Bir zamanlar verimli tarım arazilerine sahip olan İç Moğolistan, Çin’in üçüncü büyük eyaletidir. Son yüzyılda aşırı otlatma, genişleyen çiftlikler, kuraklık ve artan nüfus gibi çeşitli nedenlerden dolayı çölleşmeye karşı mücadele etmektedir. Son 20 yılda yerel ve ulusal desteklerle bölgede yaklaşık 3 milyon dönümlük alanda rehabilite çalışmaları yapılmıştır. Yellowhorn familyasından olan Xanthoceras sorbifolium bitkisi; sert çöl iklimlerinde gelişen, toprağı stabilize eden, nemi tutan ve yağ açısından zengin tohumlar sağlayan bir bitki türüdür. İç Moğalistan da doğal olarak yetişen ve rehabilite çalışmalarında sıkça kullanılan bu bitki türü bugün bahsedeceğimiz projemiz olan Yellowhorn Çiftlik parkın, hem isimine hem de tasarımına ilham olmuştur.

Çin’in İç Moğolistan’daki Aohan İlçesinde bulunan Yellowhorn Çiftlik Park projesi 2014 yılında inşa edilmiş olup yaklaşık 150 dönümlük bir alanı çölleşmeden kurtarmıştır.

Tasarım Ekibi

2013 yılında Yellowhorn Sergi Merkezi ve Aohan İlçe hükümeti tarafından başlatılan projeye sonrasında China Construction Design Group devam etmiştir. China Construction Design Group; 2014 yılında çölleşmeyle savaşmak, insanlar için tarihi anma töreni ve işlevsel gereksinimlerini karışılayacak bir yer oluşturarak yerel bölgeye ekolojik, rekreasyonel, eğitimsel ve ekonomik fayda sağlamayı amaçlayan bir çiftlik parkı tasarladı.

Baş tasarımı Yuhui Song ve Wenna Feng’ e ait olan çiftlik parkın tasarım ekibi Chenghui Zhu, Nan Chen, Jie Chen, Zheng Zhang, Shuangfuo Zheng, Weixing Dong, Yongqing Zhang, Zongrui Chen, Lu Li’ den oluşmaktadır. Sürdürülebilir teknoloji ve tasarım çalışmlarını yürüten Julian Wang, Ph.D., LEED AP., Penn Eyalet Üniversitesi’ dir. Danışmanlar ise Jan Zhang, Çin Tarım Bilimleri Akademisi’ dir.

Ayrıca yerel köy sakinleri yaklaşık 1 sene süren inşaat boyunca ekibi yalnız bırakmayarak onlarla birlikte çalışmışlardır.

Tasarım Hedefi

Bölgede yaşamakta olan kesime ekolojik, rekreasyonel, eğitimsel ve ekonomik fayda sağlayarak onların işlevsel gereksinimlerini karşılayarak göçü önlemeyi ve yerel ekonomiyi canlandırmayı hedefleyen proje aynı zamanda hem tarım arazileri hem de yerel köyler için yenilenebilir enerji sağlayan daha büyük bir rüzgar enerji üretimini geliştirmiştir.

Çevreye minimum düzeyde müdahale etme niyetiyle yola çıkan peyzaj tasarım ekibi, yüzyıllardır süregelen Moğol platosundaki çölleşmeyle ilgili olan çalışmaların anılarak gelecek nesillere aktarılması için tarihi kaynakları (malzeme seçimi, bitkiler, inşaat yöntemleri vb.) çağdaş kullanımlarla (eğitim, rekreasyon teknoloji vb.) birbirlerine entegre etmiştirler.

Tasarım Bileşenleri

Yellowhorn Farm Park, bölgede Moğol platosunun tarihini hatırlatmak, çölü ticari açıdan başarılı bir girişime dönüştürüp hizmet etmek ve civardaki mevcut köyleri canlandırmak amacıyla belli bölümlere ayrılarak tasarlanmıştır. 3 tane yarı açık pavyon, 1 tane tam açık pavyon, kum havuzu, gözlem noktaları ve otopark yeri çakıl yollar ile birbirlerine bağlanacak şekilde planlanmıştır.

Bu proje alanı bulunduğu konumdan dolayı sergi merkezine bağlanarak 150 dönümlük tarım arazisinin içerisine yerleştirilmiştir ve zamanla çölden gelişerek çiftliğe dönüşümün temsili haline gelmiştir.

Parkın geometrik dizaynı ise bölgedeki çölleşmeyi tersine çevirmede ve ekonomik kalkınmayı sağlamada etkili olan bir bitkinin (Xanthoceras sorbifolium) yaprak yapısından fikir alınarak tasarlanmıştır.

