Latincesi Kigelia pinnata olan Sosis Ağacı bitkisi aslen Afrika’ya özgüdür. Çad’dan Namibya’ya kadar uzanan coğrafyada sosis ağacına sıkça rastlayabiliriz.

Bignoniaceae familyasındandır. İsmini sosise benzeyen meyvelerinden alır. Mozambik dilinde “sosis” anlamına gelen “kigelia” sözcüğü bitkinin latincesine ismine vermiştir. Ayrıca Mozambik Bantu dilinde sosis ağacının dışında “salatalık ağacı” olarak da adlandırılır. Arapça’da da bu ağacın ismi “Çantaların Babası” olarak geçmektedir.

Sosis Ağacı Meyvesi

Bu ağacın meyveleri sosis biçimdedir. Kümeli olarak ağacın dallarında asılı dururlar. 1 metreye kadar uzayabilir. Çiçekleriyse lale formunda, kadife dokulu ve kan kırmızı renkte olup oldukça dikkat çeker. Ayrıca çiçekleri sadece gece açar.

Sosis ağacı meyvesi yenir mi?

Ağaçtan aşağı doğru sarkan, tanesi yaklaşık 12 kilograma kadar varabilen bu meyveler yaş ve olgunlaşmamışken zehirli olduğu için insanlar tarafından direkt yenilmese de yaprakları kurutulur ve gıda malzemesi olarak kullanılır. Tohumları da kurutulup pişirildikten sonra insanların yiyebileceği kıvama getirilir. Tohumları çok besleyicidir; enerji bakımından zengindir ve içerisinde birçok esansiyel yağ barındırır. Ağaç gövdesi kabuklarını yaş aldıkça atar ve daha pürüzsüz hale gelir.

İnsanların aksine hayvanlar içinse bu bitki eşsiz bir besin kaynağıdır. Kudular ve filler sosis ağacının yapraklarını yemeye bayılır. Yapraklar, hayvanlar için çok besleyicidir; kalsiyum, demir ve magnezyum içerir.

Meyvesinin içi bol tohumlu, sulu ve liflidir. Yukarıda da bahsettiğim gibi meyvesi insanlar için zehirli olsa da bazı kültürlerde ilaç veya alkol yapımında kullanılır. Özellikle kanser hastalığını önlemek için yapılan medikal ilaçlarda bu ağacın meyveleri kullanılır.

Sosis Ağacı Nerelerde Yetişir?

Genellikle ormanlık alanlarda, nehir veya dere kenarlarında yetişir. Kil, kum ve tınlı topraklardan hoşlanır. Yetişeceği toprak hafif asidik veya nötr olmalıdır. Güneş ister ve suyu seven bir bitkidir. Bol yağış alan yerlerde iyi yetişir ve herdem yeşil kalır. Az yağmurlu bölgelerdeyse yapraklarını sonbaharda döker. Yaprakları 30-50 cm uzunluğunda ve 6 cm genişliğindedir. Genellikçe sıcak iklimden hoşlansa da dona da dayanıklıdır.

Alüvyallı topraklarda iyi yetişip tohumlarını bırakabilir; eğer tohumlar otoburlar tarafından yenmezse yeni ağaçların oluşma şansı da yüksektir. Yerini sevdiği zaman boyu 15 metreye varır. 4-6 yıl içinde meyve verebilecek olgunluğa ulaşır. Bu ağacın polenlenme görevini genellikle yarasalar, gece kuşları ve böcekler üstlenir. Çiçeklerin kokusu insanlar için çok kötü olsa da hayvanlara cazip gelmektedir. Özellikle primatlar bu ağacın meyvelerini severek tüketir.

Sosis Ağacının Diğer Özellikleri

Ağacın gövdesi yumuşaktır. Ateş gördüğü zaman hemen yanar. Bu yüzden odunu köylerde yakıt olarak sıkça kullanılır. Ağaç; çok geniş taç yaptığı için törenler, toplantılar ve benzeri organizasyonlarda gölgesinden yararlanılır.

Ağacın kabuğu ilk yıllarda pürüzsüz ve gri renktedir. Zaman geçip ağaç yaş almaya başladıkça soyulmalar artar. Odunu soluk kahverengi ve sarımsı renktedir, çatlamaya meyilli bir yapısı yoktur.

Botsvana’da bu ağacın odunundan kürek yapımında faydalanılır.

Sosis meyveleri çok sert yapılıdır ve ağaçta zor koparılır. İnsanlar tarafından toplanırken balta gibi kesici aletler kullanılması gerekir. Meyvenin kabuğu da sert yapılıdır. Meyveli kısmı çıkarıldıktan sonra kabuğu güneşte kurutularak kap olarak kullanılabilir.

Afrika dışındaki bazı tropikal bölgelerde isteğe bağlı hobi amaçlı yetiştirilebilir. Düşük gölge yapması, meyvesinin ilgi çekici olması ve hızlı büyümesi tercih sebeplerindendir. Botanik bahçelerde, seralarda bu bitkiye sıkça rastlayabiliriz. Peyzaj kullanımı için dikkat edilmesi gereken bir diğer nokta ise araç park yerlerine ve insanların yoğun kullandığı alanlara yakın dikilmemesi gerekir. Meyveler düşerse araçlara ve insanlara ciddi zarar verebilir.

