Eğer siz de benim gibi burçlara ilgili iseniz bu içerik tam size göre. Hepimiz az çok burçların özelliklerini biliyoruz ama bitkiler hakkında çok az şey biliyoruz. Bu yüzden bitkileri daha yakından tanımak amacıyla bu içeriği üretmeye karar verdim. Bu yazımla bitkiler ve burçların benzer özelliklerinden yararlanarak her burca bir bitki eşleştirmesi yaptım. Her burç kendine has güzellikte olduğu gibi bitkilerde farklı ve güzel özelliklere sahip. Keyifli okumalar…

Koç Burcu: Kaktüs

Koç burcu tıpkı kaktüs gibi savaşçı bir karaktere sahiptir. Aynı zamanda da asi bir karaktere sahiptir, canını sıkan birine dikenlerini göstermekten çekinmez. Güçlü yapısı ile de tıpkı kaktüsler gibi hayatta kalmayı bilir ve onun sınır tanımayan bir yapısı vardır.

Boğa Burcu: Areka Palmiyesi

Boğa Burcu zenginliği sever ve bunu göstermekten hoşlanır. Güçlü iradesi ve çalışkanlığıyla birçok işin üstesinden gelebilir. Bu yönüyle oldukça pahalı ve zengin salonlarını süsleyen, zenginliğin simgesi olan arekadan başkası boğa burcu olamazdı.

İkizler Burcu: Cennet Kuşu Çiçeği

İkizler burcu yüksek enerjisi ve sevimli tavırlarıyla insanları mutlu eder. Sosyal iletişimi oldukça fazladır. Cennet kuşu çiçeği oldukça dikkat çeken ve güzel bir görünüme sahiptir. İkizler burcu da tıpkı cennet kuşu çiçeği gibi insanları etkilemeyi sever.

Yengeç Burcu: Küstüm Çiçeği

Küstüm çiçeğine eğer dokunursanız yapraklarını kapatır. Yengeç burcu da kendisini üzecek bir durumla karşılaştığında karşılaştığı durumla başa çıkmakta zorlanırsa tıpkı küstüm çiçeği gibi bir anda içine kapanabilir.

Aslan Burcu: Gül

Gösterişli ve lüks yaşamayı seven aslan burcu, bulunduğu her ortamda ilgi odağı olmaktan hoşlanır. Antik zamanlardan beri gül tüm bitkilerin kraliçesi olarak kabul edilir, dikenlerine rağmen sevilir. Bu yönleri ile tüm çiçeklerin kraliçesi olan gülden başkası Aslan burcunu temsil edemezdi.

Başak Burcu: Barış Çiçeği

Başak burcu, fazla titiz ve mükemmeliyetçidir. Ayrıca çok naif ve kibarlardır. Tüm bu yönleriyle beyaz renginin verdiği naifliğiyle göz kamaştıran barış çiçeği, bir diğer adı yelken çiçeği olan bu bitki ile örtüşüyor.

Terazi Burcu: Paşa Kılıcı

Asil duruşları ve dengeli davranışlarıyla terazi burcunu asil ve dimdik duruşu ile paşa kılıcı temsi eder. Ayrıca terazi burcu insanı eşitlik ve adalet konusunda fazlasıyla hassaslardır.

Akrep Burcu: Devetabanı Bitkisi

Akrep burcu, deve tabanı gibi dayanıklı ve mücadeleci bir yapıya sahiptir. Deve tabanı da yetişmesi için ekstra bir bakım istemez. Ayrıca Akrep burcu koyduğu hedeflere ulaşma konusunda burçlar arasında en başarılı olandır.

Yay Burcu: Taşkıran Otu

Yay burcu enerjik, yerinde duramayan, bulunduğu ortamı neşelendiren ve eğlenceli bir hayata sahiptir. Özgür ruhlu ve kural tanımaz yapısıyla birilerinin boyunduruğu altına girmesi oldukça zordur. Bu yönleri taşı bile kırıp büyümeye devam eden taşkıranla çok uyumludur.

Oğlak Burcu: Difenbahya Çiçeği

Oğlak burcu; zeki, kararlı ve azimlidir. Difenbahya gibi bulunduğu ortamda kendini ön plana atmayı sevmez, gerektiği yerde fikrini dile getirir. İsteklerindeki istikrarlı tavrıyla birçok şeyi elde edebilir.

Kova Burcu: Salon Sarmaşığı

Kova burcu, farklı yaşam tarzı, düşünce yapısı ve giyim tarzıyla kolay anlaşılmazlar. Özgür ruhları, baskıdan ve zorlanmaktan hemen uzaklaşır. Bu yönleri ile sınır tanımayan özgürce büyüyen salon sarmaşığı ile çok uyumludur.

Balık Burcu: Orkide

Balık burcu, hayattan çok fazla şey beklemez, esas isteği mutlu olmaktır. Sıradan görünse de bazen içindeki cevherleri ortaya çıkarıp herkesi şaşırtabilir tıpkı tüm yıl kuru bir dalken bir anda eşsiz güzellikte çiçekler açıp harika bir çiçeğe dönüşen orkide gibi.

Bütün bitkiler birbirinden güzel özelliklere sahiptir. Rengarenk ve çeşit çeşit bitkilerin bir arada olduğu bir bahçede çok mutlu oluruz. İnsanların da her biri bir çiçektir. Tüm insanlar aynı özellikte ve aynı çiçek olsaydı sanırım hayat çok sıkıcı olurdu. Her farklılık bir başka güzel değerdir. Biz gerek karakterimiz gerek etnik soyumuz gerekse dilimiz, dinimiz, rengimizle rengarenk çiçekleriz ve birlikte güzeliz. Umarım burcunuz için seçtiğim bitkileri beğenmişsinizdir. :) Daha güzel ve daha yaşanabilir bir dünya olması dileğiyle ve bir sonraki yazımda görüşmek üzere hoşçakalın güzel çiçeklerim. :)

Bitkiler, peyzaj mimarının sermayesidir. Artık her peyzaj mimarının ortaya bir bitkilendirme şaheseri çıkartması gerekmese de bitkiler hâlâ çevrenin en göz önünde olan yapısal elemanlarıdır. Her peyzaj firmasının, bitkilerle çalışmak konusunda uzman olması gerekmektedir. Tamamlandıkları andan itibaren eskimeye, bozulmaya başlayan yapıların aksine peyzajdaki bitkiler büyür, gelişir ve olgunlaşır. Mevsimlerin kısa süreleri içinde, baharın ilk taşkınlığından kışın çıplak dallarına, sürekli değişen heyecanlı bir gösteri oluşturur.

Peyzaj Bitkilendirme

Peyzaj mimarlığı, sıkça bitkilendirmekten ibaret bir meslek olduğu yanılgısıyla boğuşur. Mimarinin mükemmel şekillendirilmiş omletinin üzerini süslemek için kullanılan maydanoz muamelesi görür. Daha da kötüsü, peyzaj mimarlarından bazen hataları örtmeleri veya daha baştan daha iyi bir tasarımla önlenebilecek felaketleri perdelemeleri istenir. Bu tarz felaketleri önlemek için peyzaj mimarlarının daha işin başında projeye eklenmeleri hayati önem taşır. Bu talihsiz durum birçok peyzaj mimarının, bitkilerin sunduğu ucu bucağı olmayan tasarım çeşitliliğinden yararlanmaktansa bitki tasarımıyla olan ilişkisini kesmeyi tercih etmesine sebep oluyor.

Bitkiler sadece görsel hoşluklarından ötürü değil, sundukları diğer hizmet ve faydalar açısından da önemlidir. Birkaç örnek vermek gerekirse bitki örtüsü, erozyon kontrolü, yüzeysel akışın idaresi ve iklim kontrolü için kullanılabilir.

Bitki Kompozisyonu

Bir tasarımda kullanılan bitki çeşitlerini ifade etmek için sıkça “bitki paleti” terimi kullanılır. Bir ressamın, tuval üzerine uygulayacağı renk ve dokuları seçmesiyle, peyzaj mimarının bir yer için uygun olanları geniş bir bitki çeşitliliği içerisinden seçmesine benzeştiği için uygun bir ifadedir. Ancak Peyzaj Mimarlarının da tıpkı ressamlar gibi boş bir kağıdı hayal gücü ile doldurdukları yanılgısına düşülmemelidir. Peyzaj Mimarının yaptığı tasarımlar, tasarım yapacağı alana özgüdür. Alanın, eğimi, büyüklüğü, iklimi, bulunduğu konumu, müşterinin beklentileri ve daha birçok unsur göz önüne alınarak özgün bir tasarım ortaya çıkar. Bitkilendirme konusunda deneyim sahibi olan tasarımcılar, genellikle iyi bildikleri ve performanslarına güvendikleri bitkilerden bir seçki oluşturup tasarımlarında sıkça kullanırlar. Bu hem tasarımcının imzası niteliğini taşır, hem de çalışmalarında pratiklik sağlar.

Peyzaj mimarları, duvar ve döşemeler gibi “sert” öğeler için de geçerli olan tasarım ilkelerini kullanarak, alanlar için bitkilendirme planları oluştururlar. Perspektif çizimleri veya teknik kesitler çizerek tasarımcılar bitkilendirme motiflerini bitkilendirme planları üzerinde denerler. Bitkilerin en büyüğü ve en yapısal olanı ağaçlar, genellikle bitkilendirme planlarının bel kemiğini oluşturur. Çalılar, biraz daha insan ölçeğinde bir doku teşkil eder. Diğer bitki tipleri ise; yer örtücüler, sarmaşıklar ve otsu bitkiler olarak sıralanabilir.

Bitki kompozisyonları çok farklı tarzları yansıtabilir. Capability Brown’un tarzı, yayılıp giden çimlerin üzerine ağaç grupları yerleştirmek şeklindeydi. Bitkilendirme rastgele yerleştirilmiş geniş alanlar şeklinde veya bir ızgara sistemi veya alle (iki yanı sıralı ağaçlarla sınırlanmış yol) gibi katı bir geometrik düzen içinde yerleştirilebilir. Ayrıca bitkilerin üzerinde çarpıcı etkileri olacak bakım yöntemlerini de belirlemek mümkündür. Budamayla çalılar yeşil çitlere veya topiarilere (topary: Ağaç budama sanatı, süslü biçimde budanmış) dönüştürülebilir. Ağaçların dallarında sepet örgüsü yapılabilir (pleaching) veya boy kontrol budaması yapılabilir.

Bitkisel Tasarım için bitki özellikleri

Form: bitkinin biçim ve tabiatı, ters ağaçlar gibi

Boyut: erişkin bitkinin boyu ve genişliği

Doku: doku ve yapraklar ince, orta veya kaba olabilir

Renk: yaprak, gövde ve çiçek renkleri hesaba katılmalıdır.

Bitkisel Tasarımda Form Özelliği

Bir tasarımda plancının bitki türü için üç prensibi göz önünde bulundurulmalıdır.

1. Tasarımda estetik ve işlevsel yönden uygun formun düşünülmesi ya da ele alınması
2. Forma uygun gelişen bitki türünün seçimi
3. Bu formda gelişmeye uygun ekolojik koşulların temini

Ayrıca bitkilerde form özelliği, gövde alanı ve dallanma durumuna göre sonsuz değişmeler gösterir.

Form özelliklerine göre bitkiler salkım, sütun, piramit, horizontal dallı, yuvarlak formlu ve manzara formlu olur.