Hulumbuir – Xilingol- Horgin Pavilyon Tasarımı

3 yarı açık ve 1 açık pavyonlar, radyal ve eş merkezli olacak şekilde tasarlanmıştır. Farklı yerlere konumlandırılan 3 yarı açık pavyon tasarımı, Moğol platosunda geçmişte yapılan çölleşmeye karşı mücadelede yürütülen kampanyaları temsil etmektedir.

Bunlar kuzeyde Hulunbuir çayırları, güneyde Horqin otlakları ve batıda Xilingol otlaklarıdır. Tasarımında ise Xanthoceras sorbifolium bitkisinin dallarından ilham alınmıştır.

Göze çarpan platformlar, tarım arazisinin tepesine yerleştirilerek ziyaretçilere muhteşem doğa manzarası sunmaktadır.

Manzara Noktaları

Tasarım ekibi tarafından çölleşmeye karşı mücadelede önemli hikayeleri temsil eden kronolojik bir dizi dijital senaryo oluşturdu. Tarihçiler ve yerel yönetimlerle işbirliği içinde çalışan ekip alana artırılmış gerçeklik cihazları ekledi. Bunlar çölleşme savaşının tarihini ve geleceğin vizyoner gerçekliğini gözler önüne serecek şekilde resimli çerçeve yapı şeklinde tasarlanmıştır. Doğal manzaranın da bir parçası haline gelerek ziyaretçilere unutulmaz anlar yaşatır.

Çok Fonksiyonluluk

Yellowhorn Sergi Merkezi’nin bir parçası olan bu alan; düzenlenen rutin programlar, işletmelerin ulusal zirve toplantıları, bölgesel okullar için sınıfları ve yaz kamplarını ve çok sayıda halk ziyaretçisini ağırlamaktadır.

Açık alanlar, kamusal sahneler, sosyal mekanlar; dans gösterileri, şarkı performansları gibi geleneksel ve kültürel etkinliklere imkan sağlar. Ayrıca anma, rekreasyon, eğitim, fotoğrafçılık, doğa gözlemciliği, dinlenme ve köy etkinliklerine de olanak sağlamaktadır.

Kullanılan Bitkiler

Arazide yalnızca yerel kuraklığa dayanıklı türler (yellowhorn, sweetvetch, miscanthus, astragalus mongolicum, oxytropis aciphylla) tercih edilmiştir.

Kullanılan Malzemeler ve İnşaat Yöntemi

İnşaat esnasında proje sahasından çıkarılan kayalar, topraklar, terk edilmiş ekim makineleri ve doğal bitkiler de dahil olmak üzere tamamı geri dönüştürülerek tekrar kullanılmıştır.

Bu soğuk, kuru ve rüzgarlı iklimde dayanıklı olması için sıkıştırılmış çamur ve doğal taşlarla kiklopik duvar işçiliğini içeren geleneksel inşaat yöntemleri kullanılmıştır.

Bitkilerin fotosentez yaparak enerji ürettiği yüzyıllardır bilinen bir gerçek. Peki ya bu enerjiden yararlanarak evinizde yetiştirdiğiniz herhangi bir bitkinin telefonunuzu şarj edebileceği hiç düşündünüz mü ?

Son zamanlarda yaygın olan alternatif enerji kaynağı arayışına bitkilerinde eklendiği görmekteyiz. Eğer hayatınızdaki günlük elektrik enerjisi ihtiyacınız için mevcut yöntemlerden hoşlanmıyorsanız bitkilerin sizin için iyi bir seçenek olabileceğini anlatan bir üründen bahsedeceğiz bugün:

Bioo Lite

Bioo Lite’ı üreten ve tasarlayan, merkezi Barselona’ da yer alan bir teknoloji firması olan Arkyne Technologies’dir. Ürettikleri bu saksının evlerde, ofislerde ya da herhangi bir yerde kullanabileceğiniz diğer saksılardan sadece tek bir farkı vardır o da fotosentez sonucunda açığa çıkan enerji ile mobil cihazlarınızı şarj edilebiliyor oluşudur.

Saksının bileşenlerini oluşturan yapılar şu şekildedir; en alt katmanında Anaerobik yapı, yapının içinde biyokütle katı katman, katmanın içine ise mikro organik biyolojik aktifleştirici bir sistem entegre edilmiş daha sonrasında esnek formda modülatör ve toplayıcı yerleştirilerek bileşenler tamamlanmıştır.

