önceden saptayarak açıklamalarının gerekliliği, ulusal tek kademeli yarışma modelinin dışında farklı varyasyonların geliştirilmesi, ihtiyaç programlarının, yarışma dosyalarının hazırlanması, soru-cevap aşaması, jüri raporları ve kolokyumlara gereken önemin verilip/verilmemesidir ve bu durum Türkiye’de kanayan bir yara haline gelmiştir ve tartışmalı bir düzlemdedir şu an.

Hepimizin bildiği gibi yarışmaların temel üçayağı vardır. Yarışmayı açan idareler, jüri ve yarışmacılar. Her üç noktada da sıkıntıların olduğunu düşünüyorum.

Yarışma türü kentsel tasarım ölçeğindeki olan yarışmalarda, şartnamenin mimari proje yarışmalarına nazaran daha fazla zaman ayrılarak ve ayrıntılı hazırlanması gerekiyor.

Çünkü içeriği belirleyen ve yarışmacıyı yönlendiren en önemli belge şartnamedir. Mimari programa yönelik şartname ile kentsel tasarım, peyzaj ve/veya planlama yarışma şartnamesinin aynı çizgilerde ve beklentilerde hazırlanması yarışmaların seyrini değiştirmektedir. Bazı durumlarda da idarelerin yarışma alanına dair parçacık istekleri olduğunu ancak jürinin kentsel ilişkiler dolayısıyla yarışma alanı kapsamını genişlettiğini, dolayısı ile dar zamanda eksikli şartnameler hazırlanma durumu olduğunu gözlemlemekteyim. Bunun sonucu olarak yarışmada kentsel bir alan çalışılmasına rağmen uygulama aşamasında idarelerin sürecin en başındaki isteklerine geri dönüp onu uyguladıklarına da şahit oldum. Bu durumun çelişki ve yarışmalara olan güveninin azalmasına neden olduğunu düşünüyorum.

Ve yarışmaların son ayağı olan yarışmanlar. Yarışmaları fikir ortaya koymaktan çok ticari bir kazanç, bir meta olarak görmeye başladılar. Bazı yarışmanların basma kalıp çözümler üreterek, sahte dünyalar yaratarak, dijital teknolojinin olanaklarını da kullanarak jürileri yanıltmaya çalıştıklarını düşünüyorum. Jüri de zaman zaman bunlardan etkileniyor. Projeler artık çok fazla birbirine benzemeye başladı. Biraz daha ciddiyet ve liyakatın gerekli olduğunu düşünüyorum.

Genç meslektaşlarıma ise; proje yarışmalarına mutlaka katılın, bilgilerinizi paylaşın, merak edin, dünyayı, uzak ve yakın geçmişte olan biteni öğrenin, çok yönlü bilgiye sahip olun, bilimin dallarını, teknolojiyi ve politikayı yakından izleyin, takipçi ve eleştirel olun, farklı coğrafyalar, farklı kültürler ve farklı bakış açılarını anlamaya çalışın, okuyun, düşünün, sorgulayın ama her durumda anlamaya ve kavramaya çalışarak üretin. Başarı sizinle olsun diyerek bir mesaj verebilirim.

Türkiye’de Peyzaj Mimarlığı sektörünü nasıl değerlendiriyorsunuz? Dünyayla kıyaslarsak artılarımız ve eksilerimiz neler?

Akademisyen olmadan önce, ülkemizde çeşitli kamu kurumlarında, daha sonra ABD’de bir kentsel tasarım stüdyosunda çalışmış biri olarak, profesyonel hayatımda ise bir çok yabancı firma ile proje çözüm ortağı olarak çalışmış bir peyzaj mimarı olarak bilimsel ve teknik anlamda bir eksiklik görmediğimi söyleyebilirim. Belki biraz özgüven ve entelektüel birikim konularında eksikliğimiz olduğunu düşündüğümü söyleyebilirim.

Okuma yapmak ve yazmak konularında gösterdiğimiz olumsuz direnç bazen bizi uluslararası arenadan koparan unsurlar olabilir.

Bunun yanı sıra arazi mühendisliği ve topoğrafyanın okunması ve çözümleri ile birlikte tasarım kararlarındaki cesaretli tutumları konusunda Türkiye’deki meslektaşlarımla gurur duyduğumu söyleyebilirim.