Yaklaşık 50-150 yıllık ömrü vardır fakat yaşlandıkça daha çok bakım ister.

Afrika kabilelerinde bu ağaç kutsal sayıldığı için ölüler gömülürken yanlarına bu ağacın meyvesinden de konularak çeşitli dualar edilir. Defin olayı bu şekilde gerçekleştirilir.

Bu ağaç her ne kadar görünüşü itibariyle çok dikkat çekici olsa insanlar bu ağacın altından geçmemeye gayret eder. 12 kilogramlık meyveleri ağaca bağlayan saplar ne kadar sağlam olsa da düştüğü an birine zarar vermesi kaçınılmaz olur :)

Viyana’daki en önemli üç saraydan biri olan Belvedere Sarayı; mimarisi, devasa büyük olan bahçesi ve saray içinde sergilenen paha biçilemez eserleriyle turistler için en önemli noktalardan birisi.

Belvedere sarayı toplamda iki ayrı bölümden oluşmuş olup barok mimari tarzın en öne çıktığı yapılardan birisidir. Belvedere Sarayı barok stilde inşa edilen iki saray, bahçeler, ahırlar, Orangery Salonu ve Belvedere 21’den oluşur. Belvedere 21 bu yapıya en son eklenen kısımdır.

Belvedere Sarayı uzaktan bakıldığında Schönbrunn Sarayı ve Hofburg Sarayı’na benzese de aslında içerisinin bir müze olmasıyla onlardan çok farklıdır.

Bu güzel ve nadide sarayın biraz da tarihçesini inelim…

Avusturya Ordusu için oldukça önemli olan Prens Eugene’nin isteğiyle Belvedere Sarayı’nın arazisi satın alınıp, 1712 yılında Aşağı Belvedere Sarayı‘nın inşaatı başlıyor. Onun inşaatı bittiğindeyse 1717 yılında ise Yukarı Belvedere Sarayı‘nın yapımına başlanıyor.

Her iki sarayın da mimarı dönemin önemli isimlerinden Johann Lucas von Hildebrandt oluyor. Aynı dönemde Fransız peyzaj mimarı Dominique Girard tarafından da sarayın bahçeleri yapılıyor. 1720 yılında ünlü Rokoko stili mimarlarından biri olan Carlo Carlone tarafından Yukarı Belvedere’nin mermer salonunun tavan freskleri yapılıp tamamlanıyor.

Prens Eugene’nin mirasçısı olmadığı için öldükten sonra bu güzel yapı, yeğeni Prenses Victoria’ya kalıyor. Fakat Prenses Victoria elindeki değerin farkına varmıyor ve satmaya karar veriyor.

Sarayları elden çıkararak memleketine dönmesinden sonra Belvedere Sarayı yaklaşık 20 yıl boyunca Hanedanlık gayrimenkulü olmaktan çıkıyor ve 1752 yılında İmparatoriçe Maria Theresa burayı tekrardan satın alarak Belvedere Sarayı’nı “İmparatorluk Resim Galerisi” haline getiriyor. Ve Yukarı Belvedere Sarayı 1781 yılında dünyanın ilk halka açık müzesi olarak kapılarını halka açıyor.

Zaman zaman tadilat geçiren, sıklıkla koleksiyonu yeni eserlerle zenginleştirilen Belvedere Sarayı 1900’lerin başında Gustav Klimt’in dünyaca ünlü “Öpücük” isimli eserini koleksiyonuna katmasıyla daha da ünleniyor.

2011 yılında Belvedere 21‘in de bu yapıya eklenmesiyle Belvedere Sarayı bugünkü haline en yakın haline geliyor.

İç dekoru

Oldukça ihtişamlı bir dizayna sahip olan Belvedere Sarayı içerisindeki sayısız heykel ve resimle oldukça değerleniyor. Mermer oymaları, altın işlemeleri, tavan freskleri hatta merdivenler bile oldukça dikkat çekici.

Belvedere Sarayı Aşağı Belvedere ve Yukarı Belvedere olmak üzere 2 ana saraydan oluşuyor. Bunların yanında daha önce de bahsettiğimiz gibi galeri, ahırlar, bahçeler ve yapıya en son eklenen Belvedere 21 kompleksi yer alıyor.

Şimdi bu bölümlere teker teker göz atalım…

• Yukarı Belvedere Sarayı

Upper Belvedere veya Oberes Belvedere denilen bu sarayda kalıcı sergiler yer alıyor. Gustav Klimt eserleri ve özel galerisi de buna dahil.

Müzenin zemin katında dört heykelin yer aldığı sütunlarla süslü Sala Terrena Giriş Salonu, sarayın tarihçesini anlatan görsellerin bulunduğu bir salon, hediyelik eşya mağazası ve kafeterya vardır.