Saksı kullanımına gelecek olursak önce içine biraz su doldurduktan sonra istenen bitki toprağıyla birlikte saksıya aktarılır. Bioo lite çinde bulunan taş şeklinde tasarımı yapılan USB girişine şarj kablosu bağlanarak şarj etme işlemi başlanmış olur. Önce organik bileşenler bakteriler tarafından parçalanır açığa çıkan elektronlar nonotellerle hareket etmeye başlar ve USB aracılığıyla şarj etme işlemi tamamlanır. Bahsedilen döngünün devam etmesindeki tek şart, elbette fotosentezde olduğu gibi güneşli bir ortamdır.

Böylece günde en az 1 kez yapılan bu işlem ile bitkilerin her gün yaptığı fotosentez olayı ile birleşerek hem daha az elektirik hem de daha temiz bir enerji kullanılması ürünün ana hedefidir.

Gün içerisinde elektrik toplamaya devam ettiği için istenilen saatte saksıyı kullanılabilirken, Arkyne Technologies cihazların 24 saat içerisinde 3 kere şarj döngüsüne girebileceğini ve şarj dolum süresinin ise bilgisayara takıldığı zamanla eş değer olduğunu söylüyorlar.

Bioo Lite’ın bitkiye zarar vermeyeceğini söyleyen Arkyne Technologies , batarya dolumu sırasında bitkilerin sadece fotosentez işlemi bitince yedekte kalan enerjisini kullandığını iddia etmektedir.

Bitki ve yeşil alanların kullanımı yoluyla mevcut ve gelecekteki çevre ve enerji konularına yeni bir yenilenebilir çözüm sağlamayı amaçlayan firma Aralık 2016′ dan beri 99 US $’ a satıştadır.

Daha detaylı bilgi için https://www.biootech.com/ adresini ziyaret edebilirsiniz.

1994 yılındaki keşfinden öncesine kadar sadece fosil kayıtlardan bilinen, dinozorların yaşadığı çağlardan günümüze kadar varlıklarını sürdürebilmiş, dünya üzerinde sadece 100 kadar kalmış, Avustralya yangınından kıl payı kurtarılmış olan ve bir gezi sırasında yanlışlıkla keşfedilen bir güzellikten bahsedeceğiz bugün, Bitkiler Aleminin Dinozoru:

Wollemi Çamı

Wollemia nobilis’in Keşfi

Milyarlarca yıldır var olan bu ağaç türüyle, 1994 yılında tanışıldı. NSW Ulusal parklar kurucusu olan David Noble’ın, Avurstralya’ da Sidney’ in hemen yakınlarında Wollemi ormanlarında helikoptere halatla tırmanma antrenmanları yaparken karşısında garip, bir o kadar da devasa çamlar gören Noble, kısa bir süre sonra buranın aslında bir kanyon olduğunu fark ediyor. Kanyondaki bu ağaçlar, eğrelti otu benzeri yaprakları ve tuhaf yumrulu kabukları ile çevredeki yeşilliklerin üzerinde yükseliyordu.

Noble, bu ağacı ilk başta çama benzetmiş fakat daha sonra farklı bir tür olma ihtimaline karşın dalından bir örnekle Sİdney’deki botanik taksonomistlerine götürmüş. Araştırmalar sonucunda, bunun tahmin edildiği gibi hiçbir ağaç türüne benzemediği anlaşılmış ve daha sonra ağaca Wollemia nobilis ismi verilmiştir. Wollemia cins adı ismini Wollemi Milli Park’tan almıştır. Sözlük anlamına bakıldığında ise Aborijin dilinde “etrafına bak, gözlerini açık tut ve gözlemle” anlamına geldiğini görüyoruz. Tür adı olan “nobilis” ise ağacın özelliklerini barındırmasının yanı sıra kaşifi David Noble’ı ithafen bu isimlendirme yapılmıştır.

Bulunduktan sonra, 2019-2020 sezonunda Wollemi Milli Parkı’nın çoğunluğunu yakan bir orman yangını tarafından tehdit altındaydı ancak IUCN tarafından Tehdit Altındaki Türler listesine alınan Wollemi çamları, askeri tarz bir yangın söndürme operasyonu ile kurtarılmıştır.