Türkiye‘de peyzaj mimarlığı mesleğinin önemli sorunları nelerdir?

1968 yılında ilk kez eğitimine başlayan ve 1973 yılında ilk mezunlarını vererek “ülke fiziki planlamalarında çalışacak” teknik eleman yetiştirilmiş olma savının yakın geçmişe kadar peyzajı yaşam alanlarının makyajı olarak tanımlanmış olması hem üzücü hem de böylesi bir bilim alanına haksızlık olarak düşünüyorum. Geçtiğimiz 20 yıl boyunca peyzaj kavramının ve varlık değeri oluşunun görmezden gelindiği, bezemeci veya makyaj olarak tanımlandığı durumlar olmuştur. Özellikle son yıllarda peyzajın yaşamın bizatihi sürdürülebilmesi için çok önemli çevresel bir argüman olduğu fikri başta kamu olmak üzere özel sektör tarafından da benimsenmiş bir yaklaşımdır.

Peyzaj mimarlığında temel unsur ekosistem, flora ve faunanın yani yaşam alanlarının sürdürülebilmesi için gerekli önlemlerin alınması fikridir. Özellikle kentlerde, yaşam alanlarının kısıtlanması ile beraber insanlar başta olmak üzere diğer canlı türlerinin de fiziksel ve psikolojik ihtiyaçlarının giderilmesinde peyzaj en önemli argümanlardan birisidir. Peyzajın, yaşamın temel unsuru olduğu ve kentsel/kırsal çevre veya küresel bağlamda çevre olmadığı takdirde yaşamın da olmayacağı gerçeğini bir kez daha hatırlatmak isterim.

Kentsel peyzaj ve kent morfolojisi birbirini tamamlayan kavramlar. Birbirlerinden bağımsız olarak tartışılmaları doğru değil. Kültürel bir varlık olarak peyzaj, insan, doğa ilişkisi, mimarlık ve kent planlama, birbirlerini besleyen disiplinler.

Mekânlar peyzajla kimlik kazanır.

Hepimizin bildiği gibi, bir binanın mimari dili ile çevresindeki peyzaj arasında bir bağ, dil birliği ve süreklilik başka bir ifadeyle bir aradalık olması kaçınılmazdır. Nitelikli bir yeşil alan, metrekare gibi büyüklüklerle değil, mekân kalitesi veya felsefesi ile değerlendirilir. Küçük ama iyi tasarlanmış bir avluda dikilen tek bir zeytin ağacının yarattığı mekân çok etkileyici olabildiği gibi, büyük ama niteliksiz açık ve yeşil alanların mekansızlığı da ayrı bir olumsuzluk oluşturabilmektedir.

Geçtiğimiz on yıla kadar peyzaj sektörünün ana işverenleri kamu olmuştur. Kamu aslında burada çok önemli bir işlevi de yerine getirmiş oldu. Peyzajın doğru biçimde el alınması talebindeki rolünün ana aktörü her zaman kamu idi ve kamunun yol gösterici etkisi bu anlamda çok önemli idi ve bu doğrultuda peyzaj mimarlığının gerçek varlığı gün yüzüne çıkmaya başlarken iki olumlu adım daha gelişti,

Birincisi, özel sektörün de artık peyzaja olan talep bakımından nerede ise kamu ile yarışması diyebiliriz. Bunda kentte yaşayan halkın özellikle çevresel ihtiyaçlarından ötürü en az mimari kalite kadar çevre kalitesine yoğun bir beklenti ve talebi oluştu. Bu bağlamda özel sektörün ihtiyaçlarının yanında bizatihi kentsel çevrede veya kentlerde yaşayan halkın talep ve ihtiyaçlarının da oldukça yönlendirici olduğunu söyleyebiliriz.

Diğer bir etken ise ülke genelinde son 20’li yıllardır yaşanan kentsel dönüşüm serüvenidir. Bu etkilenme çoğu zaman olumlu olmakla birlikte, bazı dönüşüm projelerinde geçmişten bu güne yaşanan peyzaj izlerinin (burada doğal peyzajı ve kültürel peyzajı beraber sayabiliriz) ciddi anlamda zarar gördüğüne de şahit olduk.

