Roma döneminden günümüze kadar gelen topiary sanatı ile yapılan bahçeler dünya çapında büyük ilgi görmektedir. Bugünkü yazımızda en çok beğenilen ve ünlü olan 5 adet topiary bahçesini birlikte inceleyeceğiz.

1. Levens Hall – İngiltere

Yüksek taş duvarlar ile çevrili olan Levens Hall, 17. yüzyıldan itibaren kimliğini koruyarak günümüze kadar gelmeyi başarmıştır. Çeşitli bitki türlerinin topiary sanatı ile şekillendirilmesi bahçeye özgün bir kimlik katmıştır. Levens Hall bahçesi bu kimliği sayesinde dünyanın en ünlü bahçeleri arasında yer almaktadır.

Bahçede soyut veya geometrik formlarda şekillendirilen bitkiler, bahçeyle uyum içerisinde olan çeşmeler, gül bahçeleri, geniş yüzeyli çim alanlar ve bitkilerden oluşturulmuş bir labirent bulunmaktadır. Bu tasarımların günümüzde hala çok eşsiz ve ilgi çekici olması, eski dönemlerde zamansız tasarımların çok başarılı bir şekilde yapıldığını göstermektedir.

2. The Garden of Drummond Castle – İskoçya

Drummond Castle Gardens, Avrupa’nın ve İskoçya’nın en önemli ve etkileyici bahçelerinden biridir. Kale, Historic Environment Scotland tarafından “İskoçya’daki teraslı bahçelerin en iyi örneği” olarak tanımlanmıştır. Kalenin bahçesi 1842 yılında tasarlanmıştır fakat 1950’lerde restorasyon çalışması yapılmıştır. Yapılan restorasyonda bahçenin orijinaline sadık kalınmıştır. Porsuk çitleri ve Kraliçe Victoria tarafından dikilen kayın ağaçları korunmuştur.

Günümüzde kale ziyarete kapalı, bahçe ise ziyarete açıktır.

3. Marqueyssac – Fransa

Fransa’da bulunan bu bahçe ilk kez 17. yüzyılda Bertrand Vernet de Marqueyssac tarafından yapılmaya başlanmıştır. Bahçe, 1860’lı yıllarda Julien de Cervel’in yüzlerce ağaç dikmeye başlamasıyla günümüzdeki şeklini almaya başlamış ve gerçek kimliği ortaya çıkmıştır. Marqueyssac Bahçeleri gerçek ihtişamına 1996 yılında gördüğü restorasyonlardan sonra ulaşmıştır ve sonrasında halk ziyaretine açılmıştır.

Günümüzde 150.000’den fazla ağaca sahip olan bahçe, 5 kilometrelik yürüyüş yolu boyunca sıra dışı geometrik şekilleri ile ziyaretçilerini kendine hayran bırakmaktadır. Özel yuvarlak formları bahçeye özgün bir hava katmıştır.

4. Cliveden – İngiltere

1666 yılında Buckinghamshire Dükü tarafından inşa edilen Cliveden House, Buckinghamshire’daki Chiltern Tepeleri’nin sırtında yer almaktadır. 1984’te bir otele dönüştürülmeden önce birçok farklı şekilde kullanılmış 376 dönümlük bir kır malikanesidir. Günümüzde hala otel olarak kullanılmaktadır.

5. Ladew Gardens – ABD

Ladew Gardens 1930 yılında Harvey S. Ladew tarafından kurulmuştur. 22 dönümlük bir alandan oluşmaktadır.

Bahçe, Amerika’daki en seçkin ve ilgi gören bahçelerin başında gelmektedir. The New York Times tarafından “mükemmel bahçe “ olarak isimlendirilmiştir. Arazide ayrıca 2,4 kilometre uzunluğunda yürüyüş yolu bulunmaktadır.

Kaynakça:

1. https://www.levenshall.co.uk/gardens
2. https://www.gardenvisit.com/gardens/levens_hall_garden
3. https://en.wikipedia.org/wiki/Drummond_Castle
4. https://www.drummondcastlegardens.co.uk/
5. https://marqueyssac.com/galerie-photos/
6. https://sanatkaravani.com/fransanin-masal-bahceleri/
7. https://www.havaliman.com/marqueyssac-bahceleri/
8. https://www.grandluxuryhotels.com/hotel/cliveden-house
9. https://en.wikipedia.org/wiki/Ladew_Topiary_Gardens

Topiary Sanatı: Budanıp Şekil Vermeye En Uygun Bitkiler

Editörün Önerisi

Topiary Nedir?

Topiary, tarihte ilk defa Romalılar tarafından uygulanarak günümüze kadar gelen, ağaç ve çalılara budanarak formal ya da informal dekoratif biçimler verme sanatıdır.

Topiary sanatı, Yaşayan Heykeller ile uygulama açısından benzerlik gösterir fakat ikisini ayıran en büyük özellik; Topiary de oluşturulmak istenen heykelin, bitkiye budama yapılması ile elde edilmesidir.