Bitkisel Tasarımda Doku Özelliği

Tabiatta, bitki grupları arasında çok enteresan kontrast ve harmonili kompozisyon örnekleri görmek mümkündür. Mesela tabiatta en güzel kombinasyonlar kireçli arazilerdeki bitki topluluklarına aittir; kayın, porsuk, kartopu, kızılcık, potentilla, ligustrum, sığır kuyruğu, festuca, kekik otu ve crataegus gibi bitki topluluklarında, ölçü özelliği bitkilerin her birinde ayrı ayrı tefrik olunabilir. Bu toplulukta üç ayrı bitki türü hem uygun ve hem de kontrast görünüş verirler. Kayınla porsuk arasında kuvvetli, Crataegusla da kuvvetli olmamakla beraber yuvarlak form özelliği dolayısıyla harmoni vardır. Buna karşılık, tekstür yönünden inceden kaba tekstüre kadar sıralanan kontrast görünüş hissedilir.

Renk bakımından bütün mevsim boyunca porsuk bitkisi eksen etkisi yaratır. Kışın diğer bütün ağaçlar soluk griden mor renge kadar sıralanma gösterir. Fakat ilkbaharda, kızıl renkli kayınla, alıcın gri tomurcukları arasında canlı bir kontrast vardır. Çalı tabakası ise bu ağaçların formlarını zeminde daha küçük ölçüde olmak üzere tekrar ederler, temsil ederler (Ligustrum, porsuğu; kartopu, alıcı; kızılcık, kayını).

Bitkisel Tasarımda Ölçü Özelliği

Bitki kompozisyonu oluşturulurken, estetik olarak ele alınan tekstür özelliğinin sahanın ölçü ve proporsiyonuyla ilgili olarak düşünülmesi gerekir. Küçük ve çevresi sınırlandırılmış bir sahada, kaba tekstürlü bitkiler sert ve iri görünerek saha ölçüsünü daraltacaktır. Bu nedenle, küçük sahalar içinde hafif tekstürlü bitkilerin kullanılmaları daha uygundur.

Bir peyzaj düzenlemesinde ana materyal olan bitkinin ölçüsü o kompozisyonu oluşturmada son derece önemlidir. Bir bitkinin düşey ve dikey yönde kazandığı hacim onun ölçüsünü oluşturur. Uygun yetişme koşullarında en son hacmini almış olan bütün bitki türleri için ölçü yönünden şöyle bir sınıflama yapmak olasıdır:

• Yer Örtücü Bitkiler
• Bodur Çalılar
• Küçük Çalılar
• Orta Çalılar
• Büyük Çalılar
• Küçük Ağaçlar
• Büyük Ağaçlar

Yer örtücü bitkiler, toprak yüzeyini iyi örten ve genellikle fazla boylanmayan bitkilerdir. Bu bitkilere örnek 5-6 cm boylanan çim bitkilerinden 1 m’ye kadar boylanan Mahonya’ya kadar verilebilir. Anlaşılacağı gibi bu bitki grubuna otsu bitkiler olduğu gibi odunsu bazı bitkiler de girebilmektedir. Ancak genellikle bu gruba giren bitkiler ortalama 30-40 cm boylanırlar.

Bitkisel Tasarımda Renk Özelliği

Renk tonlamalarının tasarıma etkisi

Peyzaj tasarımında öncelikle ve genellikle yararlanılması gereken bitki türleri yeşil yaprak renklerine sahip bitkiler olmalıdır. Koyu yeşil yapraklı bitkiler fon ve vurgu etkisi oluşturur. Açık yeşil yapraklı bitkiler ise mekana genişlik ve ferahlık etkisi kazandırırlar.

Aynı tondaki yeşil bitkileri birlikte kullanmak, başka ayırıcı özellikleri (tekstür, form gibi) bulunmaması koşulunda birbirlerinin etkilerini yok etmeleri nedeniyle yanlış bir seçim olacaktır.

Sıcak ve kurak bölgelerde koyu yeşil yapraklı bitkiler kullanılarak serin ve nemli bir etki, nemli ve serin bölgelere de açık yeşil yapraklı bitkileri kullanarak kullanıcılar üzerinde olumlu bir etki oluşturabiliriz.

Sürekli ve etkili kırmızı yapraklı bitkileri tasarımda ölçülü ve dikkatli kullanmak gereklidir. Bu tür bitkilere, doğadaki türler olmamaları nedeniyle özellikle kırsal peyzajda dikkatli ve sınırlı yer vermek daha doğru olacaktır.

Zıt ve tamamlayıcı renkler

Renk skalasındaki bir ana renk ve onun karşısındaki diğer ana renklerin karışımı ile oluşmuş renk; karşıt, zıt ve tamamlayıcı renktir. Birlikte kullanıldıklarında birbirlerinin etkisini artırır ve çekici duruma getirir (Taşkın 2012).

Sıcak renkler

• Kırmızı, Turuncu, Sarı ve bu renklerin tonlarıdır.
• Dalga boyları genellikle kısa ve yüksek titreşimli olduklarından, insan gözündeki ağ tabakasına en önce çarpan renklerdir. En çabuk görülen renkler olduklarından, daha dinamik ve canlı etki yaparlar.
• Daha yakınmış gibi görünürler.
• Mekanı küçük gösterirler.
• Dikkat çekmek için kullanılabilir.

Soğuk renkler

• Mavi, Yeşil, Mor ve bu renklerin tonlarıdır.
• Dalga boyları genellikle zayıf titreşimli olduklarından, insan gözündeki ağ tabakasına daha sonra çarpan renklerdir. İnsanlarda sakinleştirici ve dinlendirici etki yaparlar.
• Uzaktan kendilerini belli edemezler.
• Mekanı büyük gösterirler.
• Görsel ve zihinsel odaklanmayı sağlarlar.
• Fon olarak kullanılabilirler.

Mekanda bitki sürdürülebilirliği

Toprak: her bitkinin belirli bir toprak tercihi vardır.

Nem: bazı bitkiler kuraklığa dayanıklıyken bazıları suya doyamaz.

İklim: ısı uç noktaları ve rüzgar kullanılacak bitki paletinin genişliğini belirler.

Mikroklima: güneş ve gölge gibi özellikli alan nitelikleri de bitki seçimini etkiler.

Kaynaklar

1. Arslan, M. 20??, Bitki Materyali ve Kompozisyonunda Doku Özelliği. Ankara Üniversitesi, Ziraat Fakültesi, Peyzaj Mimarlığı Ana Bilim Dalı, Ankara
2. Arslan, M. 2012, Peyzaj Tasarım Çalışmalarında Rengin Önemi. Dönem Projesi, Ankara Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Peyzaj Mimarlığı Ana Bilim Dalı, Ankara.
3. Waterman, T. 2012, Peyzaj Mimarlığının Temelleri, Akademik Temeller Dizisi: 07
4. Abacı, O. 2007,Temel Sanat Eğitimi. Morpa Kültür Yayınları, İstanbul.
5. Temizsoylu, N. 1987, Renk ve Resimde Kullanımı. İstanbul.

Bir kentin kimliği sizce neye göre belirlenir? Ya da bir kent nasıl kimlik kazanır? Şehrin ya muhteşem bir doğası olmalı ki olsa bile onu korumak yerine maalesef kent kimliğini bozarak bilinçsiz bir kentleşmeye gidildiği için her yer beton ucubeleriyle dolup taşıyor, kentler copy-paste ile çoğaltılmış gibi her yer birbirinin aynısı… Ya da kente kimlik kazandıracak yeni tasarımlar yapılmalıdır.

Geçenlerde Rus bir arkadaşım bana Moskova’dan bir fotoğraf gönderdi ancak ben Ankara sandım çünkü yapılar birbirine çok benziyor. Hemen ardından ona Ankara sokaklarını çekip attım ”Araba plakalarını görmesem burasının Moskova olduğunu düşünürdüm.” diyor. Oysa bu şekilde rast gele şehirleşmek yerine şehri bir bütün olarak düşünüp tüm özelliklerini dikkate alarak önceden olan doğal kimliğiyle uyumlu tasarımlar yapılsa, doğal bir özelliği yoksa da oraya yeni bir kimlik kazandırarak bütününde bu kimliğe uygun tasarımlar yapılsa ne güzel olur. İlk bakışta burası Ankara ya da burası Moskova diyebilirdik.

Bu yazımda 1900’lerin başlarına kadar gözle görülür hiçbir özelliği olmayan bir şehrin yani Seattle’nin bir Peyzaj Mimarı olan John Charles Olmsted‘in eliyle nasıl değişip geliştiğini anlatacağım. Keyifli okumalar.

Seattle Şehrinin değişmesine katkı sağlayan en önemli mimar; John Charles Olmsted

John Charles Olmsted (1852-1920), New York’un Central Park’ının tasarımcısı olarak bilinen 19. yüzyıl Peyzaj Mimarı Frederick Law Olmsted‘in evlatlık oğludur. 1875 yılında üvey babası Frederick Law Olmsted’e çıraklık yapmaya başlamasıyla kariyerinin ilk adımını attı. Frederick Law Olmsted’in oğulları Jr. ve John Charles, Olmsted Kardeşler (The Olmsted Brothers) firması olarak birçok şehir parkı, üniversite kampüsü ve fuar alanı tasarımı yaparak Olmsted firmasının faaliyetlerini yürüttü. Bu sayede John Charles Olmsted kariyerinde büyük başarılar elde etti ve 1903 yılında ülkede ki en deneyimli peyzaj mimarı seçildi.

Aynı zamanda The Olmsted Brothers firmasının baş tasarımcısı olarak Seattle şehrinde birçok şehir parkı, oyun alanı, bulvar ve arboretum tasarlamıştır. Böylece Seattle’nin değişmesinde büyük rol almış oldu.

Olmsted’in tasarımlarında ki ana felsefe;

Önemli olan şehrin doğal manzarasının korunmasıdır. Olmsted Seattle için ilk raporunda şehre ‘su ve dağ manzaralarının avantajlarını güvence altına alıp muhafaza etmesi’ gerektiğini yazmıştır. Parklar ve Dinlenme Departmanı Çevre Programları Direktörü Don Harris’e göre bu uyarı hala şehir plancılarına yol göstericidir.

John Charles Olmsted’in tasarım hakkında söylediği unutulmaması gereken sözler;

Tavsiyelerinin çoğu bugün de doğru görünüyor. Örneğin, özellikle yağmur suyu yönetimi ve iklim değişikliğine uyumla ilgili günümüzün endişeleriyle ilgili olarak, kentsel akarsu yönetimini ileri görüşlü bir şekilde ele alarak şunları yazdı:

Başka bir zaman da uygar bir toplumun nasıl mümkün olacağını şu sözler ile ifade ediyor:

Bu sözünde ise kentin her bir özelliğine göre tasarımlar yaparak bu özellikleri avantaja çevirebileceğimizden bahsediyor:

Seattle

Seattle, Amerika Birleşik Devletleri’nin Washington eyaletinde bulunan bir şehirdir. ABD’nin en kuzeybatı ucunda bulunan King County’de yer almaktadır. 

John Charles Olmsted: ‘’Güzel Bir Seattle Şehri Olalım’’  projesiyle kenti, daha fazla arazi edinmeye ve ayrıntılı park sistemlerini geliştirmeye çağırdı. 1903 yılında bu şehir için Lake Washington’dan Seward Park’a  ve şehir genelinde  Woodland Park’tan, Discovery Park’a uzanan 20 mil uzunluğundaki park ve bulvarları içeren bir master plan geliştirdi. Daha sonra 1909’da Alaska-Yukon-Pasifik Fuarı’nı ve Highlands‘ın alt bölümünü tasarladı. İçinde birkaç kentin bulanabileceği ve eşleştirilebileceği bir park sitemi oluşturdu. 1937’de Colman, Frink, Green Lake, İnterlaken, Jefferson parklarını içeren 37 park ve oyun alanı daha tasarladı. Baker, Seward, Volunteer , Washington Park, Arboretum ve Woodland parklarının yanı sıra Broadway Playfield, Hiawatha Oyun Alanı , Lake Washington, Manolya ve Ravenna Bulvarları ‘nın da tasarımını yaptı. Böylece kenti park ve bulvarlar şehri yapmayı başardı.