Kentsel dönüşüm âdeta bir ameliyata benzer, çok dikkatli olmak gerekir. Özellikle mevcut peyzaj izlerinin, bitki varlığının, kültürel peyzaj izlerinin korunarak alanın temizlenmesi ve kentsel dönüşüm projesinin bu temel üzerine oturtulması oldukça önemlidir. Bu yaklaşım kentsel ölçekte açık-yeşil alan sistemlerinin tanımlanması ve örgütlenmesi bağlamında da oldukça önemlidir. İşte tam da bu noktada peyzaj mimarlığının mekânsal organizasyonu örgütleyici ve birleştirici tavrına ihtiyaç daha çok arttı.

Pandemi günlerinde mesleğe bakış nasıl değişti sizce? Coronavirüs sektörü ne yönde etkiledi? Pandemiyi göz önünde bulundurursak, kamusal alan kullanımı bundan sonra farklılaşacak mı?

Pandemi, planlama ve tasarım sektörünü olumsuz etkilemedi bilakis sağlıklı kentleşme ve insan sağlığının sürdürülebilir koruma altında tutulması, kullanım standartlarının yeniden belirlenmesi anlamında daha hızlı kararlar üretmek üzere seri bir şekilde dinamik tartışmalara neden oldu. Dünya geneline bakıldığında ülkeler demografik yapılarına göre virüsün farklı oranda yıkımına maruz kaldı ve orta yaş üstünün en çok etkilendiği dönemde, dünya nüfusunun tamamı evde kalarak korunmaya çalıştı. Hem kamu hem özel sektör uzaktan ve/veya dönüşümlü personel çalışma düzenine geçerken, eğitim kurumları da uzaktan eğitim sürecine adapte oldular.

Toplumsal olarak yaşanan şaşkınlık, gerginlik, merak ve endişe duygularına rağmen, adapte olmaya çalışılan bu süreçte, özellikle sağlık alanında pek çok Ar-Ge çalışması yapıldı ve yapılmaya devam ediyor. Kamusal alan dediğimiz, toplumun her kesiminin eşit ölçüde kullanım hakkının olduğu, hareketlilik ve erişime açık, çeşitli kültürel, sosyal ve ekonomik faaliyetler ile toplanma, bekleme, dağılma gibi eylemlerin gerçekleştiği açık alanlarla ilgili pandemi ile mücadeleye yönelik yeni fikirler üretilmesi ve standartlarının belirlenmesi gerekliliği ortaya çıktı. Dolayısıyla pandemi ile birlikte kamusal mekân tasarımları yapan biz peyzaj mimarları için de kentsel kullanım standartları konularında ciddi tartışma konuları ortaya çıktı.

Ülkemizde ve dünyada pandemi sürecinde kamusal alanlarla ilgili üretilen yeni fikirler ve pandemi sonrasında kamusal mekânlarda düzenlemelerinin neler olabileceği konularında araştırmalar ve bilimsel makale çalışmaları hızla arttı ve özellikle kamusal mekânlarda yeni veya eski normale dönüş süreçlerinden insan sağlığını korumada önemli rol oynayacak ilke kararlar geliştirilmeye başlandı.

Kamusal alan kullanımı bundan sonra farklılaşacak mı şeklindeki sorunuza “kesinlikle evet” demek istiyorum. Çünkü “tasarım” ürün kadar kullanıcının eylemini de biçimlendirmektir.

Pandemi süresince hayatlarımızın neredeyse tamamını kapalı mekânı içinde geçirmek, tasarım sürecinin ve gerektirdiklerinin gelecekte daha fazla önemseneceğini düşündürüyor. Yapı üretim sürecini planlarken ve tasarım kararlarını alırken insan fizyolojisini, psikolojisini şekillendirme kabiliyeti, sağlık ve doğa ile ilişki açısında konumunu koruyacak ilkeler geliştirilmesi artık zorunluluk haline geldi.

Özellikle insan nüfusunun yoğun olduğu şehirlerdeki stratejilerin, önemsiz gibi görünen detayların bile yüksek sayıda insanın sağlığının etkileyebileceğini görüyoruz. Yeni stratejilere yönelik düzenlemelere aynı hızda geçilmesi zor olsa da farklı ölçekte ve aşamada düzenlemeler yapılması gerektiğini görüyoruz.