Wollemi Çamı Genel özellikleri

• Literatürde Wollemi çamı olarak bilinir ve Araucariaceae (arokaryase) familyasına aittir. W. nobilis cinsin 1994’te Sidney’de bulunmuş olan tek türüdür.
• Uzunluğu 40 metre, yarıçapı ise 1.2 metreye kadar uzayabilen her dem yeşil, kozalaklı bir ağaçtır.
• Yaşlandıkça; gövdelerinin kabuklarında, çikolatalara benzeyen yumrular oluşmaya başlar.
• Dallanma biçimi, kendine özgü olup ana yapıyı oluşturan tüm dalları gövdeden çıkar ve o dallardan büyüyen yanal dalları yoktur. Ayrıca dalları kuzeni maymun çıkmazı ağacı (Şili arokaryası) gibi helezonik biçimde sıralanır.Bu onun en belirgin özelliğidir.

• Soğuk aylarda, Wollemi çamı hareketsizleşir ve büyüyen tomurcukları ilgi çekici, beyaz renkte, cilalı ve pembe çizgili bir örtüyle kaplanır. Bu; tomurcukları donmaya karşı korumada etkili olur. Bahar geldiğinde ise bu örtüler kaybolur ve yeniden tomurcuklar patlar. Her büyüme evresinde dallardaki tomurcuklar silkelenip, elenir ve böylece dallar üzerinde değişik bölümler oluşur bu durumda söz konusu çamın kaç yaşında olduğu hesaplanabilir.

• Yapraklarının 3-8 cm uzunluğunda ve 2-5 mm genişliğinde, düz doğrusal bir yapısı vardır. Genç bireylerin yaprak rengi önceleri elma yeşili, olgunlaşma evresinde ise mavi- yeşildir. Ancak soğuk aylarda bazen gümüşi bir renk de alabilir.
• Dişi ve erkek kozalağı aynı ağaç üzerinde barındırır ve kozalaklar yaklaşık olarak ağaç 9 yaşından itibaren oluşmaya başlar. Olgunlaşınca da rüzgar yoluyla tozlaşır. Tohumlar yuvarlak dişi kozalaklar tarafından, polenler ise uzun erkek kozalak tarafından üretilir.

Yetişme Koşulları

İlk başlarda Wollemi çamları hakkında sadece bulunduğu kanyonun ortam koşulları bilinmekteydi daha sonra Milli Park dışında da dikilen ağaçlar üzerinde yapılan incelemeler sonucunda, sıcaklığın -5℃’den daha düşük olduğu bölgelerde ve sıcaklığın 45 ℃’den daha fazla olduğu koşullara dayanabildikleri anlaşılmıştır. Ayrıca ışığın fazla, toprağın asidik olduğu ortamlarda hızlı büyürler.

Bazı Wollemi çamlarının, verandalarda ya da küçük saksılarda yavaş bir şekilde yetiştikleri biliniyor. Soğukta ve sıcakta hayatta kalma yeteneklerine rağmen, gövde üzerindeki dalları hızlı bir şekilde döküldüğü için Wollemi çamları, ideal sokak ağaçları değildir.

Klonlanması

Nesli tehlike altında olan Wollemi çamı bugün Avustralya’da sıkı koruma altındadır ve söylenene göre yeri gizli tutulur hatta kanyonun dışına ağacı bulmak için gelmeye kalkanlara cezai işlem uygulanır.

İlk klon, dendrolojisini tanımlayan ilk araştırmacı Dr. John C.G. Banks’e ithaf edilmiş olup koruma altına alınmış ve yerine dikilmiş. Dünyada farklı botanik bahçelerinde ve arboretumlarında da koruma amaçlı yetiştirilmeye başlanmıştır. 2006 yılında, Queensland’daki resmi fidanlıktan çok sayıda klonlanmış Wollemi çamı fidesi piyasaya sürülmüştür.

Ayrıca Türkiye’de de bulunabilen Wollemi çamı, Nezahat Gökyiğit Botanik Bahçesi’nde getirilmiş ortama uyum sağlayıp büyüdükten sonra da sergiye açılmıştır.

Kaynakça

• https://mozartcultures.com/dinazor-agaclar-wollemi-camlari/

Erişim Tarihi ( 22.11.2020 )

• https://www.wollemipine.co.uk/

Erişim Tarihi ( 22.11.2020 )

Avrupa, kişi başına düşen yeşil alan miktarını minimum 26 metrekare olarak belirledi. Bu rakam; BM standartlarında minimum 30, ABD’de minimum 18 ve Türkiye’de de minimum 10 metrekare olarak belirlenmiş durumda. Peki İstanbul’da yaşayanlara kişi başı düşen yeşil alanların 1 metrekare olduğunu biliyor muydunuz? Kişi başına düşen yeşil alan miktarının artan sanayileşme nedeniyle geçmişe göre daha önemli olduğu bu zamanlarda, daha yaşanılabilir, daha yeşil bir dünya, daha nefes alan bir çevre için harekete geçen bir çevre hareketinden bahsedeceğiz bugün: Gerilla Bahçeciliği.

