On dokuzuncu yüzyılın ortalarında Marquis Ferdinando Panciatichi Ximenes d’Aragona tarafından doğu sanatının bir anıtı olarak revize edilen Sammezzano, Granada’daki Elhamra’dan ilham alınarak tasarlanmıştır. Tasarımında en çok göze çarpan özelliği doğu kültüründen esinlenilen canlı renkleri, görkemli kemerleri ve ince işlemeleridir.

1853 ile 1898 yılları arasında Marquis, Reggello’ daki bu kaleyi baştan yaratma işinde sadece yerel işçileri kullandı. Kalenin inşasında kullanılacak olan seramiklerin üretimi için kale bahçesine bir seramik üretim atölyesi bile kuruldu.

Kalenin ihtişamının yanı sıra böylesine özel olmasının birden fazla sebebi vardır. Kalenin içinde yılın her günü için bir oda olmak üzere toplam 365 oda bulunuyor. Bu odaların her birinin bir adı olmakla beraber her oda diğerlerinden farklı ve eşsizdir. Kale içerisinde birbirinden bağımsız her biri ayrı şekilde tasarlanmış ancak bir bütün olarak birleşen çok sayıda gizli niş, labirenti andıran koridorlar, devasa kemerler bulunmaktadır.

Sammezzano Kalesi, 450 dönümlük park alanıyla Toskana’nın en büyük yeşil alanlarından biridir. Parkın tarihi ise 19. yy kadar dayanmakla birlikte park içerisinde endemik türlerin yanı sıra çok fazla egzotik tür de bulunmaktadır. Aynı zamanda bu park İtalya’daki en büyük sekoya grubuna en sahipliği yapmasıyla da ünlüdür.

İkinci dünya savaşından 1990’da kapanana kadar bir otel olarak hizmet veren Sammezzano Kalesi günümüzde ziyarete kapalıdır.

Pürizm; mimar Le Corbusier ve ressam Amedee Ozenfant tarafından kübizme tepki olarak ortaya sürülmesine karşın, günümüzde kübizmin bir kolu olarak kategorize edilmektedir. Pürizme dair ilk tanımlayıcı verilere 1918’de Corbusier ve Ozenfant tarafından yazılan “After Cubism” adlı kitapta rastlanmaktadır. Pürizm savunucularının başlıca amacı kübizmde var olan estetik anlatımın yerine matematiksel düzen ve mantığın kullanıldığı eserlerin ortaya çıkartılmasıdır.

Gerileyiş, işin kolayına kaçmanın, iyi yapmaktaki tembelliğin, güzele olan ilgisizliğin ve acayip zevklerin bir ürünü olarak ortaya çıkar.

Voltaire

Pürizmin en belirleyici özelliklerinin başında, sanatın evrenselliği ve durağan olması vurgusudur. Kişiselleştirilmiş sanat anlayışı pürizme ters düşmektedir. Pürist sanatçılar için formalar iki derecelidir. Birincil formalar net ve kesin tanımlarıyla toplumda herkes tarafından aynı algılanan formalardır. İkincil formalar ise kişiden kişiye farklı yorumlanabilecek formlardır. Pürist eserlerin temelini ise birincil formlar oluşturmaktadır.

Corbusier 1911 yılında İstanbul’a geldiğinde camileri incelemiş ve bunun sonucunda kütleler de geometrik bir disiplin olduğunu savunmuştur. Corbusier tanımına bağlı olarak Osmanlı Mimarisinde bazı pürizm etkileri olduğu söylenebilir.

Pürizm Öncüleri-Eserleri

Ressam Amedee Ozenfant

Mimarlıkta Pürizm

House Philipp, Almanya 2005

Ulusal Batı Sanatları Müzesi, Tokyo 1959

Sugamo Shinkin Bank, Japonya 2014

İç Mekanda Pürizm Örnekleri

19. YY sonlarına doğru birkaç İngiliz mimar ve tasarımcının yerel malzeme kullanarak zanaata dayalı mimarlık anlayışını yeniden canlandırmak istemeleri sonucu endüstriyel tasarım ve sanayi üretimine sırt çevirmeleri ile Arts and crafts sanat akımı ortaya çıkmıştır. Arts and crafts hareketi 19. YY İngiltere’sinde oldukça ses getirmesine rağmen en büyük etkisini Avrupa ve Amerika’da göstermiştir.