Kısaca Gustav Klimt‘ten de bahsetmek gerekirse kendisi sembolizm ve art nouveau akımlarından etkilenen Avusturyalı bir ressamdır. Tabloları, eskizleri ve duvar resimleriyle ünlenmiştir. En ünlü eseri bu sarayda sergilenen The Kiss’tir. Eserlerini resmederken kadın bedenlerinden ilham almıştır. Aşık olduğu kadını çizdiği söylenir. Bazı tablolarında ise saf altın kullanmıştır ve o tablolar II. Dünya Savaşı sırasında Viyana Üniversitesi’ndeyken Nazili askerler tarafından yağmalanmıştır ve çok hasar görmüştür.

Mermer Salon ise bu galeriler arasında en ünlülerden birisidir.

Birinci ve ikinci katta bulunan galerilerden bazıları;

• Dönemin gündelik hayatından sahnelerin betimlendiği Barok resim ve heykel eserlerin sergilendiği “Life and Society” Galerisi,
• Yine Barok dönem eserlerinin yer aldığı “Barok Avusturya” Galerisi,
• Neoklasik eserlerin bulunduğu “Neoclassicism A New Era” Galerisi,
• Kendilerini Nazarene sanatçıları olarak adlandıran sanatçıların eserlerinin sergilendiği “Romanticism and Biedermeier People And Faith” Galerisi,
• Realist ve emrpesyonist eserlerin yer aldığı “Realism & Impresionism” Galerileri,
• Viyana çevresindeki doğal hayat resimlerinin sergilendiği “Images of Nature” Galerisi,
• Avusturya Macaristan İmparatorluğu’nun 19. yüzyılın başlarındaki dönüşümüne görmemizi sağlayan “Austria in Transition” Galerisi,
• Müze koleksiyonundaki sürrealist eserlerin sergilendiği “Surrealism and Objective” Galerisi,
• Ve bazılarının sadece bunun için bile Belvedere’yi ziyaret ettiği, Gustav Klimt’e adanmış, “Öpücük – The Kiss” adlı eseri görebileceğiniz, dünyadaki en büyük Gustav Klimt Koleksiyonuna sahip olup önünde uzun kuyruklar oluşan “Klimt Galerisi”.

Yukarı Belvedere Sarayı’nda Martin Knoller, Franz Christoph Janneck, Hans Canon, Martin van Meytens, Franz Eybl, Moritz von Schwind, Johann Knapp, Joseph Martin Höger, Ferdinand Georg Waldmüller, Carl Blechen, Anton Romako, Friedensreich Hundertwasser, Claude Monet, Ernst Ludwig Kirchner ve Oskar Kokoschka gibi ressamların değerli eserleri sergileniyor.

Müzenin zemin katta yer alan, hediyelik eşya mağazasının içinden geçip ulaşılan kafenin duvarlarında yer alan dev Sisi ve Franz Joseph resimleri de mutlaka görmeniz gereken eserlerden birisi.

• Aşağı Belvedere Sarayı

Lower Belvedere veya Unteres Belvedere de denen bu kısımda geçiçi sergiler sergileniyor. Aşağı Belvedere Sarayı’nda Apollo’nın güneş arabasında resmedildiği, Martino Altomonte tarafından yapılan tavan freskleriyle süslü giriş holü Mermer Salon,  Grotesques Salonu ve İmparatoriçe Maria Theresa tarafından yenilenen Altın Salon bulunmaktadır.

Orangery de Aşağı Belvedere Sarayı’ndan ayrı olmasına rağmen yine de buranın bir parçası. Orangery Salonu‘ndaysa genelde modern sanat temalı geçici sergiler düzenleniyor.

• Belvedere 21

Belvedere Sarayı kompleksine çok sonradan, 2000’li yıllarda eklenen Belvedere 21 milenyum çağının tüm özelliklerini yansıtıyor. Modern mimarinin güzel eserlerinden olan yapıda yer alan geçici sergilerde de ağırlıklı olarak modern sanatlar yer alıyor.

Bir gün yolunuz düşerse okuduklarınızın ışığında bu nadide sarayda güzel bir gün geçirmenizi dilerim :)

A

• AÇIT: Bir duvarda kapı, pencere gibi elemanlar için bırakılan boşluk.
• ADERANS: Beton ile kullanılan donatı elemanının birbirine yapışması olayına denir. Betonla, inşaatta kullanılan çelik çubuklar arasındaki kenetlenmeyi sağlayan gerilmelerdir. Aderans betonarmenin en önemli özelliğidir. Eğer aderans sağlanamazsa betonarme oluşmaz.

• AĞÖRGÜ: Duvar örgüsündekİ taşları ağ örgüsü şeklinde dizmektir.
• AKITMALIK: Binalardaki levhalar ve çatıdaki levhaların üzerinde bulunan, belli bir eğimle birbiri üstüne geçerek yağmur yağdığında çatıda suyun birikmemesi için eğimle suyun akışını sağlayan yapıdır.
• ALINLIK: Yapıların kapı, pencere ve giriş elemanlarının üzerinde bulunan, şekli bulunduğa konuma ve döneme göre değişiklik gösteren süs ögesidir. Yunan, Roma gibi antik dönem şehirlerinden günümüze kadar gelen, görsel açıdan güzel bir yapıdır. Basık, çift tepeli, düz, halkalı gibi birçok çeşidi vardır.