John Charles Olmsted’in Seattle’de Tasarladığı Bazı Park ve Bulvarlar:

1. Sunset Hill Park
2. Green Lake Park
3. Ravenna Blvd., Ravenna & Cowen Park
4. Woodland Park
5. Magnolia Bluff
6. Queen Anne Blvd.
7. Interlaken Park
8. Washington Park Arboretum
9. Volunteer Park
10. Lincoln Park (Capitol Hill), later Cal Anderson Park
11. Madrona Park
12. Frink Park
13. Colman Park
14. Mt. Baker Park & Blvd.
15. Jefferson Park
16. Seward Park

1908 Plan

1. Hiawatha Playfield
2. Schmitz Park
3. Lincoln Park

Diğer Olmsted Planları

1. Fort Lawton
2. Alaska-Yukon-Pacific Exposition

Green Lake Park

Hiawatha Playfield

Woodland Park

Seward Park

Colman Park

Volunteer Park

Washington Park Arboretum

Ravenna Bulvarı

Kaynakça

• https://historylink.org/File/7054
• https://www.dreamstime.com/photos-images/volunteer-park-seattle.htmlhttps://www.dreamstime.com/photos-images/volunteer-park-seattle.html
• www.olmsted.org/the-olmsted-legacy/john-charles-olmsted
• https://tr.wikipedia.org/wiki/Seattle
• www.seattle.gov/friendsofolmstedparks/FSOP/history.html
•  www.historylink.org/File/1124
• https://www.thenatureofcities.com/2012/12/15/biodiversity-planning-finally-getting-it-right-in-the-portland-vancouver-metro-region/

”Ankara, Ankara; güzel Ankara! Seni görmek ister her bahtı kara. Senden yardım umar her düşen dara. Yetersin onlara, güzel Ankara.” Ankara, Ankara; güzel Ankara! Ne çektin bee? Kimisi der denizi yok, kimisi der turistik yerleri yok, kimisi der gri şehir, derler de derler. Ankara’yı seviyorsak sebebi var. Bir kere kırsalla kentin buluştuğu yerdir istediğin zaman büyükşehir hayatı yaşayabilirken istediğin zaman çok uzak yerlere gitmeye gerek kalmadan kırsalına, doğaya kaçıp nefes alabileceğin yerler çok. Bunlardan bazıları da tabiat ve milli parkları.

Bir önceki Ankara’nın Parkları yazımda ”Ankara denince birçoğumuzun aklına gri şehir gelir. Gri şehir denince ise sizi bilmem ama benim aklıma beton grisi geliyor. Gözümde evlerden tutun caddelere kadar her yerin betondan oluştuğu havada karabulutlar dolaşan, gök gürültülü, rüzgârlı ve tozlu bir şehir canlanıyor. Ankara’da bu tasvir ettiğim görüntüyü görmek mümkün fakat tasvir edemeyeceğim güzellikte birçok manzarası da var.” bunları söylemiştim ve 5 tane kent parkı tanıtmıştım şimdi ise başta söylediğim sebeplerden dolayı 3 tabiat parkı 2’de milli park tanıtacağım. Keyifli okumalar…

1. EĞRİOVA TABİAT PARKI

Eğriova Tabiat Parkı Ankara’nın Beypazarı İlçesi sınırlarında yer alıyor. 10 Ha’lık bir alandan oluşuyor. Tabiat Parkı olarak tescili 2011 yılında yapılmıştır. Ankara’ya 150 km, Beypazarı’na 50 km uzaklıktadır. Ulaşım Beypazarı İlçesinden geçerek, Karaşar Beldesinden sağlanıyor. Yolun 25 km’lik bir kısmı stabilizedir.

Sahip olduğu göl ve orman manzarası ile gelen ziyaretçilere nezih bir ortam sağlıyor. Ayrıca doğal yapısı ile izcilik faaliyetleri, doğa sporları, doğa yürüyüşü ve fotoğrafçılık çalışmaları için çok uygundur.

2. KARAGÖL TABİAT PARKI:

Karagöl Tabiat Parkı Ankara’nın Çubuk İlçesi sınırları içerisinde yer alıyor ve 10 Ha’lık bir alandan oluşuyor. Tabiat Parkı olarak 2011 yılında tescil edilmiştir. Ankara’ya 68 km uzaklıktadır. Yıllık ziyaretçi potansiyeli 2000 kişi civarındadır. Saha içerisinde Kır Gazinosu Bekçi Evi, WC, Giriş Kulübesi ve Otopark gibi tesisler bulunuyor. Saha İşletmeciliği ihale ile Çubuk Belediyesine devredilmiştir.

Sahip olduğu göl manzarası ve doğal yapısıyla yaz, kış günübirlik, piknik ve dinlenme imkanı sunuyor.

3. KELEBEKLER VADİSİ TABİAT PARKI:

 Kelebekler Vadisi Tabiat Parkı Ankara’nın Beypazarı ilçesinde yer alıyor. Ankara’ya 102 km, Beypazarı ilçesine 5 km mesafede olan saha, bilimsel açıdan örnek teşkil edecek alanlara sahiptir ve ekosistem açısından da oldukça zengindir.

Kelebekler Vadisi Tabiat Parkı 01.04.2016 tarihinde tabiat parkı olarak tescil edildi. Kelebekler Vadisi Tabiat Parkı olarak ilan edilen alan 177 ha’dır. Beypazarı’nın coğrafi yapısı ve ekolojik koşulları, burada Avrupa’da rastlanan dört akbaba türünün (doğa çöpçüsü) birlikte görülmesini sağlıyor.

Alanda önemli kelebek türleri bulunuyor ve aynı zamanda karaleylek ve bıyıklı doğan sayesinde önemli Kuş Alanı statüsüne de sahiptir.

Kelebekler Vadisi Tabiat Parkı, yapısı ve konumu gereği, doğa ve yaban hayatı fotoğrafçıları, kuş gözlemleri, günübirlik kullanımlar gibi birçok aktivitelerle gelecekte önemli bir merkez olmaya adaydır.

4. KIZILCAHAMAM SOĞUKSU MİLLİ PARKI

Kızılcahamam Soğuksu Milli Parkı 1959 yılında Milli Park olarak tesis edilmiştir. Ankara’nın Kızılcahamam ilçesi sınırları içerisinde yer alıyor ve Ankara merkezine 80 kilometre uzaklıktadır.

Arazisi volkanik bir sahadır. Bu nedenle içerisinde bol miktarda sıcak ve soğuk su kaynakları bulunuyor ve bunlar kaplıca turizmi açısından da kullanılıyor. En yüksek noktası ise 1789 rakımlı Arhul Tepesi’dir. Sarıçam ağırlıklı (%65) orman yapısı içerisinde Karaçam (%24), Köknar (%6) ve Meşe (%5) de bulunuyor. Milli Park alanının 800 hektarı ormanlık saha, 250 hektarı ise açıklık olarak bulunuyor. Sahanın 1/3’ü kullanma, 2/3’ü ise koruma sahası olarak düzenlenmiştir.

Milli Park alanında boz ayı, altın çakal, yaban domuzu gibi hayvanlar ve 35’in üzerinde kuş cinsi yer almaktadır. Ayrıca soyu tükenmekte olan kara akbaba da Milli Park içerisinde koruma altına alınmıştır. Parka bağlı olarak kurulmuş üretme çiftliğinde ise kınalı keklik, çim keklik, sülün, şahin,  bıldırcın ve güvercin bulunuyor.

5. SAKARYA MEYDAN MUHABERESİ TARİHİ MİLLİ PARKI

Sakarya Meydan Muhaberesi Tarihi Milli Parkı, Ankara’nın, Polatlı ve Haymana İlçeleri sınırlarında 75km’lik bir cepheyi kapsıyor. Toplam 13.850 Hektar alan ve 14 parçadan oluşuyor.

Türk egemenliğinin sürdürülebilmesi için bir dönüm noktası olan Sakarya Meydan Muharebesi Tarihi Milli Parkı belirleme çalışmaları kapsamında muharebenin günümüze intikal etmiş izleri, mevziler, siperler, şehitlikler, muharebede kullanılan binalar vb. değerleri etkili olmuştur.

İstiklal Harbi açısından büyük önem arz eden, Mangal Dağı, Yıldızdağı, Türbe Tepe, Duatepe, Kartaltepe, Karatepe, Sarıçal Dağı gibi muharebenin cereyan ettiği yerler milli park sınırları içinde yer alıyor.

Sakarya Meydan Muharebesi Tarihi Milli Parkı’nda gezerken tarihe şahitlik etme imkanı bulabilirsiniz.

KAYNAKLAR:

1. http://bolge9.ormansu.gov.tr/9bolge/AnaSayfa/ilsube/ankarasube/tabiatparklari/egriovatabiatparki.aspx?sflang=tr
2. http://bolge9.ormansu.gov.tr/9bolge/AnaSayfa/ilsube/ankarasubetabiatparklari/     karagol.aspx?sflang=tr
3. http://bolge9.ormansu.gov.tr/9bolge/AnaSayfa/ilsube/ankarasube/tabiatparklari/      kelebeklervadisi.aspx?sflang=tr
4. http://sakarya.tabiat.gov.tr/
5. http://soguksu.tabiat.gov.tr/
6. https://bolge9.tarimorman.gov.tr/Menu/40/Sakarya-Meydan-Muharebesi-Tarihi-Milli-parki
7. http://egriova.tabiat.gov.tr/

Bu yazımda sizler için çok ilginç temalarla tasarlanmış, gördüğünüzde sizi çok şaşırtacak 10 tematik restoran bulup derledim. Eminim ki bazılarına ”vayy bee ne kadar da güzelmiş keşke gitme imkânım olsa!” bazılarına da ”bunu da yapmazsın bee, bunu kim düşündü?” diyeceksiniz. Yazıma öncelikle ‘Tematik Restoranlar’ kavramını açıklayarak başlıyorum, keyifli okumalar…

Tematik Restoran Nedir?

Sanat, sinema, spor, çizgi film, müzik, moda, doğal çevre, etnik yapı gibi kültürel kaynakları konu alan görülebilen somut materyaller(oyuncak, dekor, logo, müzik aletleri, hediyelik eşyalar) ile tema ile uyumlu dekor ve süslemeler yaparak tasarlanan restoranlardır. Bu restoranların coğrafi ve kültürel olarak kabul edilebilirliği de göz önünde bulundurulmalıdır yoksa hitap ettiği bir kitle olmadığından istenilen başarı elde edilemeyebilir.

Temalı restoranlarda tüketicinin yemeğin kalitesine, servisin görselliğine, ödeyeceği bedele, ortamın atmosferine ve ağız tadı olarak sayabileceğimiz 5 kritere önem veriliyor. Ayrıca tüketici kitlesinin profesyoneller, yüksek eğitim derecesine sahip ve orta gelir düzeyindeki kişiler oluyor ve temalı restoranlara daha çok toplantı ve eğlence amacıyla gidiliyor.

Temalı Restoranlarda Kurallar ve Özellikler:

Pine ve Gilmore (1998) temalı tanımında 5 kurala uyulması gerektiğini belirtmektedir.