Victoria dönemi mimarları yeni icatlar ve yeni keşifler üzerine çalışan, teknoloji devrini yakalayıp ilerisine geçmeyi amaçlayan çalışmalar yapmıştır. Endüstriyel üretimin gelişmesi, binaların demir yoğunlukla yapılması, inşaatın daha hızlı ilerlemesi gibi sonuçlar ortaya çıkarmıştır.

19.yy sonlarına doğru ise tüm gelişen dünyaya, sanayiye ve endüstriyel üretime bir başkaldırı olarak arts and crafts hareketi ortaya çıktı. Bu hareketin destekçileri endüstriyel üretimin kimliksiz, çirkin ve gayri insani olduğunu savunmuşlardır. İnsanların artık evlerinde güzellikten ziyade yersiz gösterişe düştüklerini düşünen bu grup için güzel; yerel malzemelerle nesiller boyu bu işi yapmış olan zanaatkarların elinden çıkan eserlerdi.

Bu hareketin destekçilerinin ise başlıca sloganı Malzemeye sadakattır. Tüm üretimlerde ahşaptan taşa, metalden tuğlaya kadar akla gelebilecek tüm materyaller itinayla seçilir ve genelde yerel üreticilerden tedarik edilirdi.

“Evlerinizde yararlı olduğunu bilmediğiniz veya güzel olduğuna inanmadığınız hiçbir şey bulundurmayın.”

William Morris

Arts and Crafts Öncüleri-Eserleri

Kelmscott Basımevi

Rudolf Koch

William Morris

Mimarlıkta Art and Crafts

Red House-Londra

Frank Lloyd Wright Home and Studio-Şikago

Art and Crafts İç Mekan Yansımaları

İngiltere’nin Cambridge kentinde inşa edilen ve Avrupa’nın ilk çevre dostu camisi olma özelliğine sahip olan Cambridge Merkez Camisinin mimari projesi, Cambridge Mosque Trust tarafından açılan bir yarışma ile belirleniyor. Birinciliği kazanan ekip; caminin bir ibadethane, bir mabet olması dışında kültürel olarak birbirinden farklı bir çok toplumun bir arada yaşadığı Cambridge için kültürler arası etkileşim noktası olmasını hedeflenmiştir. Cambridge Merkez Camisinin tasarım sürecinde en çok dikkat edilen diğer bir konu ise modern dünyanın var olan tüketim miktarına bir yenisini eklemeden, tamamen doğa dostu ve sürdürülebilir bir yapı ortaya çıkarmak olmuştur.

Cambridge Merkez Camisi tasarım ekibi projenin çıkış noktası olarak “21.yy.’da bir İngiliz camisinde bulunacak özellikler nelerdir?” sorusuna cevap ararken İslam’ın artık İngiltere’nin bir parçası olduğunu kabul etmeleri sonucu tasarımlarının şekil aldığını dile getirmişlerdir.

“Sükunet İçinde Bir Vaha”

Daha önce aynı noktada bulunan küçük ve eski caminin yerine yapılan Cambridge Merkez Camisi “sükunet içinde bir vaha” fikri etrafında gelişmiştir. Sekizgen şeklindeki gölge elemanını taşıması adına ağaca benzer ahşap kolonlar yapının hem içinden hem dışarıdan görülebildiği gibi aynı zamanda yapıya görsel bir kimlik oluşturmuştur.

Ağaca benzetilen kolonlar, duvar karolarıyla kaplanmış zemine çapraz lamine ahşaptan yapılan duvarlarla kapatılmıştır. Bu kolanlar cennet ve dünyanın birleşimini sembolize etmek adına kubbeli çatı etrafına kaleye benzetilen korkuluk yapılarıyla birleşmiştir.

Kufi Sanatının Modern Mimarideki En Güzel Örneklerinden

Dış cephe kaplaması olarak Cambridge’de çok sık kullanılan sarı gault tuğlaları kullanılmıştır. Cephede tuğlalar yapısal olarak kullanılmak yerine, İslam kültürünü yansıtmak adına farklı bir tasarımla kullanılmıştır. Yapının tamamı ahşap veya ahşap kaplama olmasından dolayı dış cephelerde kullanılan tuğlalar mekana derinlik hissi kazandırmıştır. Bu tasarımın en ilginç noktası ise tuğlaların bir mesaj içermesidir. Geleneksel olarak kullanılan Kur’an’ı yazıya dökmek ve mimari dekorasyon ögesi olarak Arap alfabesinin kullanıldığı Kufi hat sanatıyla tüm cephe ye bu mesaj işlenmiştir.