• ANADUVAR: Yapıdaki mevcut taşıyıcı duvardır. “Beden duvarı” da denir.
• ANKRAJ: Beton yapılarda zemine belli aralıklarla ve belirli bir açıyla açılmış olan deliklere, çelikten özel olarak yapılmış halat benzeri bir öge yerleştirerek yapılan çalışmadır. Bir diğer tanımı kenetlemedir. Bir yapı elemanını, taş veya tuğla gibi bir materyalden yapılan bölüme tutturmadır.

• ARNAVUT BACASI: Tavan arasındaki ışık almaya yarayan çatı penceresidir. “Çatı penceresi” veya “dam penceresi” de denir.

• AYPENCERE: Yapılarda yarım ay şeklinde kullanılan pencere formudur.

B

• Beton: Agrega denilen maddelerin bağlayıcı bir madde olan suyla birleşmesinden oluşan harçtır. Agrega; çakıl, kum, kırma taş, cüruf gibi farklı maddelerden oluşan malzemelerdir.
• BAĞLAMA: Yapıda mevcut olarak bulunan ögelerin kendi aralarında birleşmelerine verilen isimdir.
• BAKKAL TAVANI: Döşeme kirişlerinin alttan bakıldığında görünecek biçimde açıkta bırakılmasıdır. Bu tarz tavanlar farelerin yaşamasına olanak vermedikleri için eskiden bakkal binalarında sıkça kullanılmıştır, ismi de buradan gelir.

• BASIK: Zeminle tavan arasındaki yüksekliğin az olduğu yapılarda kullanılan tanımdır.
• BİNDİRME: Birbiri üzerine gelerek eklenen ahşap, levha, kiremit gibi parçaların durumudur. Parçalar farklı boyutlarda olduğu için birbiri üzerine basamak şeklinde ileri doğru çıkartılır.

C

• CAM KİREMİT: Camın preslenmesiyle cam, akrilik veya polimer malzemelerden yapılan kiremittir. Işık geçirebilen çatı örtüsü yapımında kullanılır.

• CAM TUĞLA: Soda, kireç ve silisten oluşan camdan yapılmış, içi boş bloklardan oluşan inşaat malzemesidir. Görsellik yaratmak için veya gizlenmesi gereken mekan bölümlerinde kullanılır.

D

• DİLATASYON: Aynı veya farklı tipteki materyalleri birbirinden ayırmak için koyulan sınırların boşluklarıdır. Dilatasyonlar yatayda veya düşeyde olabilir.

• DAM BAŞAĞI: Çatıların tepesine süs amacıyla konulan sivri tepeliklere verilen addır.
• DAYAK: Yapının yıkılmaması için destek olarak konulan kısa payandalardır. Çoğunlukla ahşap dayak kullanılır.
• DUVAR: Alan sınırlarını düşey olarak ayıran; briket, taş, tuğla gibi materyallerle yapılan yapıdır.
• DÜZ ÇATI: On derece veya daha az bir eğimle inşa edilen çatılardır. Dışarıdan bakıldığında düz gibi gözükür ancak yağmur suyunun akacağı kadar eğimlidir. Bu tür çatı tipleri yağışın az olduğu veya yağışın sadece yağmur şeklinde yağacağı iklimlerde tercih edilmelidir. Çünkü bu çatı tipinde tek ve en önemli sorun drenajdır.

• DONATI: Diğer adı inşaat demiridir. Kaba inşaatı oluşturan kiriş, döşeme, kolon gibi ögelerin içerisinde yer alan demirlerdir.
• DRENAJ: Fazla suyun doğal veya yapay şekilde uzaklaştırılmasıdır. Mimari terimine bakacak olursak; yapının dış yüzeyinde su göllenmesini önlemek için drenaj tabakası ile suyun uzaklaştırılıp tahliye edilmesidir.

E

• ESKİZ: İleride tamamlanacak olan bir eserin veya halihazırda var olan bir yapının dış görünüşünün kabaca kağıda aktarılmasıdır.

• EŞİK: Yapıda içeri ile dışarıyı ayırmaya yarayan, var olan iki alanın yüksekliğinden biraz fazla olan kısımdır.

F

• FİLİZ: Betonarme olarak yapılan yapılarda; daha sonradan yapıya eklenecek olan kısımları hesaba katarak dışta bırakılan demir uçlara verilen isimdir.
• FİRKETE: Beton çeliğin “U” şeklinde bükülmüş halidir. Genellikle 12 metre civarındadır.

• FÜRUŞ: Çıkmaların altına koyulan küçük desteklerdir. Süs amaçlıdır.

G

• GEÇME: Herhangi bir işlem uygulamadan parçaları birbirine kenetleme işlemine verilen isimdir.
• GİYOTİN PENCERE: Aşağı-yukarı hareket ederek açılan, düşey yönlü pencere tipidir.