1.  kural; Temayı işlemek. Bunun için müşteriyi cezbedecek bir hikaye bulmak ve bunu bir hikaye seklinde sunmak gerekmektedir.

2.  kural; Müşterinin aklında kalacak doğru ipuçlarıyla hikayeyi, beklentileri birleştirmek.

3.  kural;  Müşteriyi mutsuz edecek negatif ipuçlarını elimine etmek ve müşteriye hatırlanmaya değer bir izlenim bırakmak.

4.  kural; tema işlenirken fiziksel dokunuşları dekorasyon ile (sembol ve motifler) müşteriye vermek.

5. kural; 5 duyuya hitap etmek. İşlenen temayı zenginleştiren duyulara hitap etmesidir. Temayı daha kalıcı ve etkileyici hale getirmektedir.

Temalı bir restoran dizaynına etki eden faktörler şekilde verilmiştir.

Buradaki terimleri açıklayacak olduğumuzda;

Cezbedici: Giriş bölümünün büyüklüğüne göre müşterinin dikkatini çekecek ve cezbedecek etkileri yaratmaktır.

Tematik Fantezi: Hayal ürünü bir senaryo ve buna uygun bir tema başlığı masa düzeni ve hediyelik eşyalar tematik fantaziyi destekleyen detaylardır.

FARKLI TEMA UYGULAMALARI:

1.Hastane Temalı Restoran:

Hospitalist Restoran gerçekten çok sıra dışıymış, kimlere hitap eder bilmem ama benim gibi kan tutan birine ve hastane korkusu olan birine hitap etmeyeceği kesin. :)

2.Havacılık Temalı Restoran:

Konya Büyükşehir Belediyesi tarafından hizmete sunulan Türk Yıldızları Parkı, 321 bin metrekarelik alanı ile Konya’nın yeşil dokusuna katkı sağlıyor ve Türkiye’nin havacılık konseptli ilk parkı olma özelliğini de taşıyor. Ayrıca bu parkın Türkiye’de olması da ayrı bir gururlanma sebebi. Türk Yıldızları Parkı Uçak Restoran’da 2018 de bilinmeyen bir sebeple yangın çıkmış ve ne yazık ki uçağın büyük bir bölümü yanmış. Neye ki 15 gün içerisinde restore edilmiş ve tekrar hizmete açılmış.

3.Buzul Temalı Restoran:

İnsanın aklına Snowcastle Of Kemi’de üşümüyorlar mı, gelen sıcak yemekler ve insanın vücut sıcaklığı masayı eritmiyor mu? soruları gelmiyor değil. Ama Yinede bence ilginç ve güzel bir restoran olmuş.

4.Deniz Temalı Restoran:

İthaa Denizaltı Restoranında yemek yemek ilginç bir deneyim olur benim için. Gerçekten çok hoş.

5.Hapishane Temalı Restoran:

Kim neden böyle bir tema düşünmüş ve bu tema kimlere hitap ediyor bilmem ama gerçekten çok ilgi çekici sırf görmek için ve fotoğraf çekebilmek için bile Fortezza Medicea Restorana gidebilirim.

6.Orman Temalı Restoran:

Rainforest Cafe’deki sisin müşteride bıraktıkları: önceden çıkan sesin duyulması ve sonra sisin kayalar arasından görünmesi ve tende bıraktığı soğuk ve yumuşsak duygu. Son olarak duyulan tropik koku ve tazelik duygusu müşterilere yağmur ormalarındalarmış gibi bir his bırakıyor. imkânım olsa herhalde Rainforest Cafe’ye değil de yağmur ormaların da piknik yapmayı tercih ederim. :)

7.Tuvalet Temalı Restoran:

Açıkçası Modern Toilet Restoran hakkında ne diyeceğimi bilmiyorum. Bence diğer restoranlar arasında en ilginci buydu ama gitmeyi tercih etmem herhalde.

8.Steam Punk Konsept Temalı Restoran:

Steam punk kavramı şöyle açıklanıyor: gelişmiş teknolojiden ziyade buharla çalışan makinaların değişik yorumlarını içeren bir tür bilimkurgu. Fotoğraflara bakınca bana çok yağlı ve sanayideymişim gibi hissettirdi ama içinde olunca belki daha çok cezbedici olabilir.

9.İskelet Temalı Restoran:

The H.R. Giger Museum Bar acayip değişik ve güzel bir tasarım olmuş bence. Ama tek başına gitmek biraz ürkütücü olabilir. :)

10.Oyuncak Temalı Restoran:

Ailecek gidilebiecek küçük, şirin bir restoran. Çocuklar The Bubble Room’a bayılacak.

KAYNAKÇA:

• HEUNG, V.C.S. (2002). American theme restaurants: A study of consumer’s perceptions of the important attributes in restaurant selection, Asia Pacific Journal of Tourism Research, S. 7(1), s. 19-28.
• SIMPSON, J.R.(2003). Theme and experience in restaurant design: a theory, Yüksek Lisans Tezi, Washinton State University,
• https://konya.bel.tr/sayfaayrinti.php?sayfaid=1097
• https://onedio.com/haber/hizmeti-ve-dekorasyonu-zirveye-cikarmis-yok-artik-dedirten-dunyanin-en-ilginc-12-restorani-799465
• https://hrgiger.com/barmuseum.htm
• https://www.yatzer.com/truth-coffee-cape-town
• https://www.tripadvisor.com.tr/Restaurant_Review-g55930-d460697-Reviews-Rainforest_Cafe-Grapevine_Texas.html

Hindistan’ın peyzaj karakteri açısından incelenmesinden önce ülke hakkında fikir sahibi olmak için bir kaç bilgi verelim:

Hindistan Güney Asya, Arap Denizi ve Bengal Körfezi kıyısında, Burma ile Pakistan arasında yer alan bir Orta Asya ülkesidir.

Hindistan Hakkında Genel Bilgiler

Nüfusu:

• Eylül 2020 verilerine göre Hindistan’ın nüfusu; 1.384.426.000’dur.
• Bu nüfus dünya nüfusunun % 17,69’uzudur.
• Nüfusun % 20’si şehirlerde, % 80’i köy ve kırlarda yaşar.
• Halkı, beş ayrı etnik gruptan oluşuyor. Bunlar Dravitler, Aryalar, Hindular, Tibet-Çin-Moğollar ve Müslümanlardır. 
• Resmi dili Hintçe olmasına rağmen, 850 çeşit dil vardır. Yazışmalarda İngilizce kullanılır.
• Hindistan’da 27 eyalet bulunur ve her eyaletin kendi resmi dili vardır.

İklimi:

• Bütünüyle Ekvator’un kuzeyinde kalan Hindistan, sıcak bölge içerisindedir.
• Ovalık bölgeler yıl boyunca nemli ve sıcak olur.
• Hindistan ikliminin başlıca özellikleri musonlar, alize rüzgarları, sıcaklık ve düzensiz yağışlardır.
• Hindistan’da yazlar yağışlı, kışlar ise kurak geçer.
• Aylık sıcaklık ortalaması 25-35°C arasında değişir.
• 4500-5000 m yüksekliklerde karlarla örtülü bölgeler bulunur. 
• Muson rüzgarlarının getirdiği yağmurlar bölgelere göre değişmektedir.
• Dağlık bölgelerde yağış ortalaması 508 milimetreyi bulur. Bu ortalama Tar Çölünde 254 mm, Assam’da 10.000 mm, Dekkan’da 254 mm, Batı Gatlar’da ise 5000 milimetreyi bulur. 

Bitki örtüsü:

Tabii kaynaklar bakımından dünyanın en zengin ülkelerinden biridir. Ülke topraklarının % 22’si ormanlıktır. Özellikle Himalaya etekleri sık ormanlıktır. Himalaya eteklerindeki ormanlar yapraklarını dökmezler. Bunlar palmiyeler, liyanlar, meşe, bambu ve defne ağaçlarından meydana gelmektedir. Dekkan’ın kuzeydoğusu ile Ganj Ovasında büyük ormanlar bulunmaktadır. Bu ormanların ağaçları kurak mevsimde yapraklarını dökerler. 

Hindistan Peyzajı

Hindistan’ın peyzajı tarihte ev sahipliği yaptığı bir çok medeniyetten etkilenmiş ve günümüzde hâlâ birçok medeniyetin yapmış olduğu yapı ve bahçeleri görmek mümkün.

Moğollar 13.yüzyılın başında İran’ı istila ettikten sonra, kuzeye doğru yayılarak Hindistan’ı da etkileri altına almışlardır. Yaklaşık üç asır boyunca (15-18.yüzyıl) Hint uygarlığını etkilemişlerdir. Kabil’i başkent yapan Babür Han, burada 10 tane önemli bahçe inşa ettirmiştir. Bunlardan en önemlisi 1508 yılında yapılan Babür Han’ın Bağ-e Vefa diye isimlendirdiği bahçedir.

Bu bahçe tasarım özellikleri ile tam bir İran bahçesini anımsatmaktadır. Babür Han’ın daha sonraları başkenti Agra’ya nakletmesi ile bahçe sanatı çalışmaları farklı bir coğrafyaya kaymıştır. Ölümünden sonra Babür Han’ın mezarını da içeren Ram Bağı bugüne kadar yaşayan örneklerden birisidir. Daha sonraları Moğol hükümdarlarının mezarlarının bütün ömürlerince sefasını sürdükleri bahçelerde yer alması zamanla bir gelenek haline gelmiştir.

Hint İslam Bahçelerinin Düzenleme İlkeleri

• Hint İslam bahçelerinde genellikle köşkler ve/veya saraylar bir gölün ortasında yer almaktadır.
• Tüm cephelerinde havuz ve kanallar ışınsal olarak uzanmaktadır.
• Mermer köşkler bulunmaktadır.
• Bu mermer köşkler genellikle saray merasimlerinde ve ziyafetlerde kullanılmış, ayrıca da bir dinlenme yeri olmuştur.
• Hükümdarlar veya diğer varlıklı insanlar öldükten sonra bu köşklere gömülmüş ve bunların çevresinde de ailenin diğer fertleri için daha küçük köşkler inşa edilmiştir

Hindistan’ın Peyzaj Tasarım Kültürü Örnekleri

Ram Bağ

Hindistan’ın en eski bahçelerinden olan Ram bahçesi (Ram Bağ) 1528 yılında, Taç Mahal’in beş kilometre kuzey doğusunda Moğol imparatoru Babür tarafından yapılmıştır. Baghe Gül Afşan olarak bilinen bu bahçe kanallar ve çeşmelerden oluşmaktadır. Bahçenin birbirini dik kesen dört parçalı (Cahr-ı Bağ) formal planı İslam bahçe sanatını temsil etmektedir. Bahçe köşkler ve teraslardan oluşmaktadır. Teraslar nişli kemerler ile süslenmiştir. Köşkler taştan yapılmış sütunlar ve köşe kuleleri ile sınırlandırılmıştır. İslam bahçelerinin sembolü olan su, bu bahçede kanallar biçiminde kullanılmıştır. Bu kanalların etrafında herdemyeşil ağaçlar yer almaktadır.

Tac Mahal

Hint bahçelerinin en ünlü ve bugüne kadar fazla değişmeden gelen mezar anıtı Agra’daki Tac Mahal’dir.