Ayrıca Cambridge Merkez Camisinin kubbesinden, yer motiflerine, cephelerdeki tuğla desenlerine kadar tüm ince detayları elle çizilmiştir.

Kadın Dostu Cami: Cambridge Merkez Camisi

Cambridge Merkez Camisi tasarımının diğer amaçlarından biri ise İngiltere’nin kadın dostu camilerinden birini oluşturmak olmuştur. Bunun sonucu olarak erkek ve kadınları ayıran müşrefiye penceresi kalıcı bir unsur olmayıp, hareket ettirilebilen ve tamamen çıkarılabilen bir şekilde yapılmıştır.

Avrupa’nın İlk Doğa Dostu Camisi

Sürdürülebilir olmasından dolayı camide ana malzeme olarak ahşap kullanılmıştır. Aynı zamanda cami mümkün olan minimum karbon ayak iziyle yapılmıştır. Camide kullanılan sıcak suların tamamı ve yapının tüm ısıtma işlemi ve soğutma işleminin %13’ü güneş enerjisi kullanılarak yapılıyor. Temizlik ve sulama suyu olarak kullanılan tüm sular ise yağmur suyu depolarından geliyor. Tüm bu özellikleriyle Cambridge Merkez Camisi Avrupa’nın ilk doğa dostu camisi adıyla anılmaya başlıyor.

Harry Potter J.K. Rowling’in kaleminden ilk olarak 1997 yılında çıkmıştır. İlk kitaba gösterilen rağbet sonucu yazar seriye 6 kitap daha ekleyerek toplamda 7 kitaplık büyük fantastik bir eser ortaya koymuştur. Serinin tüm kitapları sinema perdesine de aktarılmış ve büyük ilgi görmüştür. Ancak İtalyan mimar Michele De Lucchi kitapları ve Harry Potter evrenini çok farklı bir gözle görmüş ve sonucunda tüm kitap kapağı tasarımlarını değiştirerek yeni bir seri oluşturmuştur. Bu seride amaç kitap kapaklarında Harry Potter hikayelerinde öne çıkan binaları okuyucu gözünde netleştirmek ve bu evrendeki mimari ögelere dikkat çekmektir. Filmlerin aksine tüm binaların modern mimariye uygun olarak hayal edilip kaleme döküldüğünü söylemek yanlış olmaz.

1. Harry Potter ve Felsefe Taşı

Harry Potter ve Felsefe Taşı romanında göze çarpan ilk bina tabi ki de Hogwarts binasıdır. İlk kitapta Harry’e kabul mektubu gelmesiyle birlikte Hagwarts binasıyla tanışıyoruz. Filmde Hogwarts binasını kalelerle birlikte görmemize rağmen kapakta ki Hogwarts binası daha gotik tarzda ve sivri uçlu kulelerden oluşuyor.

“Harry Potter kapaklarının tasarımında, daha önce hiç görülmemiş senaryolar aracılığıyla okuyucunun hayal gücünü ve efsanenin ikonografisini derinleştirmek için mimari araştırmamızın ikonik unsurlarını dahil ettik ve fantezi türünü çağdaş mimariyle diyalog halinde yerleştirdik.”

Michele De Lucchi

2. Harry Potter ve Sırlar Odası

Sırlar Odası kitabında ise kapakta bize sunulan mimari yapı Harry’nin en yakın arkadaşı Ron’un ailesinin evi. Ron ve ailesi her durumda Harry’nin yanında olurlar. Evleri eski ancak sıcacık bir ‘yuva’ olarak tanımlanır. De Lucchi Weasley evini uzun ve ahşap bir yapı olarak tasarlamıştır. İlk bakışta oldukça gerçekçi görünmesine rağmen büyülü bir evrenin içinde var olan bir yapı olmasından dolayı en tepede güçlükle sabit duruyormuş hissi uyandıran üçgen çatı mevcuttur.

3. Harry Potter ve Azkaban Tutsağı

3. Kitapta Harry’nin büyücülerin hapishanesi meşhur Azkaban’la tanışmasının hikayesi anlatılıyor. Filmde de oldukça güzel bir tasviri sunulan bu bina için De Lucchi kendi eski tasarımlarından olan Medea Oteli’nin zikzaklı yapısına sahiptir.