Gerilla Bahçecilik Nedir ?

Gerilla bahçeciliği, genel olarak terk edilmiş ve gözden çıkartılmış alanların, kimseden izin almadan, bireysel ve kollektif çabalarla yeniden yeşillendirilip kullanılmasıdır. ”Gerilla” kelimesi Türk Dil Kurumuna göre; “Düzenli bir orduya karşı küçük birlikler hâlinde çatışan, hafif silahlarla donatılmış topluluk” anlamına gelmesi nedeniyle böyle adlandırılmıştır.

Peki amaç ne? İnsanlar bunu ne için yapıyor?

Hedeflenen temel amaç yitip giden doğayı tekrar kentlere kazandırarak güzelleştirmek olsa da aslında bu eylemlerin altında bir protesto ruhu yatmaktadır. Mevcut toplum-mekan düzenlemelerine, kamusal alan kullanımına, metalaşma gibi olgulara karşı çıkma açısından yorumlanan gerilla bahçecilik, eleştirel kentsel bahçecilik olarak adlandırılan siyasi hareketler olarak değerlendirilir.

Bir yol ortasına dikilen fidanı düşünelim elbette yaşaması mümkün değildir. Dikimindeki asıl amaç araçlara sorun çıkartan bu çukurlara dikkat çekmektir.

Gerilla bahçecilerin bazıları çalışmalarını geceleri gizli bir şekilde yaparken bazıları yerel idarelerden izin ve destek alarak beraber yapıyorlar. Bu işi yapmak için meslek ya da yaş sınırı olmamakla birlikte tamamen gönüllük esası ve bağışlar ile ilerliyor. Gerilla Bahçecilik resmi web sitesinde nasıl yapılacağını anlatan 12 maddelik bir öneri listesi de yer almaktadır.

Gerilla Bahçeciliğin Tarihçesi

1970’lerde New York’ta yaşayan Liz Christy kentin ortak çöp toplama alanlarında büyüyen domatesleri fark etmiş ve sonrasında almış eline tohumları ortak alanlara, çorak bakımsız yerlere hatta özel mülklere atmaya. O zamanlarda büyük yankı uyandıran Christy işi, Manhattan’daki Bowery ve Houston caddelerinin köşesinde bulunan boş bir arsa üzerinde doruğa ulaştırmıştır ve kendilerine Yeşil Gerillalar adını vermiştir.

Konuyu dünya çapına yayan kişi ise 2000 yılında bahçecilik meraklısı bir İngiliz reklamcının yazdığı “On Guerrilla Gardening” (Gerilla Bahçecilik Üzerine) adlı kitabı yazan ve www.guerrillagardening.org’un kurucusu Richard Reynolds’dır. Richard Gerilla Bahçeciliği “Size ait olmayan bir araziyi, izin almadan gizlice yeşillendirmek” olarak tanımlıyor ve ekliyor;

Bu girişimler aslında sahiplenme duygusuna, birlikte yaşamaya, doğaya yönelik kışkırtıcı ve politik bir mesaj taşıyor. Kötü şehircilik anlayışını eleştiren bir tavır. Bu duygu zamanla, adım adım gelişecek ve çoğunluğu saracak. O zaman da gerilla demeye gerek kalmayacak.

Richard Reynolds

Tohum Bombaları

Fikir babası Japonya’da yaşayan çiftçi ve ekoloji yazarı Masanobu Fukuoka’nın ortaya attığı tohum bombaları, gerilla bahçecilik hareketi kapsamında kullanılan oldukça basit bir yöntemdir. Yapımı çok kolay olan tohum bombalarının amacı: toprak, kil, su ve tohum bileşiminden oluşan karışımla ulaşılması zor alanları yeşertmektir.

Tohum Bombaları Nasıl Yapılır ?

Malzemeler: Biraz kil (kil kullanımındaki amaç güneşe maruz kaldığı sırada tohumun kurumasını engellemek içindir), kile eşit miktarda kompost, kolay çimlenen tohumlar ve biraz sudur.

Büyük bir kaba göz kararı kuru kil, kompost, tohum, su konulur ve karıştırılır. Elle şekil verebileceğiniz bir kıvamda hamur oluşturmaya özen gösterilmesi gerekir. Sonrasında yeşil erik büyüklüğünde toplar oluşturulacak şekilde yuvarlaklar elde edilir ve güneş alacak bir yerde kurumaya bırakılır. Hazır olan tohumlarınız su ile temas ettiğinde filizlenmeye başlayacaktır.