• GÖRÜNÜŞ: Yapının tümünün ya da belli bir kesitinin düşey düzleme, perspektif kullanmadan aktarılmış halidir.
• GÖZ PENCERE: Çatıda veya kapı üstlerindeki küçük pencereye verilen isimdir. Yapıları, trenleri, konutları, toplu taşıma araçlarını vb. havalandırmak, aydınlatmak amacıyla yapılır. Çerçeve, cam, panjur gibi eklemelerle daha dekoratif hale getirilebilir.

Devamı 2. yazıda gelecek

İskandinav tarzı dekorasyon; basit, sade ve çarpıcı bir etki yaratan tasarıma sahip olan eşyaların bir araya gelmesi ile oluşturulan dekorasyon tarzıdır. Genel özelliği nötr renkleri, doğal malzemeleri ve üzerinden barındırdığı doğa unsurlarıdır. Bu tarzın ana vatanı adı üzerinde İsveç, Norveç, Finlandiya ve Danimarka’nın olduğu İskandinav ülkeleridir. Bu ülkelerde ortaya çıkmış olan “İkea” markası adı altında tüm dünyaya yayılmış, tarzdan öte bir dekorasyon kültürü, yaşam biçimi ve felsefesi haline gelmiştir. İkea’nın tasarımcı mimarlarından biri olan Craig Ritche bu İskandinav tarzını 3 kelime ile çok güzel tarif etmiştir; “kullanışlılık, sadelik ve güzellik.”

Bu yazıda size İskandinav tarzın çoğunlukla genel özelliklerinden, iç ve dış mekanlarda kullanımından bahsedeceğim.

İskandinav Tarzın Kökenine Bakacak Olursak…

İskandinav tarzının çıkışına bakıldığı zaman, ortaya çıktığı ülkelerin özellikle coğrafi konumları etkilidir. Kuzey kutbuna yakın oldukları için soğuk iklim etkisi altında olan ülkeler, neredeyse yılın dörtte üçü kış mevsimini yaşamaktadır. Kesintisiz kar yağışından dolayı kar örtüsü dağlardan şehir merkezlerine kadar olan tüm alanlarda yaz aylarına kadar erimez. Ayrıca İskandinav ülkeleri çok büyük yüz ölçümlerine sahip çam ağacı ormanlarına sahip ülkelerdir. 

Tüm bunları düşündüğümüzde o ülkelerdeki insanların yaşam felsefelerini anlamak zor değildir. Uzun süren kış mevsimlerinde insanların ihtiyaç ve istekleri, sıcak ve rahat bir ortam sahibi olmaktır. Günümüz İskandinav tasarımlarında renkten, kullanılan malzemenin doğallığından ve tasarımın minimal çizgilerinden bu tarzın sadeliğinin oluşturduğu farkı anlayabiliriz.

Bu akım için bir nevi “Az çoktur.” felsefesini benimsemişlerdir diyebiliriz.

Tarihsel Gelişimi

Bu tarz ilk olarak 1930 yılında İsveç‘te düzenlenen bir fuarda ortaya çıkmıştır. İskandinav tasarımcıların sahip oldukları becerilerini tasarımla harmanlayıp, zarifliğini ve güzelliği kaybetmeden, işlevselliği arttıracak yeni bir tarz meydana oluşturmuşlardır. Zamanla tasarım kendisini daha geliştirmiş ve 1950 yılına gelindiğinde bu tasarım ekolü, günümüzde bildiğimiz ve dekorasyon sitelerinde, dergilerinde sıkça gördüğümüz hale gelmiştir.

Tüm dünyada olduğu gibi ülkemizde de İskandinav tarzı mobilya ve ev dekorasyonunu sektörünün lideri İkea markasıdır.

İskandinav Tarzını Sevenler için İpuçları

• İskandinav tarzında kullanılan temel renkler açık ve doğal tonlardır. Beyaz ve gri en sık tercih edilen renklerdendir. Beyaz rengin sıklıkla tercih edilmesinin sebebi gün ışığını absorbe etmeden yansıtması ve ortamı daha aydınlık göstermesidir.

• Bu tarzda zeminler büyük halılarla kapatılmaz. Ahşap yüzeyler görünmelidir. Genellikle küçük kilim ve yolluklar kullanılır.

• Bu tarzda doğallık ön planda olduğu için ahşap materyalin kullanımı ön plandadır. Odunu değerli ve kaliteli, işlemesi kolay ve kendiliğinden doğal desenli olan çam, kayın, huş gibi ağaçlardan yararlanılır. Duvarda, zeminde, tavanda, mobilyalarda sıkça kullanılır.

• Ahşabın yarattığı sert görünüşü yumuşatmak için koyun postu, peluş gibi materyallerden yararlanılır.

• Bu tarzda göze çarpan diğer bir detay ise düzgün çizgiler kullanılmasıdır.

• İskandinav ülkelerinde genellikle evler küçük inşa edilir. Bunun nedeni evin sıcaklığını ve samimiyetini arttırmaktadır. Bu da tarzın minimal sayıda eşya kullanmasını ve bu şekilde dekore edilmesini sağlar. Ülkemize baktığımızda çoğu apartman dairesi bile İskandinav ülkelerindeki evlerden daha büyük metrekareye sahiptir. Bu durum bizlerin daha çok eşya kullanmasına olanak sağlasa da İskandinavya’da durum bunun tam tersidir. Dağınıklık ve fazlalık yapan eşyalar bu tarzda kullanılmaz. Dekorasyonu tamamlarken de etrafta dekor amaçlı kullanılacak olan objeler olabildiğince basit seçilir ve az sayıda kullanılır.