Şah Cihan 1631 yılında genç yaşta ölen eşi Mumtaz Mahal için yaptırdığı türbenin en önemli özelliği beyaz mermer ve anıtın güzelliğini yansıtan su aynasıdır. Bitkisel yönden dikkat çeken bir özellikte kanallar boyunca kullanılan, ölen bir kişinin ruhunun göğe yükselmesini simgeleyen Cupressus (Servi) ağaçları bulunuyor. Bahçede ince, uzun bir havuz ve bahçenin sonunda kubbeli bir yapı yer alıyor. Bahçe simetrik bir biçimde tasarlanmıştır. Ortasındaki havuz ve dört kanaldan akan sular bahçeyi dört parçaya bölüyor. Bahçede bulunan çeşme ve havuzların suyu Yamuna Nehri’nden getiriliyor.

Tac Mahal, Hindistan’ın Agra şehrinde aşk için inşa edilen, Dünya’nın en büyük ve en güzel anıtı olarak kabul edilen, geceleri aydan daha parlak görünen, Türk-İslam mimarisinin göz bebeği, Hindistan’daki en değerli yapılardan ve dünyanın 7  harikalarından birisidir. Yapının mimarları ve Mimar Sinan’ın talebelerinden Mehmet İsa Efendi, yapıdaki yazıları yazan Hattat Serdar Efendi eserin yapımı için, Şah Cihan tarafından İstanbul’dan davet edilmiş ve  1630 da inşasına başlanan Tac Mahal, yaklaşık 22 yıl sonra 1652’de tamamlanmıştır.

Hümayun Şah Mozolesi

Delhi’deki Moğol yapılarından biri olan Hümayun Mozolesi, 1566-1573 yılları arasında yapılmıştır. İran tarzını yansıtan binalar, tasarımın merkezini oluşturuyor. Bahçeyi dört bölüme ayıran ve bazı noktalarda, birleşen geçitlerin her biri küçük kareler oluşturacak biçimde kanallarca bölünmüştür. Güneye doğru hafifçe eğimlenen arazi, suyun topoğrafyayla uyum bir şekilde küçük taş engelleri aşarak akmasını mümkün kılıyor.

Agra Ford Bahçeleri

16. yüzyılın ikinci yarısında Moğol İmparatoru Ekber Şah tarafından yaptırılan Agra Kalesi’nde birçok bahçe vardır. Bunların en ilginçlerinden biri olan Anguri Bagh (asma bahçesi) günümüze kadar korunmuştur. Yüksek bir noktada konumlanan su deposu, kumtaşından yapılan bordürlerin bir ağ gibi sardığı dört bölümlü tasarımın başlangıç noktası oluyor

İslam peyzaj anlayışına uygun bir çiçek bahçesi olarak da tanımlanabilecek bu farklı tasarım, Jaıpur’daki Amber bahçeleri ile birlikte türünün iki örneğinden birisldir.

Red Ford Bahçeleri

Delhi’deki bu bahçe grupları aynı zamanda, Shah-Jahanabad olarak da anılır. Üç tarafı yüksek duvarlarla çevrili olan Red Ford bahçelerinin, dördüncü cephesi Jumına Nehri’ni görür. Bu yörede oldukça bol olan su nedeniyle, bir zamanlar kalenin içinde pek çok bahçe yer alıyormuş.

Bugün ise; orijinal bahçelerin çoğu maalesef çimlerle örtülmüş durumda. Ancak çok sayıdaki kanallar sayesinde, bahçelerin geçmişteki planlarını ve düzenlemelerini tahmin etmek zor olmuyor. Alçak kulübelerin altındaki kanallardan akan su unsuru, sıcak Hindistan yazlarına ferahlık katmak için düşünülmüş tasarım detaylarından birisidir.

Kashmir Bahçeleri

Kashmir Bahçeleri’nin en iyi korunmuş olanları, Srinagar yakınlarında Dal Nehri kıyısında konumlanır. Bunun nedeni ise, Moğol yöneticilerin Kashmir vadilerini, yaz ikametgahları olarak belirlemiş olmalarıdır. Ilıman iklimli, panoramik bir manzaraya nazır vadide, 17. yüzyılda 700’den fazla bahçe konumlanıyormuş. En önemlileri ve günümüze kadar gelebilen Shalimar Bagh, Nishat Bagh ve Chashma Shahi bu bahçelerin ne yazık ki bir bölümü de zamanla su kıtlığı nedeniyle yok olmuştur

Hindistan’dan Dünya Mirasları

Ben bu yazıyı hazırlarken çok keyif aldım açıkçası Hindistan’da bu kadar çeşitli ve tarihi güzelliklerin olabileceğini tahmin etmemiştim bu yüzden ilgi ile yazdım. Umarım sizin de ilginizi çekebilecek bir çalışma olmuştur.

Editörün Önerisi:

Kaynaklar

1. http://www.sosyaldersleri.com/konu-detay/hindistan/5686/603.html
2. http://www.cografya.gen.tr/siyasi/devletler/hindistan.htm
3. https://www.birhayalinpesinde.com/tac-mahal-agra-hindistan
4. http://www.ayk.gov.tr/wp-content/uploads/2015/01/HALICI-G%C3%BClseren-PAK%C4%B0STAN%E2%80%99DA-BABURLULAR-D%C3%96NEM%C4%B0-M%C4%B0MAR%C3%8E-ESERLER%C4%B0.pdf
5. http://www.msakenvoyages.com/Tours-details/Natural-beauty-of-Cox-s-Bazar-3-3-5-91
6. https://www.turkcebilgi.com/hindistan_-_co%C4%9Frafi_verileri
7. http://www.enkucuk.com/hindistanin-en-buyuk-10-sehri
8. https://www.unescodunyamiraslari.com/hindistan/

Ankara denince birçoğumuzun aklına gri şehir gelir. Gri şehir denince ise sizi bilmem ama benim aklıma beton grisi geliyor. Gözümde evlerden tutun caddelere kadar her yerin betondan oluştuğu havada karabulutlar dolaşan, gök gürültülü, rüzgârlı ve tozlu bir şehir canlanıyor. Ankara’da bu tasvir ettiğim görüntüyü görmek mümkün fakat tasvir edemeyeceğim güzellikte birçok manzarası da var.

Ankara’nın Parkları

Bu yüzden sizler için gri şehir algısını biraz olsun yıkabilmek adına Ankara’nın 5 tane görülmeye değer Kentsel Yeşil Alanını tanıtacağım.

1. HARİKALAR DİYARI:

Harikalar Diyarı Ankara’nın Sincan ilçesinde bulunuyor. Ankara ve yakın çevresine hizmet verecek birçok işleve sahip olan Türkiye’nin en büyük kent parklarından birisidir. Ankara Büyükşehir Belediyesi tarafından Yunus Gölet alanına inşa edilmiştir.

2004 yılında faaliyete geçen bu parkın toplam kullanım alanı 1.320.000 m²’dir. Bu alan içerisinde, farklı fonksiyona sahip yapılar, bisiklet ve yaya yolları, 92.000 m² suni göl, restoranlar, çeşitli spor alanları, engellilerin de yararlanabileceği açık ve kapalı yüzme havuzları, sergi, sinema ve tiyatro salonları, piknik alanları, Nejat Uygur amfi tiyatrosu bulunuyor. Çocuklar için ise 25 dekarlık bir alana Masal Adası kurulmuştur. Ayrıca bizlere suni göletlerin içerisinde kayıklar ve su bisikletleriyle gezme imkânı da sunuluyor.

Toplam yeşil alan 650.000 m² olup bu alan üzerinde 47.360 adet ağaç, ağaççık ve çalı dikilidir. 330.000 m²‘si ise yürüyüş yolları ve sert zeminden oluşmakla beraber 41.000 m2’lik açık otoparkı mevcuttur.

Ankara’nın parklarından biri olan Harikalar Parkı genelinde 2 adet büyük, 8 adet küçük Oyuncakistan, 287 adet demir, 267 adet ahşap oturma bankı, 62 adet piknik masası, 22 adet Barbekülü çardak, 764 adet aydınlatma direği, 308 adet projektör, 376 adet metal, 55 adet palyaço figürlü çöp kovası ve 15 adet değiş figürlerde heykel bulunmaktadır.

Göletin ortasında bir ada bulunuyor ve bu adaya masal adası deniyor. Masal adasında çoğu çizgi film kahramanının heykelini görmek mümkün.

2. MOGAN PARKI:

Kim demiş Ankara’da deniz yok? Mogan Parkı Herkese Ankara’da da deniz var dedirten Mogan Gölü etrafına tasarlanmış harika bir rekreasyon alanıdır.

Ankara’nın 25 km güneybatısında konya yolu üzerinde yer alır.

Gölde su sporları ile ilgili etkinlikler ve yelken yarışları da yapılmaktadır. Bunların yanı sıra sazan, yayın, turna, kadife ve kerevit balığı bulunmakta ve avlanmaktadır. Ayrıca göl kenarında bisiklet turları için uygun bisiklet yolları mevcuttur.

Ankara’nın parklarından biri olan Mogan Park alanı içinde asma köprüler ile ulaşılan bir ada, kıyı yolu, koşu ve yaya yolu, çocuk oyun alanları, engelli çocuklar için oyun alanları, tenis kortları, futbol ve basketbol sahaları yer alıyor.

3. 50.YIL PARKI:

Ankara Üniversitesi Cebeci Kampüsü üzerindeki tepeye konumlandırılmıştır. Ankara’nın parklarından biri olan 50. yıl parkı ilk olarak, Cumhuriyetin 50. yıldönümü anısına, 1970 yılında açılmıştır. 130 bin m²’lik bir alana kurulmuş, bulunduğu konumun çok yüksek olması nedeniyle Ankara manzarasını görmek isteyenlerin ilgisini oldukça çekiyor.

Ankara’nın seyir terası olarak bilinen 50.yıl parkının içinde 4.800 m² gölet alanı ve 50.000 m² toplam yeşil alan içerisinde 3.300 adet ağaç, 35.000 adet çiçek ve 10.000 adet çalı bulunuyor.

Yeşil alan dışımda toplam 4 adet olmak üzere 1.100 m2 çocuk oyun alanları, 200 adet kamelya ( mangalsız ), 25.500 m2 piknik alanı, 400 m2 buz pateni pisti, 10.500 m2 lunapark alanı, halı saha ve basketbol sahası bulunuyor. Parkın iç yollar toplamı (sert zemin) 30.000 m2 alan üzerinde olup 593 araçlık otoparka sahiptir.

120 metre uzunluğunda Türkiye’nin en uzun bayrak direği ile Ankara’nın çoğu bölgesinden fark edilecek bir projedir.

4.ALTINPARK:

Ankara’nın parklarından biri olan Altınpark konum olarak, Altındağ ilçesine bağlı, Aydınlıkevler ve Hasköy Mahalleleri arasında, yaklaşık 640 da genişliğinde bir arazidir.     1936 yılında kent merkezinden uzak kabul edilen bu alan, Atatürk’ün imzasını taşıyan 5591 sayılı bakanlar kurulu kararı ile golf alanı olarak Ankara İmar Planına dâhil edilmiştir. Golf Kulübü’ne ait olan Altınpark’ın bulunduğu alanda 1946 yılında 18 delikli bir golf sahası ve hizmet binası yapılmıştır.

Ankara’nın aşırı yoğunlaşan nüfusu için açık ve yeşil alan ihtiyacının artması sonucunda 1979 yılında belediyeye devredilmiştir. O dönemin belediye başkanının talimatıyla 1985 yılında proje yarışması açılmıştır. Projenin uygulamasına 1987 yılında geçilmiştir.

1993 Mayıs ayına kadar geçen süre içerisinde yönetim binaları, fuar merkezi, bilim merkezi, kültür merkezi, kapalı ve açık spor alanları, açık ve yarı açık gösteri amfileri, Türk, İtalyan ve Çin lokantaları, Türk sokağı ve Tepe hanından oluşan bölüm, gölet ve bahçeler, üretim seraları, revir, itfaiye ve atölyeler grubu, at tavlası tamamlanarak ziyarete açılmıştır.