Dünyadan Gerilla Bahçecilik Örnekleri

Uluslararası Ayçiçeği Gerilla Bahçesi Günü: 1 Mayıs’ta düzenlenen, 2007’de Brüksel’deki bir grup gerilla bahçıvanı tarafından kurulmuştur. Etkinliğe katılmak isteyenler, www.guerrillagardening.org adresinden ücretsiz tohum alabilirler.

Adam Purple Bahçesi: 1975 de Adam Purple isimli bir kişinin New York kentinin Forsyth caddesindeki binasının dışındaki terk edilmiş, moloz dolgulu bir arazide bir bahçe çalışması başlatmıştır. Bu bahçeye Cennet Bahçesi adını vermiştir. Bahçenin merkezinden, yin-yang sembolünden daire şeklinde yayılan meyve ağaçları, bitkileri ve çiçek açan çalılıkların titizlikle ekilmiş daha sonra belediyenin de destekleriyle 15.000 metrekarelik bir koleksiyon oluşturulmuştur (Conrad, 2015).

Kaynakça

Akdeniz ülkelerinin geleneksel yer taşı döşeme tekniği olan podima’ya adını veren podima taşı, aslında bizim çakıl taşı olarak bildiğimiz taşlardan biraz daha büyük ve düzgün şekilde olanıdır. Podima taşı bazı kaynaklarda “koine” veya “krokalia” kimi kaynaklarda da “Girit taşı” veya “Rodos taşı” olarak da anılabilmektedir.

Podima döşemelerinde dolgu malzemesi olarak başka bir malzemenin kullanılmasını gerektirmemesi, kolay temizlenmesi, avlularda ve iç mekanlarda ortamın serin kalmasını sağlaması ve hemen kuruması kullanım için büyük avantajlar sağlar. Günümüzde modern yorumlamalarla otantik bir esinti yaratan tarihi çevrelerle uyum sağlayan bu döşeme taşları antik bir hava yaratmak ya da antika yapıların restorasyonunda kullanılabilmektedir. Bahçe yürüme yolu ve peyzaj dekorasyonunda harika bir alternatif yaratmaktadır.

Podima Nedir?

Podima; kelime anlamı ile “Yürüme Yolu” anlamına gelen, uygulandığı yöredeki malzeme çeşitliliğine göre değişik renk (beyaz, bej, gri, siyah, sarı, kırmızı, yeşil vb.) ve formlarda (dikey, yatay, flat vb.) özellikle 18.yüzyıl başlarından itibaren bitkisel ve geometrik desenlerle Akdeniz mimarisinin vazgeçilmez unsurlarından biri olarak günümüze kadar gelebilmiş bir yer taşı döşeme tekniğidir.

Podima Nerede Üretilir?

Podima taşı günümüzde İstanbul Çatalca’ya bağlı olan Podima köyünün sahil taraflarından çıkarılmaktadır. Bu özel taş, mevcut bulunduğu köye de adını vermiştir.

Tarihçesi

Bu döşeme tarzının Akdeniz Ülkeleri ile Ege’de yaygın olarak kullanıldığını da bilinmektedir. M.Ö. 3000 yılı başlarında Persepolis Sarayı platformundaki desenli çakıl döşeme; mozaik sanatının ilk örneği olarak kabul edilir. Daha sonra sırasıyla Gordion, Assos, Teos, Erytrai, Tarsus ve Bergama’da bu sanata rastlanmaktadır. Bu sanatın eski dönemlere ait en güzel örneklerinden biri MÖ. 5. Yüzyılda Kuzey Yunanistan’daki Olynthos’ta yapılan kazılarda ortaya çıkarılmıştır.

Uygulama Şekli

1. Yerinde Uygulamalı Sanatsal Podima

Farklı renk ve boyutlarda üretilmiş döşeme taşları doğadan tek tek el yardımı ile toplanmaktadır. Bu taşların 35-70 mm boyunda ve 12-22 mm kalınlığında ve yassı-eliptik formda olmasına özen gösterilmelidir. Bu taşlar dolomit veya dere taşı ile karıştırılmaktadır. Ancak tamamen farklı ürünler olup bu taşlar üzerinde kesinlikle hiçbir işlem (tamburlama vb.) yapılmamaktadır.