• Duvarlar genellikle boş bırakılır. Kullanılacak olan objeler de minimal ve karmaşık olmayan desenlerden seçilir.

• Güneş ışığını olabildiğince içeri almak için genellikle geniş pencereler tercih edilir.

İskandinav tarzında kullanılan bitkiler

1. Ficus elastica

Diğer adı Kauçuk Çiçeği olan bu iç mekan çiçeği İskandinav tarzda en sık kullanılan bitkilerden biridir. Yaprak kabuklarından plastik madde yapımında yararlanıldığı için bu adı alan iç mekan bitkisinin dekoratif ve farklı görünüşü ilgi çekicidir. Yaprakları; bitkinin kendisinden daha büyük olabilir. Çoğu koşula karşı dayanıklı olduğu için kolay kolay ölmez.

2. Drecena Luxe

Bakımı kolay, susuzluğa dayanıklı, gölgeye dayanıklı bir bitki olduğu için bakımı oldukça kolaydır. Tek dikkat edilmesi gereken nokta koyulacak olan yerin havadar olması gereklidir. Kolay kolay yaprak dökmez.

3. Monstera deliciosa

Her daim yeşil olan bu bitkinin diğer bir bilinen adı Deve Tabanı’dır. Gösterişli, şekilli ve büyük yaprakları sayesinde diğer iç mekan bitkilerinden kolayca ayrılır. Çok yüksek ve çok düşük sıcaklıklardan kötü etkilenir. Doğrudan güneş ışığı istemez.

4. Ficus exotica

Benjamin olarak da bilinir. Çok yapraklı, zarif görünüşlüdür. Aşırı susuzluğa, yüksek ve düşük hava sıcaklığına karşı dayanıklıdır. Bu yüzden evlerde sıklıkla tercih edilir. Güneşi sevse de güneş almayan yerlerde de yetişebilir.

Avusturya’nın başkenti Viyana deyince hepimizin aklına kuşkusuz tarihi ve kültürü gelir. Bir de tabii ki operaları. Şimdi biz o tarihe yaşayarak tanıklık etmiş, 272 yıldır sapsağlam ayakta duran bir eserden ve o eseri çevreleyen, görkemini daha da arttıran peyzajından bahsedeceğiz.

Schönbrunn Sarayı; Avusturya’yı ve neredeyse Avrupa’daki çoğu kenti yıllarca yönetmiş olan Habsburg Hanedanı’nın kendileri için yaptırdığı yazlık sarayıdır. Avusturya’ya dair birçok önemli eseri barındıran bu saray; turistlerin şehirde ilk olarak ziyaret ettikleri yapıtlardan birisidir.

Yılda 8 milyon ziyaretçiye ev sahipliği yapan bu saray Avusturya’daki en çok ziyaret edilen tarihi yapı olup 1996 yılında UNESCO Kültür Mirasları listesine girmiştir.

Bu arada Schönbrunn Sarayı ismini yakınlarında bulunan doğal bir kaynaktan almış. Ve keline aynı zamanda “güzel bahar” anlamına da geliyor.

Mimarisi ve dizaynı gereği Fransa’daki Versailles Sarayı’yla sık sık karıştırılan bu saray Avrupa’da Barok mimarinin en net yansımalarının görüldüğü nadide eserlerden birisidir. Barok ve Rokoko tarzının yoğunlukla kullanılmasının en büyük etkenlerinden biri de dönemin İmparotoriçesi Maria Theresia’dır.

Schönbrunn Sarayı Tarihçesi

16. yüzyılda İmparator II. Maximillian tarafından klasik bir av köşkü olarak inşa edilen bu yapı, 17. yüzyılda İmparator Leopold tarafından bugün adını aldığı Schönbrunn Sarayı’na çevrilmiş. Ama Leopold zamansız ölünce bu saray eşine kalmış. Daha sonra maddi yetersizlikler yüzünden saray Maria Theresia’nın babasına yani imparator IV. Charles’a kalmış. O da kızına hediye etmiş. Maria da soğuk ve kasvetli olan Hofburg Sarayı’nda kalmak istemediği için Schönbrunn Sarayı’nı tarzını en sevdiği mimarlardan olan Nikolaus Paccassi’ye yaptırmış. Ve sonunda da Avrupa’da en çok ziyaret edilen saraylardan biri olan, Rokok ve Barok uyumunu en güzel şekilde yansıtan saraylardan biri ortaya çıkmış.

Schönbrunn Sarayı sadece saray binası ve bahçesinden ibaret değil. Saray birçok bölüme ayrılmış durumda. Bu bölümler:

İmparatorluk Daireleri

Halka açık olan bu bölüm en çok ziyaretçi çeken bölümlerden birisi. İmparator Joseph ve eşi Sisi, İmparatoriçe Maria Theresa ve kızlarının daireleri bu katta yer alıyor.