Ankara’nın parklarından biri olan Altınpark’ın içerisinde envaiçeşit bitki mevcuttur. Bu yüzden Peyzaj Mimarlığı ve Bitki Koruma gibi bölüm öğrencilerinin bitkileri daha yakından tanımak adına sıklıkla uğradığı bir parktır.

5. GENÇLİK PARKI:

Ankara’nın parklarından biri olan Gençlik Parkı’nın inşası için 1935′de 600 bin lira tahsis edilir. O yıllarda nüfusu 122.270  olan ve çevresi boş otluk araziyle çevrili, susuzluk çeken Ankara için bu park çok önemli bir projedir.

Millet Meclisi tarafından 270.000 metrekare olan İncesu Deresi’nin taşkın alanı olan bataklık sahası üzerinde yapılması kararı verilmiş ve tasarımcı olarak Fransız Theo Leveau seçilmiştir.

Bu tasarıma göre; İncesu mecrası temizlenecek ve üzeri kapanacak. Filtre istasyonundan 40 milimetrelik borularla saniyede 150 litre akacak  şekilde su getirilecek. Meydanda 32 metrekare havuz, yüzme havuzu, su sporu kulübü, dört gazino, gül bahçesi, kahve ve gazinolar, Ankara ikliminde yaşayabilecek kuşlar için bahçe, açık hava halk tiyatrosu, çocuk bahçesi, labirent, atlılar için 2 bin 200 metre uzunluğunda gezi yolu ve üzerinde bir adacık bulunan havuzda motor ve sandallar yer alacak ve ayrıca adaya iki de köprü yapılacaktır.

Ankara’nın parklarından biri olan Gençlik Parkının inşaatına 1939’da başlanmış ve 19 Mayıs 1943’de Gençlik Parkı, Başbakan, Meclis Başkanı, Bakanlar ve milletvekillerinin bulunduğu bir törenle açılmıştır. Gençlik Parkı kısa sürede Başkentlilerin sosyal yaşamında önemli bir yere oturur. Halk hafta sonu aktivitelerini, gazino ve piknik keyiflerini bu büyük havuzlu parkın etrafında yapmaya başlar. İstanbul’un en gözde ses sanatçıları bu parkta sahne alır. Parkın büyük havuzundan sandallarla gezmek , içinde yüzmek ve diğer sportif etkinlikler için de yararlanılmıştır.

1980′li yıllardan sonra Gençlik Parkı, yavaş yavaş bakımsız bırakılmış ve halkın ilgisinin giderek  azalmasıyla birlikte kent içindeki park niteliğini kaybetmiştir. 30 Ağustos 2009 ‘da tekrar açıldı ve şimdiki halini aldı. Yeni tasarımında, parkın ortasındaki havuz çok büyük ölçüde çizgisini yitirmemiş, içi su kaçaklarına karşı yalıtım malzemesiyle kaplanmış, kenar bitişleri yenilenmiş ve bir kısım su fıskiyeleri, ışık oyunları eklenmiş. Artık süs havuzu olarak kullanılmaya başlanmış ve sandallar su bisikletleri kaldırılmıştır.

Kültür Merkezi, Gençlik Merkezi ve Tiyatro binaları eskilerden var olan yapıların yıkılmasıyla yeniden yapıldı. Tiyatronun yanında gergi sistemle yapılmış ve üstü tente ile örtülü çocuk oyun alanları yapıldı.

Ayrıca Gençlik Parkı’na  “sihirli, şiirsel ve hayal gücünü tetikleyen” bir aydınlatma konsepti tasarlandı.

Ankara’da daha birçok görülmeye değer park mevcut olsa da sizi sıkmamak adına şimdilik 5 tanesini sundum. Başka bir yazımızda diğer parklarını da tanıtabilirim. Denizde kum Ankara’da park bitmez :) Bu kötü espriyle birlikte yazımı sonlandırıyorum. Sayısı gibi fonksiyon ve kalitelerinin de artması dileğiyle hoşçakalın…

Editörün Önerisi:

KAYNAKLAR

1. http://www.anfa.com.tr/tr/32/p/harikalar-diyari
2. http://www.anfa.com.tr/tr/36/p/mogan-park
3. http://www.anfa.com.tr/tr/38/p/50-yil-parki
4. http://www.anfa.com.tr/tr/31/p/altinpark
5. http://www.yapi.com.tr/haberler/genclik-parki-ankara—turkiye_96277.html
6. http://www.mimdap.org/?p=28423

Bir bitki düşünün morun her tonuna sahip, çok güzel mistik bir koku saçıyor sonra da bu bitkiden öbek öbek yetiştirilen bir tarla da olduğunuzu hayal edin, hafif rüzgar esiyor, o muhteşem manzara ile birlikte bir de rüzgar estikçe o muhteşem kokuyu alıyorsunuz. Hayali bile çok güzel değil mi? Neyse ki şanslı bir ülkeyiz her türlü bitki vefalı topraklarımızda yetişiyor ve bu hayali lavanta bitkisi ile gerçekleştirmek zor değil.

Gerek kokusuyla gerek rengiyle gerekse formu ile herkesin gönlünü fetheden bunlarla da kalmayıp şifa dağıtan o muhteşem bitki; lavanta bitkisini tüm özellikleriyle sizlere sunmaya çalışacağım.

Lavanta Bitkisinin Taksonomik Bilgileri:

• Âlem: Plantae
• Bölüm: Magnoliophyta
• Sınıf: Magnoliopsida
• Takım: Lamiales
• Familya: Lamiaceae
• Cins: Lavandula
• Tür: Lavandula  angustifolia

Lavanta’nın Anavatanı:

Lavanta bitkisinin anavatanı Akdeniz ülkeleridir. Avrupa ve Ege Denizi kıyılarında da doğal koşullarda yetişir. Ülkemizde ise Burdur, Isparta, Antalya, Mersin, Adana, Osmaniye, Hatay ve Kahramanmaraş’ta doğal koşullarda yetişir.(1)

Son zamanlarda ülkemizde Isparta’nın Kuyucak Köyü lavanta tarlalarıyla oldukça dikkat çekiyor. Fotoğraf çekmeyi sevenler için trendler arasına girmeyi başardı.

Lavantanın Morfolojik Özellikleri:

• Lavantanın boyu 1-2 metreyi bulur.
• Çapı ise 0,8-1,2 metre kadar olur (2)

Lavantanın Formu:

• Yatay  V şeklinde büyür.
• Gri-kahverengi dallı uzun çiçekli kısa yapraklı bir forma sahiptir.(2)

Yaprak Yapısı:

• Herdem yeşildir.
• Yapraklar kısa saplı, tüylü, karşılıklı dizilmiş, beyazımsı veya grimsi-yeşil renktedir.
• İnce dokuludur.(2)

Çiçek Yapısı:

Mor çiçeklidir. Çiçekleri kokuludur, kelebek  ve arı çeker. (1,2)

Ekolojik İstekleri:

Toprak Yapısı : Asidik, hafif alkali balçıklı, killi topraklara toleranslıdır.

Eğer saksıda yetiştirecekseniz; en iyi toprak 1/1 ölçülerinde kum ve torf karıştırarak ve biraz yumurta kabuğu kırıp ekleyerek elde edilebilirsiniz.

Işık : Tam güneşli yerleri sever. 

Saksıda ise en iyisi güney penceresine yerleştirin. Eğer bitki yeterince güneş ışığı almıyorsa flüoresan lamba kullanarak ışıklandırılması gerekir. Yazın lavanta saksısını en iyisi balkona çıkarın. Ama rüzgârdan korumaya özen göstermelisiniz. Havalandırma işlemlerine bitkiyi yavaş yavaş alıştırmak gerekir. İlk önce saksıyı balkonda 1 saat bekletin, her gün bu gezintiyi ikiye katlayarak süreyi artırın.

Sıcaklık : Bitki yeterince sıcak severdir. 16-24 C gayet iyidir ama ekstrem koşullarda minimum sıcaklık(-29,-23C) dereceye kadar düştüğü zamanlarda olabiliyor.

Saksıda ise kışın lavanta saksısını en iyisi kalorifer veya radyatörden uzak olan bir yere yerleştirin.

Nem : Eğer evin havası kuruysa hava nemlendirici kullanmak gerekir. Bir diğer yöntem ise lavanta saksının yakınında suyu buharlaştırmak olacaktır.

Sulama : Orta derecede su ister.

Saksıda ise lavantayı sulamak için kullanılan su mutlaka oda sıcaklığında beklemiş olmalıdır. Her gün aynı saatte sabah veya akşam sulamak gerekir. Toprağın her zaman nemli olmasına özen gösterin. Sadece toprağı değil bitkinin yeşil kısımlarını da sulamak gerekir.

Gübreleme : Organik veya azotlu gübreler kullanılmamalıdır. En uygunu senede 2 defa potasyumlu gübreler vermek olacaktır. Potasyum lavanta bitkisinin boy atması için gereksinim duyduğu bir elementtir. Tohum ekiminden sonra ilk 8-10 hafta boyunca haftada bir defa lavantayı 2 gram / 1 litre sıvı gübrelerle beslemek gerekir.

Saksı Değişimi : Lavanta bitkisinin saksı değişimi her sene bir defa yapılmalıdır. İlkbaharda veya sonbaharda soğuklar bastırmadan değişimi yapmak uygun olacaktır. Bitki büyük saksılardan hoşlanır; 2 litre hacimli veya çapı 30 cm olan saksı tercih edilmelidir. En alta drenaj için çakıl konulmalıdır. Çakıl taşları veya ceviz kabuğu gibi malzemeler drenaj için uygundur. Saksının altındaki deliklerin kapanmamasına özen gösterilmelidir.

Budama : Lavanta yaz sonu çiçeklenmesi bittikten sonra budanır. Kuru saplar tamamen alınmalıdır ve bitki uçlarından hafif kesilmelidir. Çok fazla budamak gerekmez.(3,6)

Bitkinin Üretimi:

• Lavanta üretimi 2 şekilde yapılabilir; Birincisi ve en çok tercih edilen yöntem çeliklerden ve köklü sürgünlerden yapılan üretimdir. Bu yöntem ile üretilen lavantaların daha verimli olduğu gözlenmiştir. Çeliklerin ilkbahardan önce bitkiler uyanmadan köklendirme ortamına dikilmeleri gerekir. Şubat-Mart-Nisan ayları tercih edilir.
• İkinci üretim yöntemi ise tohumla üretimdir. Tohumla üretim yapılmasının zor tarafı da tohumların çok küçük olması ve arazideki yabani otların lavantaların yetişmesinde olumsuz rol oynaması dezavantaj olarak karşımıza çıkmaktadır.(4)

Tasarımlarda Kullanım Alanları:

Kırsal Kullanım Alanları:

Karayollar/Otoyollar, Kumsal alanlar, Şevler, Tarımsal alanlar ve Yaban hayatı alanlarında kullanılabilir

Kentsel Kullanım Alanları:

Çatı Bahçeleri, Avlular, Kent parkları, Otoparklar, Refüjler, Sahil bantları, Yollar ve Caddelerde kullanılabilir.