Podima Nasıl Yapılır? Podima Uygulama Aşamaları

1. Uygulanacak proje deseni belirlendikten sonra uygun kalıplar hazırlanır. Proje uygulama alanına; bilgisayarda çizilen proje deseninin farklı renkleri için 1/1 şablonu, CNC tezgâhlarda¹ **CNC Tezgah: Bilgisayar yöntemi ile gönderilen sayısal komutları lazer veya dişli makineler ile hammaddeye uygulayıp onu şekillendiren araçlara denir** MDF plaka üzerine dekupe² **Dekupe İşlemi: Dekupe bir resmin veya cismin lazım olmayan fazlalıklarını çıkarıp atma işlemidir.** edilir.
2. Uygulama yaparken şablon/kalıp düşüncesinden ötürü negatif-pozitif olarak dizilim yapılır.
3. Uygulama yapılacak yerin kotu yer yüzeyinden -80 mm derin olmalıdır.
4. Tam boy çakıl taşları ile yapılan uygulamalarda portland çimentosu ve 0,5 yıkanmış kum kullanılarak belirtilen oranda karışım ile alan tesviye edilir. Sonrasında tesviye edilmiş karışım üzerine kalıplar yerleştirilip dizilim gerçekleştirilmelidir.
5. Uygun yerlere yerleştirilen şablonlardan sonra tecrübeli eller tarafından tek tek dikey dizilim yapılır. Kalıplar kullanılarak dizilen taşlar sonrasında sınırlayıcı mermer döşeme üzeri ölçü alınıp, 10×10 planyadan³ **Planya: Ağaç gibi ürünlerin yüzeylerini temizleme ve rendelemeye yarayan alet.** geçmiş mastar tahtası ile mermer yüzeyle aynı seviyeye gelene kadar mastarlanır⁴. **Mastarlama: Yüzeyi düz hale getirme**
6. Mastarlama sonrası pulverize su⁵ **Pulverize su: Buharlaştırma işini basınç altında şebeke suyunu sıkıştırarak küçük nozul deliklerinden geçirdiğimiz zaman su basıncın etkisi ile kinetik bağları çözerek suyu soğuk buhara dönüştürür soğuk buhar hızla ortamda ısı çekerek ortamı soğutur.** ile ıslatılan kuru karışım zemine priz yaptıktan sonra çakılların üstü kuru iken üstten el ile kilitleme macunu (çimento) üzerine serpilerek fırça ile homojen bir şekilde çakıl aralarına yayılır daha sonra üzerine pulverize su serpilip aynı zamanda da fırçalanarak macun uygulanır.
7. Kuruma sonrasında alan kullanıma açılır.

Podima Uygulaması Nasıl Yapılır Video

2. Fileli Uygulamalı Sanatsal Podima

Renk ve boyut ölçülerine göre düzenlenmiş, uygulama malzemesi olarak kullanılacak podima döşeme taşları doğadan tek tek el ile toplanıp; 35-70 mm arası boylarda ve 12-22 mm kalınlıkta ve genel olarak yassı ve elipstik formda hazırlanır. Sonrasında atölyede CNC kesim tezgahları ile 30 mm yükseklikte kesilir. 

Sanatsal Podima Uygulama Aşamaları

• Mevcut montaj alanı için; önceden bilgisayar ortamında tasarlanan proje deseninin her rengi için 1/1 şablon hazırlanarak file üzerine usta eller tarafından tek tek özel tutkal yardımı ile dikey olarak dizilir.
• Uygulamada şablon/kalıp mantığından dolayı negatif-pozitif şeklinde dizim yapılır. Dizimi tamamlanan Podima kuruma sürecine bırakılır.
• Uygulama yerinin kodu; önceden hazırlanmış mastarlı beton zemin, bitmiş yüzey üst kotundan –30 mm. derinlikte olmalıdır. Uygulama yapıştırma harcı ile yapılacağından zemin yüzeyi tesviye edilmelidir.
• Fileli malzemenin yapıştırma uygulamasında flexi doğaltaş yapıştırma harcı kullanılır. İlk aşamada kodu önceden hazırlanmış bitmiş yüzeyden -30 mm derinlikteki, tesviye edilmiş sağlam zemin üzerine 5-8 mm tarakla çekilen yapıştırma harcı üzerine fileli çakıllar bastırılır daha sonra bitmiş yüzey üst kodu baz alınarak 10×10 planyadan geçmiş mastar tahtası ile bitmiş yüzey üst koduyla aynı seviyeye gelene kadar mastarlanır.
• Mastarlama sonrası çakılların üstü kuru iken, üstten el ile kilitleme macunu uygulama üzerine serpilerek fırça ile homojen bir şekilde çakıl aralarına (derz boşluklarına) yayılması sağlanır. Daha sonra üzerine pulverize su serpilip aynı zamanda fırçalanarak macun uygulanır. Kilitleyici macun olarak çimento kullanılır.
• Sahanın temizlenerek yıkanması sonrası, podima mozaik alanı kullanıma açılır.