Büyük Salon, Çin Salonları, Kahvaltı Odası ve Franz Joseph ve Sisi’nin dairelerinden oluşuyor.

Schönbrunn Sarayı Bahçeleri ve Great Parterre

Avrupa’da 17. yüzyıldan sonra bahçe ve bahçe tasarımına verilen önem gittikçe artmıştır ve Schönbrunn Sarayı buna en güzel örneklerden birisidir. İlk olarak 1705 yılında peyzajı Jean-Nicolas Jadot de Ville-Issey tarafından yapılmış olan bahçeler 1765 yılında Ferdinand von Hohenberg tarafından restore edilmiş.

Bahçenin çoğu yeri halka açık olsa da Great Parterre, Privy Bahçesi ve Orangery Bahçelerine biletle giriş yapılıyor. Great Parterre bölümünde bahçeye gidiş yolunu süsleyen sağlı sollu konumlandırılmış 32 tane farklı Yunan Mitolojisi’nden tanrı ve tanrıça heykelleri oldukça dikkat çekici.

Ayrıca bahçenin en çok ziyaret edilen kısımlarından biri de Maze.

Neptün Çeşmesi

16–18. yüzyıl arasında çok popüler olan denizdeki Neptün betimlemeleri ve Neptün Çeşmesi Great Parterre‘nin sonunda yer alıyor. Bu betimleme kralların, halklarının kaderini belirlediğini ifade ettiği için önemliymiş.

Palm House Serası

Schönbrunn Sarayı bahçelerine 1882’de eklenen bu sera İmparator Franz Joseph tarafından yaptırılmış olup toplamda 2500 metrekaredir. Serada birbirine bağlı tüneller aracılığıyla geçiş yapılabilen üç farklı bölgede tropik, yarı tropik ve Akdeniz bitkileri yetiştiriliyor.

Avrupa’daki en büyük seralardan biri olan bu yapının mimarisi de oldukça dikkat çekici ve etkileyici.

Wagenburg (İmparatorluk Arabaları Müzesi)

Schönbrunn Sarayı’nın zemin katında ziyarete açık olan İmparatorluk Arabaları Müzesi dönem araçlarına ve Hanedan ailesinin kullandığı araçlara ilgi duyanlar için çekici bir müze. Burada sergilenen eserler arasında İmparatorluk Arabası ve Maria Theresa’nın altın arabası en çok ilgi çeken araçlardan.

Gloriette

Büyüleyici bir manzaraya sahip olan bu sütunlu seyir terası 1775 yılında İmparatoriçe Maria Theresa tarafından yaptırılmış ve bahçenin sonunda bulunmaktadır. Gloriette’nin bir diğer adı da Zafer Takı’dır.

Ayrıca sarayın bahçesinde Schlosspark adı verilen dünyanın en eski hayvanat bahçesi yer almaktadır. Ayrıca beş kez Avrupa’nın en iyi hayvanat bahçesi olarak seçilmiştir.

Eğer olur da gitmek ve gezmek isterseniz saray haftanın her günü açık ve 08:00-17:30 arası hizmet veriyor diye hatırlatmam da fayda var :)

Her bitki göründüğü kadar sevimli ve masum olmayabilir. Özellikle çocuklardan ve evcil hayvanlardan uzak tutulması gereken zehirli iç mekan bitkilerini bu yazıda sizler için araştırdık.

Zehirli Salon Bitkileri

Bitkilerin birçok türü zararsız olmakla birlikte zehirli olanları da vardır. Bu bitkiler bazen bizim en yakınımızdakiler de olabilir. Evlerimizdeki sıklıkla kullandığımız zehirli bitkilerin sayısı bir hayli fazla olmasına rağmen bizler en çok kullandığımız bitkileri sizler için derledik.

DİFENBAHYA ÇİÇEĞİ (Dieffenbachia camilla)

Difenbahya bakımı en kolay olan iç mekan bitkilerinden birisidir. Zarif görünüşü ve hızlı büyümesi sebebiyle oldukça fazla tercih edilir. Yaprak uçlarından bünyesinde fazla suyu gözyaşı gibi akıttığı için “Ağlayan Çiçek” olarak da bilinir. Fakat bu bitkinin zararları da oldukça fazladır. Eğer yaprakları veya kökü yenilirse damak kabarıp yandığı için kişi bir süreliğine konuşamaz. Bu yan etkisi sebebiyle bitki halk arasında “Kaynana Dili” olarak da bilinir. Muhabbet kuşları için öldürücü olabilir. Yapraklarının yenilmesi halinde solunum sistemini iptal ettiği için hayvan ölür. Hayvanlardan uzak tutulmalıdır.

PAŞA KILICI (Sanseviera trifasciata)

“Peygamber Kılıcı” olarak da bilinen bu bitki aydınlık köşeleri sever. Yaprakları zehirli gazlar ihtiva ettiği için yetişkin ve çocuk yatak odalarında kullanılması önerilmez. Yanlışlıkla yutulduğu takdirde ağızda yanmaya, tahrişe ve mide bulantısına sebep olur. Görülmesi sıklığı az da olsa hassas ciltlerde tahrişe de sebep olabilir. Hayvanlarda ise ishal, mide bulantısı ve çok fazla tükürük salgılanması gibi yan etkilerle kendisini belli eder. Çocuklardan ve evcil hayvanlardan uzak tutulmalıdır.