4. Harry Potter ve Ateş Kadehi

Birçok kez Quidditch müsabakalarında var olan tribün bu kez daha büyük daha komplike bir şekilde okuyucu karşısına çıkıyor. Quidditch Dünya Kupası finalleri için De Lucchi’ni gerekli zamanlarda sökülüp taşınıp başka alanlara monte edilebilen bir mimari yapı oluşturduğunu ve bunu yaparken de Expo Icon fuarından esinlendiğini söylüyor.

5. Harry Potter ve Zümrüdüanka Yoldaşlığı

5. kitapta Hagrid’in Hogwarts bahçesinde bulunan kulübesini görüyoruz. Hagrid’in evi tamamen sazlarla kaplı ve oldukça yüksek olarak tasvir edilmiştir.

6. Harry Potter ve Melez Prens

Bu kitapta öğrencilerin astronomi dersleri için kullandıkları gözlem kulesini görüyoruz. De Lucchi yine kendi tasarladığı dokuz metre yüksekliğindeki rüzgar kulesi pavyonundan esinlenerek yaratılmıştır.

7. Harry Potter ve Ölüm Yadigârları

Son kitapta ölüm yadigarları ve Voldemort’un ordusunun büyük savaşının hikayesini okurken iki ordunun çarpıştığı bir nokta olan okula giriş için kullanılan ahşap köprü kapakta yerini alıyor. Filmde gotik tarzda gösterilen köprünün tersine De Lucchi Tiflis’te bulunan Barış Köprüsü’ne atıfta bulunarak kıvrımlı kemerler oluşturmuştur.

Ayrıca..

Son kitapların kapak tasarımların görünen yapılar daha net bir şekilde anlaşılması üzere ahşap modeller haline getirilmiş ve halen Michele De Licchi’nin ofisinde sergilenmektedir.

Heykeller yüzyıllar boyu tarihe ışık tutan, dönemin yaşantılarını, destanlarını, kahramanlarını günümüze kadar ulaşmasını sağlayan sanat eserleridir. Bazı dönemler hükümdarların isteyerek yaptırdığı bazı dönemler ise sanatçıların bir anda ilham bulup yapmaya başlamasıyla oluşan bu eserler, kimi zaman yıllar boyu yapım aşamasında devam ederken kimi zaman çok kısıtlı sürelerde yapılmışlardır. Bazı heykeltıraşlar ve eserleri o kadar ünlü olmuştur ki kent simgelerine dönüştüğü görülmektedir. Michelangelo’nun Davut’unu neredeyse bilmeyen yoktur. Ancak bu yazıda toplum tarafından daha az tanınan diğer heykelleri sizler için bir araya getirip bu eserlerin hikayelerini sizlere aktarmaya çalışacağım.

1. Deniz Tanrısı Neptün Heykeli

Yunan mitolojisindeki deniz tanrısı Poseidon’un Roma mitolojisindeki karşılığıdır. Deniz ve su tanrısı olan Neptün, Satürn ve Ops’un oğullarıdır.

Monterrosa sahilinde bulunan bu görkemli heykel 1910 yılında Arrigo Minerbi of Ferrara isimli İtalyan heykeltıraş tarafından yapılmıştır. Heykel 82 metre yüksekliğinde tüm ihtişamıyla denizden çıkan bir görüntü oluşturur. 2. Dünya savaşı sırasında bazı hasarlar almasına rağmen günümüzde hala sağlam bir şekilde ayakta kalmayı başarmıştır.

2. Nello ve Patrasche

Belçika Lady Antwerp katedrali önünde bulunan bu heykel 1872 yılında yayınlanan A Dog Flanders isimli kitabın ana kahramanlarıdır. Nello ailesinin tüm fertlerini kaybedip yoksulluk içinde yaşayan bir çocuktur. Patrasche ise sahibi tarafından çok kötü şekilde dövülüp sokağa atılan bir köpektir. Bu iki arkadaşın dostlukları yoksulluk içinde geçen hayatlarını anlatan roman öyle çok ses getirmiştir ki sonunda bu heykel yapılmıştır. Kitabın sonunda Nello ve Patrasche karlı ve soğuk bir günde sığınmak için geldikleri katedralin kapısı önünde birbirlerine sarılmış olarak bulunur. Ancak bulunduklarında artık her şey için çok geçtir.