File üzerine uygulamalar; uygulama derinliğinin kısıtlı olduğu, birim m² ye düşen ağırlığın minimumda tutulmasının öngörüldüğü, montörlerimize çalışma izninin alınamadığı projelerde tercih edilmektedir.

Dış Mekan Uygulama Alanları

Duvarlarda, garaj otopark sahalarında, yürüyüş yollarında, kaldırımlarda, sahanlıklarda, bahçelerde, teraslarda, havuz çevrelerinde, balkonlarda, vb. yerlerde sınırlayıcı malzemeler arasında (mermer, traverten, seramik, granit, galvaniz sac) tam saha, madalyon veya bordür olarak uygulanabilir.

İç Mekan Uygulama Alanları

Girişlerde, hollerde, salonlarda, banyolarda vb. yerlerde sınırlayıcı malzemeler arasında (mermer, traverten, seramik, granit) tam saha, madalyon veya bordür olarak uygulanabilir.

Podima Uygulama Örnekleri (Matusan)

Şehir sakinlerinin %40’ından fazlası günlük işe gidip gelmek için bisiklete binen Kopenhag, dünyanın önde gelen bisiklet şehirlerinden biridir, bu nedenle bisiklet park yeri için büyük miktarda kentsel alana ihtiyaç duyulmaktadır. 19. yüzyılda Danimarkalı yazar Karen Blixen‘in onuruna adlandırılan üniversite meydanı uzun zaman yeterli olmayan bir ölçekte, insanlar tarafından kullanılmayan ve mekânsal hiyerarşisi olmayan, yalnızca bisikletler için donuk gri bir park alanı olmuştur. Şehrin en büyük kamusal alanlarından biri olmasına rağmen, az sayıda insanın kullandığı bir yer halinde bulunmaktaydı.

“10 yıl boyunca, Kopenhag Üniversitesi bu alanın çözümü açısından büyük bir zorlukla karşı karşıya kaldı. Mekanın yeni tasarımı üniversitenin ana girişinin önüne park edilen çok sayıda bisiklet için çözüm sağlıyor. Sonuç: yeşil ulaşım, iklim değişikliğine uyum ve biyolojik çeşitliliği barındıran ve teşvik eden kamusal alan ve park alanı.”

Danimarka Stüdyosu

Danimarkalı mimarlık firması COBE tarafından tasarlanan 21.415 m²’lik yer kaplayan, bisikletler için 2.000 kapasiteli otopark imkanı sağlayan proje, Kopenhag Üniversitesi Güney Kampüsü ve Danimarka Kraliyet Kütüphanesi’nin binaları arasında yer alan kentsel bir alandır.

Karen Blixens Plads

• 

Beton Kubbeler

Bisiklet tepeleri, taşıyıcı yapı olarak kabuk yapısına sahip ikonik beton kubbeler olarak tasarlanmıştır. Bisiklet tepelerinin neredeyse katedral benzeri şekli, hem insanlar bisikletlerini park ettiklerinde hem de tepeleri dersler, grup çalışması, konserler veya Cuma öğleden sonra sosyalleşmeleri için kullandıklarında kendi başına estetik bir görünüme sahip.

Alanın Yeşil Profili

Karen Blixens Plads eskisinden yenisine soft bir geçiş yapan tasarımıyla, üniversitenin kentsel alanlara olan ihtiyacını kampüsün açık tarafındaki manzarayla bir araya getiriyor. Üniversiteye üç ana girişin bulunduğu meydanın kuzey tarafı açık ve çok amaçlı bir alandır. Güneyde, engebeli, dalgalı çayır arazileri kampüsü ortak faktörlerle birleştirir. Alandaki tümsek ve çöküntü yapısından faydalanılarak yağmur bahçeleri sisteminin kullanılması, suyun rekreasyon değerlerini kullanır ve biyolojik çeşitliliği destekleyen, yağmur suyunun buharlaşmasını sağlayan ve aşırı yağış durumunda fazla suyu tahliye kanallarına yönlendiren ve böylece iklim değişikliğine karşı savaşta küçük de olsa fayda sağlayan biyotoplar oluşturur.