FULYA ÇİÇEĞİ (Narcissus jonquilla)

Kendisine bile zarar verebilecek kadar güzel olmak anlamına gelen Fulya bitkisinin bilinen diğer bir adı Aşk Çiçeği’dir. Nisan-Mayıs gibi beyazlı sarılı çiçekler açan Fulya çiçeği çok yıllık bir süs bitkisidir. Soğanları bir yıl dinlendirildikten sonra tekrar kullanılabilir. Ancak Nergisgiller ailesine mensup olan bu güzel kokulu bitkinin güzel görünüşüne aldanmamak gerekiyor. Bitki yutulursa, kusma ve ishale sebep olacak kadar yoğun karın ağrısı yapabilir. Yüksek tansiyon hastalarında ise ciddi derecede kalp çarpıntısına neden olur. Bu yüzden kullanım yeri seçiminde çocukları ve evcil hayvanları göz önüne almaya dikkat edilmelidir.

SÜMBÜL ÇİÇEĞİ (Hyacinthus orientalis)

Çok güzel kokan bu bitki çoğu mevsimde ayakta kalacak kadar dayanıklı ve bakımı kolay olduğu bir bitki olduğundan iç mekanlarda en çok tercih edilen süs bitkilerinden birisidir. Sümbül de yutulduğu zaman nergisle aynı yan etkilerle kendisini belli eder. Mide bulantısı ve mide kramplarına sebep olabilir. Evcil hayvanlardan ve çocuklardan uzak tutulmalıdır.

DRASENYA ÇİÇEĞİ (Dracaena marginata)

Susuzluğa ve gölgeye dayanıklı olan bu tropikal bitki de iç mekanlarda oldukça sık kullanılmaktadır. Kedi ve köpekler tarafından yenildiğinde yapraklarının kusmayı tetikleyici etkisi vardır. Az miktarda yendiği zaman hayvan kendi kendini tedavi edebilir. Fakat miktar abartıldığında karın ağrısı ve böbrek sorunlarına sebep olabilir. Bitkinin kullanılacağı yer; evcil hayvanlardan uzak olmalıdır.

YELKEN ÇİÇEĞİ (Spathiphyllum wallisii)

Beyaz ve dikkat çekici çiçeklere sahip olan bu bitki bahsettiğimiz diğer bitkilere göre daha masumdur. Fazla nemden hoşlanan bu bitkinin yaprakları çok miktarda kalsiyum oxalate üretir. Eğer yaprakları yenilirse insanı zehirleyebilir. Çocuklardan uzak tutulmalıdır.

ALEO VERA ÇİÇEĞİ (Aleo barbadensis)

Son yıllarda evlerimizde sıklıkla yer alıp popüler olan bitkinin birçok faydası olduğu kadar zararı da vardır. Bitkinin yaprakları karın kramplarına ve ishale sebep olur. Yüksek dozda yenilirse de böbrekleri kalıcı şekilde etkileyebilir. Hamilelerde düşüğe sebep olabilir. Ayrıca herhangi bir işleme uğramadan direkt yüze sürüldüğünde hassas ciltlerde tahrişe sebebiyet verebilir, dikkatli kullanılmalıdır.

SİKLAMEN (Cyclamen persicum)

Kışın sıklıkla tercih edilen bu bitki halk arasında “Tavşankulağı” olarak da bilinir. Genellikle pembe ve beyaz açan çiçekleriyle göze çarpar. Bu bitki tam olarak iç mekan bitkisi değildir. Işık almayı sevdiği için balkonda yetiştirilmesi tavsiye edilir. Kökü ve çiçekleri zehirlidir. Yenildiği takdirde kedi ve köpeklerde kalp ritminin bozulmasına sebep olabilir. Kullanılacaksa evcil hayvanlara dikkat edilmelidir.

SÜS YONCASI ÇİÇEĞİ (Oxalis triangularis)

“Uyku Çiçeği” veya “Mor Yonca” adlarıyla da bilinen bu bitki oldukça uzun ömürlüdür. Yonca bitkisiyle bağlantısı yoktur sadece yaprak şekli yoncaya benzediği için bu ismi almıştır. Bu bitkinin kedi, köpek ve özellikleri atları zehirleyen kimyasallar içerdiği bilinir. Yenildiği zaman ciddi börek sorunlarına sebep olur. Evcil hayvanlardan uzak tutulmalıdır.

DEVETABANI ÇİÇEĞİ (Monstera deliciosa)

Geniş iç mekanlarda sıklıkla tercih edilen devetabanı bitkisi; yapraklarının parçalı görüntüsünden dolayı “monster” yani canavar adını almıştır. Bitkinin bütün organlarında zehirli reaksiyon gösteren kimyasallar vardır. İnsanlarda ciltte kaşıntı gibi reaksiyon gösteren bu kimyasallar kuşlar için ölümcüldür. Evcil hayvanlardan uzak tutulmalıdır.