Lavanta bitkisinin Peyzaj Tarzı:

Çöl bahçesi / Kaya bahçesi – Doğal tarzda bahçeler – Formal bahçeler – Japon bahçesi – Tropikal bahçelerde kullanılabilir.(3)

Diğer Kullanım Alanları:

Kesme çiçek, yer örtücü ve çit bitkisi olarak kullanılabilir. Ayrıca kaya bahçelerinde ve grup dikiminde kullanılabilir. (5)

Eski Mısır’da mumyalama işleminde kullanılan Lavanta Bitkisi, Hindistan ve Tibet’te psikolojik sorunlarla mücadelede kullanılmıştır.   

Lavanta bitkisinden; lavanta çayı, lavanta yağı, lavanta tentürü, lavanta kolonyası, lavanta sabunu ve şampuanı üretilir. Ayrıca içeriğindeki lavanta esansının zenginliğiyle parfümeri endüstrisinde de hammadde olarak kullanılır.(1)

Hastalık Ve Zararlıları:

• Bilinen Zararlıları:  Tırtıl ve Bacillus thuringiensis (bakteri)
• Bilinen Hastalıkları: Yaprak lekesi ve kök çürüklüğüne duyarlıdır. (3)

Lavanta Bitkisi İle Tasarım Örnekleri:

Kaynakça:

1. https://arifoglu.com/bitki/lavanta/67/
2. http://www.bitkivt.itu.edu.tr/vt/report.php?sor=174
3. http://www.bitkipark.com/bitki/tibbi-bitkiler/46/lavandula-angustifolia-lavanta.html
4. http://www.lavantafidesaray.com/phone/lavanta-yetistiriciligi.html
5. www.agaclar.org/
6. https://www.fidanlik.com.tr/saksida-lavanta

Hiç düşündük mü acaba çocuk oyun alanları çocuklar üzerinde nasıl bir etkiye sahiptir, yararları nelerdir, yanlış bir tasarım çocuklar için ne gibi sorunlar teşkil eder? Dünyada birçok yerde erişilebilir parklar tasarlanıyor. Peki biz ülkemizde çocuk oyun alanlarının tasarımını ne kadar önemsiyoruz ya da tasarladığımız çocuk oyun alanları tüm çocuklar için erişilebilir mi? Hadi gelin erişilebilir parklar kavramını ve örneklerini beraber inceleyelim.

Çocuk Oyun Alanlarının Çocuklar Üzerindeki Etkileri

Çocuk oyun alanları, çocukların fiziksel ve zihinsel gelişimlerini destekleyen mekânlardır. Bu alanlarda her yaştan ve her gruptan çocuk sosyalleşerek kendi yeteneklerini keşfeder, bedenini tanır ve çocuk benlik gelişini sağlar. Oyun alanları çocuğun dikkatinin toparlanarak karar verme yeteneğini, bedeni ile aklının uyum içerisinde çalışmasına büyük katkı sağlar. Çocuk kendi yaşıtları ile oynarken yardımlaşmayı, paylaşmayı ve sorumluluk sahibi olma bilincini kazanır. Erişilebilir parklarda çocuklara sosyal konum ve statü farklılığı açısından bir engel yaratmadan eşit şartlarda oyun olanakları sağlanmaktadır.

Çocuk Oyun Alanlarının Fiziksel Engelli Çocuklar Üzerindeki Etkileri

Engelli çocukların da içerisinde yaşadığı çevrenin fiziksel yapısı oldukça önemlidir. Engeli ne olursa olsun aslında çocukların temel ihtiyaçları aynıdır. Ancak engelli çocuklar için onlara uygun fiziksel ortamlar tasarlamıyoruz onları maalesef hep göz ardı ediyoruz. Günümüzde birçok yerde çocuk engelinden dolayı oyun haklarını kullanamıyor, sadece aileleri ile vakit geçirmek zorunda kalıyorlar. Çocukların bu alanları kullanamama nedenleri engellerinden dolayı değil, oyun alanlarının kendilerine uygun tasarlanmamasından kaynaklanıyor. Bu nedenle engelli ve engelsiz çocukların oyun alanlarını sınırlandırmadan bütüncül tasarımlar yaparak doğal ortamlar oluşturulmalıdır. Fiziksel engelli çocukların rahatlıkla kullanabileceği çocuk oyun alanları tasarlarken sadece engelliler için değil tüm çocuklara yönelik mekânlar (erişilebilir parklar) oluşturma yaklaşımını benimsenmeliyiz. Yani çocuklara sağlıklı ortamlar oluşturarak “herkes için tasarım” ilkesini benimsenmelidir.

‘Herkes için tasarım’ ilkesi nasıl uygulanır?

Tabi ki doğa ile uyumlu çocuk oyun alanları tasarlayarak. Peki doğa ile uyumlu çocuk oyun alanları nasıl tasarlanır? Cevabı çok basit ‘doğadan ilham alarak‘.. Mesela kent içerisinde doğal malzemeler kullanılarak engelli çocukların da bulunduğu çocuk oyun alanları yapılabilir. Çünkü doğal alanların çocuklar üzerinde sakinleştirici etkisi vardır.

Erişilebilir Parklar

Çocuk oyun alanı, güvenlik, eğlence, öğrenme, keşif, paylaşım, ortak katılım gibi unsurları içermeli ve engelli çocukların, diğer çocuklarla farklılığını en aza indirgeyecek şekilde tasarım yapılmalı, çocuklar arasındaki farklılıklar fiziksel çözümler ile vurgulanmalıdır. Bunun için yapısal tasarım (oyun ekipmanları, rampalar, basamaklar, belirli ölçülerde ve standartlarda oyun aletleri) ve bitkisel tasarım ile özellikle kent parklarında ve oyun alanlarında engelli ve engelsiz her çocuğun bir arada oynayabilecekleri alanlar (evrensel tasarım ilkeleri ile) tasarlanmalı ve bütün çocukların katıldığı oyun alanları küçük değişikliklerle engelli çocuklar için de kullanılabilir hale getirilmelidir. Çünkü çocuklar arasındaki sosyal etkileşim çok önemlidir. Doğal elamanlarla tasarlanmış oyun alanları fiziksel engelli çocukların aktif veya hiç değilse pasifte olsa oyunlara katılımlarını sağlayabilir. Diğer çocuklar ile birlikte yaratıcı, katılımcı ve yönlendirici oyunlar oynama şansı bulan çocukların bilişsel ve sosyal açıdan gelişimlerine de büyük katkı sağlar.

İzole edilmiş olarak yalnızca engelli çocuklar için ayrılmış bir park ya da çocuk oyun alanı, çağdaş bir kent göstergesi değildir.

Bunların yanı sıra çocuklar için hem okul bahçelerinde hem de oyun alanlarında bitki yetiştiriciliği ve evcil hayvanları besleyebilecekleri mekânlar tasarlanabilir. Bu etkinlik alanları çocuklara sorumluluk bilincini de kazandırır.

Bitkisel elamanlar çocuk oyun alanlarında hem fonksiyonel hem de estetik açıdan etkilidirler. Fonksiyonel olarak gürültüyü ve görüntü kirliliğini engelleyerek çocuklara mahremiyet sağlarken, estetik açıdan da güzel görüntüsüyle çocukların ilgisini çekerler. Bitkisel tasarım yaparken çocukların görme, duyma, dokunma ve koklama gibi duyularını dikkate alarak yapmalıyız.

• Görme duyusu için; kırmızı, turuncu, sarı ve iri çiçekli bitkiler mavi ve pembe çiçeklilere göre daha çabuk algılandığı için tercih edilebilir.

• Duyma için; çim, bambu ve Titrek kavak gibi rüzgar hareketi ile ses çıkaran bitkiler ile çeşme, havuz ve dere gibi ses çıkaran tasarım elemanları kullanılabilir.

• Dokunma için; etli yapraklı (Sedum gibi) ya da dokulu yaprak, gövde özelliklerine sahip bitkisel elemanlar ile, kum, çakıl , ahşap gibi malzemeler kullanılmalıdır. Özellikle kent parklarında yürüme parkuru, görme engelliler için döşemede yapılan doku farklılıkları ile sınırlar, dönüş alanları tanımlanmalıdır.

• Koklama duyusu için; çeşitli tek yıllık ya da çok yıllık çiçek ya da yaprak özellikleri nedeni ile aromatik yapıdaki (Lavanta, Yasemin gibi) kokulu bitkilere yer verilebilir.

Çocuk oyun alanlarında yapay malzemeler yerine engelli çocukların erişebileceği doğal tepecikler ve doğal çukurlar düzenlenebilir. Çukurlar ve tepeler ile kot farkları oluşturarak fiziksel engelli çocukların diğer nesnelere erişimleri daha kolay sağlanır. Bu şekilde tasarlanmış çocuk oyunları doğal eğimlerle alana çok fazla müdahale gerektirmeden farklı formlarda düzenlenebilir. Farklı arazi formlarında ve kotlardaki topografik değişimler engelli çocuklara hareket olanağı ve her yeri görme fırsatı sağlar. Kot farkları ile tekerlekli sandalyeli çocuklar diğer çocuklarla birlikte saklambaç vb. Oyunlar oynayarak yönlenme algılama becerilerini geliştirebilirler.

Suyun insanlar üzerinde psikolojik açıdan sakinleştirici ve dinlendirici etkisi oldukça yüksektir. Çocuklar üzerinde ise suyun rahatlatıcı etkisinin yanı sıra duygusal ve motor yeteneklerini geliştirici etkisi de bulunmaktadır. Su ve kum elemanları birlikte kullanılarak engelli çocukların yaratıcı zekâlarını geliştirir ve sosyal açıdan diğer çocuklarla etkileşim sağlayarak sosyalleşirler. Su ile ilişkilendirilmiş oyunlar, göletler, yapay havuzlar ve renkli su oyunlar ile çocukları eğlendirici ortamlar sağlanabilir. Çocuklar suyun üzerindeki nesneleri izleyerek, suya taş atarak veya doğal oluşumlardaki ekolojik yapıyı inceleyerek vakit geçirirler. Bir su havuzunun derinliği oyuncak botlar ile oynamak için gerekli olan su miktarına göre (ortalama 30- 40cm) olmalıdır. (Pouya vd., 2016).

Dünya’dan Erişilebilir Park Örnekleri

1. Braithwaite Parkı:

Batı Avustralya’da bulunan Braithwaite Parkı haftasonu çocuklara doğal unsurlarla tırmanma, koşma, keşfetme gibi pek çok doğal oyun imkanı sağlar.

Oyun alanı Braithwaite Park’ın kuzey ucunda yer almaktadır. Etraftaki parkta geniş açık çim alanlar ve çocukların tırmanışa geçtiği dev ağaçlara yer verilmiş. Ayrıca her yaştan ve her özellikten çocuğun ilgisini çekebilecek höyükler tepecikler, tüneller, kaydıraklar, su oyunları ve devasa salıncaklara yer verilmiştir. Ve doğa ile uyum sağlayabilmesi için ahşap kullanımına ağırlık verilmiştir.

2. Clemyjontri Parkı:

G. E. Fielder & Associates tarafından tasarlanan ve ABD’nin Virjinya Eyaletinde bulunan Clemyjontri Park dünyada engelli çocukların engelli olmayanlarla yan yana oyun oynayabildikleri sayılı parklardandır. Tüm park tekerlekli sandalyelerin geçişine elverişli rampalarla, kaymayan bir materyalden yapılmış özel tasarımlı yüzeylerle çevrilidir (Anonim 2018a).

Bu park dünyanın her yerinden oyun oynamak için gelen çocukların toplandıkları bir alandır. Rampalar konstrüksiyonlara bağlıdır. Tehlike oluşturabilecek oyun elemanları özel koruma bantları ile tasarlanmıştır. Rampalar sayesinde tekerlekli elemanlar kullanılabilmektedir(bisiklet vs. gibi) (Anonim 2018a).