Yaygın Olduğu Ülkeler

Topiary sanatının örnekleri özellikle İngiltere, İtalya, Fransa ve Japonya’da yaygın bir biçimde görülmektedir. Eski Türk bahçelerinde ise 18. yüzyıldan itibaren Avrupa etkisinin görüldüğü dönemlerde İstanbul’da budama sanatı ile ilgili çalışmalar gerçekleştirilmiştir. Kaynaklara göre özellikle Abdülmecid döneminde bu çalışmalar oldukça önemsenmiştir.

Topiary Formları

Bu sanatta bitkilerinize isteğinize göre dekoratif, geometrik, mimari vb. çeşitli biçimler verebilirsiniz. Ülkemizde en yaygın olarak küre, spiral, küp ve piramit formları uygulanmaktadır. Peyzaj uygulamalarında ise görüntü perdesi, rüzgar perdesi, çit vb. formlar sıklıkla kullanılmaktadır.

Kullanılan Bitkiler

Topiary sanatını uygulayabilmek için genellikle yaprakları dökülmeyen, herdem yeşil ağaçlar ve çalılar tercih edilir.  Bu bitkilerin budanarak form verilmesi için en uygun zaman ise ilkbahar ve sonbahar aylarıdır.

Topiary Sanatında Kullanılan Bitkiler:

Ağaçlar

• Porsuk (Taxus sp.)
• Ladin (Picea sp.)
• Çobanpüskülü (Ilex aquifolium)
• Leylandi (Cupressocyparis leylandii)
• Limoni Servi (Cupressus macrocarpa ‘Goldcrest’)
• Monteri Çamı (Pinus radiata)
• Mazı (Thuja sp.)
• Defne (Laurus nobilis)

Çalılar

• Ardıç (Juniperus sp.)
• Biberiye (Rosmarinus officinalis)
• Şimşir (Buxus sp.)
• Kurtbağrı (Ligustrum sp.)
• Lavanta (Lavandula angustifolia)
• Kartopu (Viburnum sp.)

Topiary Sanatı Nasıl Yapılır

Faydalanılan Kaynaklar

1- Görsellerin tümü yandex.com/gorsel adresinden alınmıştır.

2- https://ziraatyapma.blogspot.com/2013/07/peysajda-topiary-sanat.html

3- https://blog.ciceksepeti.com/agac-budama-sanati-topiary/

Öneri Yazı:

Atlanta Botanik Bahçesinden Muhteşem Bitki Heykeli Örnekleri

Günümüzün en popüler ve dikkat çeken peyzaj unsurlarından biri ”Yaşayan Heykel”dir. Peki nedir Yaşayan Heykel ve nasıl yapılır? Bu heykeller, galvaniz boru iskeleti üzerindeki galvaniz tel ile örgüler yapılarak bitkinin yetiştirme ortamının oluşturulmasıyla yapılır. Heykeller üzerinde kullanılan bitki çeşidi, heykelin yerleştirileceği ortamın coğrafyasına göre seçilir.

Peyzaj ve sanatın birleşimiyle oluşturulan bu dala “mosaiculture” denilmektedir. Mozaikültür; ”bir motif veya fotoğraftan, özenle seçilmiş ve budanmış canlı bitkiler kullanılarak heykel oluşturma sanatı” olarak tanımlanmaktadır.

Yaşayan heykeller dünyanın bir çok botanik bahçesinde sergilenmektedir. Bu kapsamda en çok ilgi gören bahçelerden biri de Atlanta Botanik Bahçesidir.

Atlanta Botanik Bahçesi Bitki Heykelleri

Atlanta Botanik Bahçesi, 1976 yılında kurulmuştur. Şehrin en ünlü alanlarından biridir. 30 dönümlük araziye sahip olan bahçede, nadir çiçek türlerinin bulunduğu gündüz ayrı, gece ayrı keyifli gezi yapabileceğiniz alanlar bulunmaktadır.

Bu bahçenin en önemli ve dikkat çekici ögesi ise içinde bulunan dev Yaşayan Heykel Sergisidir. Ziyaretçilerin ilgi odağı olan bu sergide her yıl yaklaşık 200.000 adet bitki sergilenmektedir.

Ziyaretçilerin ilgi odağı olan bu dev heykellere birlikte göz atalım:

Yaşayan heykeller tüm dünyada popülerliğini koruduğu gibi son yıllarda ülkemizde de popülerlik kazanmaya başlamıştır. Yurt dışından getirmek yerine kendi heykellerimizi üretebilmek için bazı çalışmalar yapılmaktadır.

Faydalanılan Kaynaklar:

1- https://en.wikipedia.org/wiki/Atlanta_Botanical_Garden

2- https://www.enuygun.com/ucak-bileti/atlanta-da-gezilecek-yerler/botanik-bahcesi/

3- https://www.agoda.com/tr-tr/hotels-near-atlanta-botanical-garden-inc/attractions/atlanta-ga-us.html?cid=1844104

4- https://www.farklibirbakis.com/olay/atlanta-botanik-bahcesi/

5- http://apelasyon.com/Yazi/839-yasayan-ve-yasatan-bitkisel-heykeller