Virüsün kamusal mekanlarda bulaşma ihtimalini azaltacak önlemler yapısal, donanımsal ve operasyonel düzenlemeler olarak ele alınması gerekir diye düşünüyorum. Mesela görüşme yaptığımız kamu yöneticilerine öncelikle her şeyin kullanıcı eylemini, sınırlarını, yaklaşmalarını, ilişkilerini biçimlendiren ve referansını insan boyutundan ve optimum gereksinimlerinden alan planlama ile başlaması gerektiği yönünde öneri getiriyorum.

Mesela, insanlar arasındaki bulaşma ihtimalini azaltmak için dünya sağlık örgütünün 1,5 m olarak belirlediği fiziki mesafe ile beraber kullanıcının sabit ve hareketli olma durumuna göre mekân büyüklüklerinin de değişmesi söz konusu. Tasarımda kullanılan yapısal malzeme seçiminin dahi bu bağlamda önemli olduğunu düşünüyorum. Çünkü, yapılan bilimsel araştırmalar virüslerin farklı yüzeylerde farklı yaşama süreleri olduğunu gösteriyor. Yüzeylerin oluşturulmasında kullanılacak malzemenin kolay temizlenebilir kompakt detayların geliştirilmesi önem taşıyacaktır. Ayrıca mevcut kamusal alanlarda yapılabilecek pandemik düzenlemeler, sabit donanımlarının yenilenmesi (havalandırma, iklimlendirme gibi), hareketli yeni donatıların eklemlenmesi ve kullanıcılar için zorunlu kılınan bireysel donanımlarla sağlanması, izole edici donatılar ile kullanıcıların arasındaki mesafeyi koruyan ve birbirlerine temas etmelerini engelleyen yeni tasarımlar gündeme gelmiş bulunmaktadır.

Özellikle düşey mimarinin daha az katlı ve bahçeli evler lehine evrilmesi gerçekliğini de göz ardı etmeden, yiyeceğe erişmenin pandemik dönemde en önemli ve riskli eylemlerden biri olduğunu fikri ile, kent içine yayılan kentsel tarım ve bahçe tarımını destekleyen planlama ve tasarım süreçlerinin gündemimizde öncelikli yer tuttuğunu belirtmek isterim.

Değerli vaktinizi ayırıp sorularımı cevapladığınız için çok teşekkür ederim hocam. Sağlıklı günlerde yeni projelere imza atmak dileği ile…

Oktan Nalbantoğlu Kimdir?

Oktan Nalbantoğlu 1963 yılında Van ilinin Erciş ilçesinde doğdu. İlk, orta ve lise öğrenimini Ankara’da tamamladıktan sonra 1986 yılında Ankara Üniversitesi Peyzaj Mimarlığı bölümünden mezun oldu. Sırasıyla 1988 ve 1997 yıllarında Yüksek Lisans ve Doktora programlarını aynı üniversitede tamamladı. Halen Bilkent Üniversitesi, Güzel Sanatlar, Tasarım ve Mimarlık Fakültesi, Kentsel Tasarım ve Peyzaj Mimarisi bölümünde görev yapan, tasarım stüdyosu ve meslek uygulama derslerini yürüten Oktan Nalbantoğlu ON Tasarım Kentsel Tasarım, Peyzaj Mimarlığı ve Mimarlık Ltd. Şirketinin sahibidir. Nalbantoğlu mezun olduktan sonra çeşitli kamu ve özel sektör kuruluşunda, yerel yönetim bünyesindeki tasarım ve uygulama ofislerinde ve uluslararası şirketlerde çalışmıştır. Otuz yılı aşkın bu sürede ulusal ve uluslararası birçok yarışmada dokuzu birincilik olmak üzere ödüller almış, jüri üyeliği yapmış ve çok sayıda kentsel tasarım, peyzaj ve mimari uygulama projesi gerçekleştirmiştir. Gerçekleştirmiş olduğu projeler meslek odaları tarafından çok sayıda ödüle değer görülmüştür. Çeşitli konferans, toplantı ve seminerlere katılan Nalbantoğlu, çağrılı konuşmacı, panel ve atölye yürütücüsü ve düzenleyicisi olarak meslek ve eğitim hayatına katkılarda bulunmuştur.