3. Woodbridge Riverside Parkı Ve Oyun Alanı:

Bu erişilebilir park Avustralya’nın Perth kentindedir. Parkın içinden patikalar geçmektedir, bu yüzden çocuk arabası, küçük bisikletleri, scooterları ya da tekerlekli sandalyeleri sürmek kolaydır. Su oyun özelliği, su akışını sağlamak için çocukların her 30 saniyede bir pompa açmasını gerektirir suyun aşağıda küçük dereye akması için bir ekip çalışması oluşturur (Anonim 2018b).

Çok farklı oyun özelliklerine sahip beyaz kum, kırmızı kum ve yumuşak karışımlar vardır. Bazı doğa oyunlarının tadını çıkarmak için çok sayıda kaya, tünel ve tepe de mevcuttur(Anonim 2018b).

Tekerlekli sandalyeler için bir kaç oyun özelliği de vardır, salıncağa ile birlikte bir tekerlekli sandalye yerleştirebilir ve dönebilmek için tekerlek kullanabilir(Anonim 2018b).

Kum, su oyunu, , atlıkarınca, sallanan eğlence roketi, erişilebilir ve kulplu koltuklara sahip çift kablolu uçan tilki, tat bahçesi, salıncaklar, gemi ve sal içeren ekolojik bir macera oyun alanına sahiptir. Ayrıca alan piknik alanları ve park mobilyaları ile çevrilidir.

4. Rio Tinto Naturescape Kings Parkı:

400 hektarlık Rio Tinto Naturescape Kings Parkın yer 60.000 metrekaresi doğal çalılık ve parkurlardan oluşmaktadır. Tesis; kafeler, Ziyaretçi Danışma Merkezi galeriler ve küçük dükkanların yanı sıra bir tane de Botanik Bahçesi’ni içeriyor. (Anonim 2018c).

Rio Tinto Naturescape Kings Park’ın tasarımı, genellikle yerel parklarda bulunan yapısal oyun alanlarından kasıtlı olarak farklıdır. Çocuklara, çamurda oynayabilecekleri, kütüklere tırmanacakları, kuleler inşa edecekleri, suda kürek çekecekleri ve bunlara benzer bir çok faaliyetleri gerçekleştirebilecekleri imkânlar sunuyor. Tekerlekli sandalye erişimine uygun tasarlanan parkurlar da, farklı alanları birbirine bağlayarak çocukların farklı ortamlara uyum sağlamasına yardımcı olur. Çocukların yanı sıra ebeveynlerinde eşsiz doğal deneyimler kazanmalarına yardımcı olur(Anonim 2018c).

Altı hektarlık bir alana yayılan ve doğal çalılıklarla çevrili tesis, iki antenli yürüyüş yolları, kayalıklı banklar, ahşap köprüler, tırmanma halatları, ağaç gizleri, bir kübik bina bölgesi, kıvrımlı yollar içeren bir su birikintisi ve popüler bir dere içerir. Bölgenin üçte ikisi genel halka açıktır ve üçte biri özel bir Eğitim bölgesidir. Her bölüm farklı yaş, kişilik ve yeteneklere sahip çocuklara hitap etmek için tasarlanmış benzersiz deneyimler sunuyor(Anonim 2018c).

Bu parkın içindeki Botanik bahçesinin gelecek için çevresel olarak sürdürülebilir bir topluluk vizyonunu oluşturuyor. Pek çok kentli çocuk doğada keşfetme ve oynama merakını kaçırmaktadır. Ancak çoçuklar Rio Tinto Naturescape Kings Parkında, yapılandırılmamış oyun yoluyla eşsiz bir macera deneyimi yaşayabilirler. Bu alan, çocukların fiziksel faaliyetlerine olumlu yönde katkı sağlarken, hassas doğa ekosistemlerini, çalılıkların ve doğal kaynakların önemini anlamalarına da yardımcı olur. Ayrıca bu proje çocukları doğa ile birleştirmeyi, çocukların Batı Avustralya çevresini, yerel Aborjin kültürünü ve doğa bilimlerini öğrenmelerini amaçlıyor(Anonim 2018c).

5. Takino Hillside Parkı:

Çocukların oyun alanı Takino Hillside Park, Japonya’da bulunan, çocuklara güvenli ve doğal bir ortam hazırlayan büyüleyici bir mekândır. Beş farklı deneyim için tasarlanmıştır. En önemlisi çocukları şehrin kalabalığından uzaklaştırmak ve fırtınalı hayata hazırlamaktır. Doğadan öğreneceğimiz çok şey vardır düşüncesiyle tasarlanmıştır. Karıncalar, örümcekler, kuşlar gibi canlılar ilham kaynağı olmuştur(Anonim 2018d).

Kaynaklar

Metro Forest Ormanlaştırma Projesi, 2012’nin başlarında PTT (Tayland Petrol Otoritesi) Reforestation Institute tarafından yeniden ağaçlandırma için bir alan tasarlamak üzere Bangkok’ta terk edilmiş bir alanda gerçekleştirildi (Anonim 2018a). Eski bir çöp alanı olan alan, rehabilite edilerek dış mekan sergi alanı olarak tasarlanmış bir ekolojik yenileme projesidir (Anonim 2018b).

Metro-Forest, Bangkok’un doğusunda ve Suvarnabhumi Uluslararası Havaalanı’na yaklaşık 6 km uzaklıkta genişçe bir alandır (Anonim 2018b).

Metro Forest Projesinin Amacı

Çevre bilincini geliştirmek ve ziyaretçileri yerel orman ekolojisi hakkında eğitmek için açık bir sergi alanı olarak tasarlanmış ekolojik bir yenilenme projesidir. Terk edilmiş bir alandaki proje, 4.75 dönümlük değerli toprakları geri almayı ve ovadaki tropik ağaç türlerinin yanı sıra tarihi ağaçların bir araya getirilmesi yoluyla banliyö yayılımının, kentsel ısı adasının ve sele eğilimli gelişmelerin gidişatını tersine çevirmeyi amaçlıyordu. Yani tasarımın insan tarafından şekillendirilmiş statik bir bahçeden daha fazlası olması amaçlanmış, ancak daha çok ekosistem süreçlerinden oluşan dinamik bir ilerleme olmuştur. (Anonim 2018c, Anonim 2018d).

Tasarım ve Uygulama

Projeye başlarken İlk analiz, kazıların yasadışı çöp dökümü için çukurlar oluşturmasıyla toprağın taranmasını ve bunların ormanların yenilenmesi için yeni bir alan yaratma konusunda ilham verdiğini gösterdi. Bileşimsiz atık temizlenirken geri kalan kısım ayrışmaya bırakıldı (Anonim 2018e).

Mayıs 2013’te inşaat, yaklaşık 37.000 metrekarelik bir toprağa yeni kentsel ormana uygun bir dikim ortamı ve arazi oluşturacak şekilde yapılandırılmış sekileri oluşturmak için 6.000 metrekarelik toprak eklenerek başlandı. Ayrıca, sekiler, nispeten küçük bir alanda çeşitli mikro ekolojilerin oluşturulmasına yol açtı (Anonim 2018c).

Farklı bir orman ekolojisi oluşturmak için, Dr. Akira Miyawaki tarafından, en hızlı büyüyen dipterocarp **Kereste ve reçinesi için uluslararası ticareti yapılan, özellikle Güneydoğu Asya’da meydana gelen uzun bir orman ağacı.** ortamlarını oluşturmak için fidan dikimi teknikleri uygulanmıştır. Peyzaj mimarları, orman ekolojistleri ve müteahhitler ile işbirliği yaparak, yükseltilmiş sekiler gözeneklilik sağlamak ve sıkışmayı önlemek için tasarlandı (Anonim 2018c).

Son derece verimli, organik toprak (3 oran üst toprak, 1 oran çiğ pirinç kabuğu, 1 oran hindistan cevizi tozu, 1 oran tavuk gübresi) karışımı, gözenekliliği sağlamak ve tasarlanmış sekilerin sıkıştırılmasını önlemek için oluşturuldu (Anonim 2018e).

Bitki türlerinin yerleşimi, kademeli olarak orana ve uygun su seviyesine göre zemin yüzey seviyesi yetiştirme koşullarına göre dikkatle gruplandırıldı. Örneğin, •Barringtonia asiatica gibi kirli suyu dönüştüren türler kanal dolgusu boyunca dikildi. Aralıklı taşkın koşullarında hayatta kalabilen türler nehir kıyısı boyunca dikildi. 

Sekilerin üstünde de, yaprak döken orman bitkileri ve dipterocarp¹’ın farklı türleri dikildi (Anonim 2018c).

Dere için yatak oluşturulmuştur. Alan gençleştirilmiştir ve üç önemli bölüme ayrılmıştır. Alanın % 75’i orman, % 10’u su ve % 15’i diğer alanlar olarak tasarlandı (Anonim 2018e).

Burada metrekare başına 3-4 bitki ile yaklaşık 279 eşsiz türden 60.000 ağaç yetiştirildi. Dikim, görüş alanı ve kontrol noktaları açmak için seyrek yapıldı. Bitki örtüsünün, neminin ve besin seviyelerinin izlenmesi ile kontrol edilen çok katmanlı bir orman kanopisi tasarlandı (Anonim 2018f).

Alanın bakımı, yönetim en iyi yönetim olmadığından, ormanın kendisini yönetmesi için yerli türler kullanıldı.

Bununla birlikte, orman olgunlaştıkça, sürekli olarak devam eden proje gelecek nesiller boyunca öngörücü modelleme yoluyla bir rotasyon ormancılığı uygulaması yapıldı (Anonim 2018d).

Proje, sulak alan türleri için toplam 1.2 hektarlık bir su alanı oluşturmaya odaklanıyor. Bu ormanlar, ıslak mevsimde yerel bölgedeki selleri azaltır. Sirkülasyonlu su sistemleri, bitki örtüsü büyümesinde yardımcı olurken, su kaskatı estetiğe katkıda bulunur. Her bir tesisin gereksinimlerini ayrı ayrı dikkate alarak verimli su dağıtımı ve geri dönüşüm sistemleri kullanıldı(Anonim 2018e).

Yolcunun görsel olarak çok yoğun bir şekilde inşa edilmiş bir sergi merkezinden gözetleme kulesine geçmesine izin veriyor. Bu alanlar arasındaki bağ, ormanın ta kendisidir (Anonim 2018e).

Tek katlı uzun sergi mekanı, kavisli toprak duvarlardan oluşan merkezi bir alana sahiptir. Duvarın iç kısımlarındaki çeşitli noktalarda, şeffaf reçine içinde ‘Yabani Kökenli Tohumlar’ sanat eserleri gibi görünüyor (Anonim 2018e).

Sonuç

Projede; 1-4 metre arasında değişen yüksekliklerde 12 adet orman sekisi sergi alanının girişi, yeşil çatı, tiyatro çimenliği, köprü, orman yürüme yolu, proje alanı içerisinde şelale, su bendi ve dere, giriş kapısı, nizamiye, çevre çit ve çevre servi yolu, bisiklet park alanı tasarlandı; doğal gölet ve nehir kıyısı bitkilendirildi (Anonim 2018g).

Sonuç olarak ortaya muhteşem bir orman çıktı. Bangkok halkına Kent içinde eşsiz bir doğal alanda geziyormuşuz gibi harika bir imkan sundu. Darısı bizim başımıza, bizim ülkemizde de böyle projeler görmek ümidiyle…

Projenin son haline aşağıdaki videodan bakabilirsiniz.

Kaynakça