3. Les Voyageurs (Gezginler) Heykeli

Fransa Marsilya’da sergilenen bu heykel diğerlerine göre günümüze oldukça yakın bir tarihte yapılmıştır. Bruno Catalano’nun 2013 yılında yaptığı bu heykel çalışması insanların dikkatini çekmek amacıyla yapılmıştır. Sanatçı eserinde birden fazla gezgin figürü oluşturmuştur. Eserini tanımlarken ise “Hepimiz dünyada bir yolcuyuz. Kimimiz iş, kimimiz kendimizi aramak amacıyla oradan oraya seyahat halindeyiz. Heykellerimde bizleri simgeliyor. Hiç biri bu dünyanın insanı değil hepsi birer yolcu. Ancak hepsinin ortak özelliği ayakları üzerinde durmanın getirdiği haklı gurur.” şeklinde nitelendirmiştir.

Sanat, gerçeği anlamamıza yardımcı olan bir yalandır.

Pablo Picasso

4. The Headington Shark (Köpekbalığı) Heykeli

Oxford, Headington’da bir binanın terasında yer alan heykel yapıldığı dönemde mahalle sakinleri tarafından güvenlik gerekçesiyle kabul görmemiştir. Hatta o kadar ki heykel defalarca kez polise ihbar edilmiştir. 1986 yılında vinç yardımıyla bir binanın çatısına yerleştirilen bu heykel tüm itirazlara rağmen günümüze kadar varlığını sürdürmeye devam etmiştir. Üstelik şimdiye kadar hiçbir güvenlik sorunu oluşturmadan. Heykel 200 kg ve 7.6 metre uzunluğuyla, acizliği, güçsüzlüğü ve umutsuzluğu simgelemesi için yapılmıştır. Sanatçıya göre eser, Chernobil ve Nagasaki hakkında da bir şeyler söylüyor.

5. Sallanan Adam Sigmund Freud

1997 yılında yapılan ve günümüzde bulunan Prag’a gelmeden önce Berlin, Stockholm ve Londra sergilenen (aslında sallanan demek daha doğru gibi) bu heykel Prag sokaklarında gezen turistleri selamlayan küçük boyutlarda bir Freud heykelidir. Sol eli cebinde, sağ eliyle bir demire tutunarak sallanan bu heykel entellektüel kişilere atıfta bulunmak için yapılmıştır.

6.Broken Chair (Kırık Sandalye) Heykeli

1996 yılında yapılan, 5.5 ton ahşaptan ve 12 metre yüksekliğinde tasvir bir sandalye şeklindedir. Heykelin yapılış amacı tüm ülkeleri Ottowa Antlaşması’nı imzalamaya ve mayını yasaklamaya çağırmaktı. İlk olarak birkaç aylık bir sergi dönemi için konumlandığı noktada halk desteği sayesinde 2005 yılına kadar kaldırılmadan aynı noktada sergilenmiştir. Kaldırılmasının ardından 2 yıl sonra 2007 yılında yine aynı noktaya yerleştirilmiş ve günümüzde hala sergilenmektedir.

7. The Fork (Çatal) Heykeli

8 metre yüksekliğinde 1.3 metre genişliğinde, Jean-Pierre Zaugg tarafından tasarlanan ve Alimentarium’un onuncu yıldönümünü anmak için Şubat 1995’te göle gömüldü. Başlangıçta 1 yıllık bir sergi süresi beklenirken Çatal günümüzde hala müzenin önünde ki gölde sergilenmektedir. Çatal’ın yapılış amacı ise Vevey’in yemekleri ve Néstle’nin tarihine atıfta bulunmak adına yapılmıştır.

8.The Hand (El) Heykeli

Şubat 1982 yılında Şili’li sanatçı Mario Irarrázabal tarafından Punta del Este sahiline yapılan bir el heykelidir. Bir yarışma için hazırlığa giren genç sanatçı diğer yarışmacılarla tartışması sonucu heykelini tahsis edilen alan yerine sahile yapmaya karar vermiştir. Sanatçı, sahilin bu bölümü sörf yapmaya çok uygun olmayan sert dalgalara sahip olduğu için yüzücülere bir ‘uyarı’ olarak bu heykeli yaptığını söylemiştir. El boğulan bir adamın elini tasvir eder.

9. Doğa Ana Heykelleri

İtalyan heykeltıraş Lorenzo Quinn tarafından birbirinden farklı şekillerde yapılan Doğa Ana heykelleri ilk olarak Tayland’da yaşanan hortum felaketi sonrası yapılan 2,5 m’lik ilk heykelle ortaya çıkıyor. Sanatçı hortum felaketinden etkilendiğini ve sonrasında yaptığı tüm heykellerini doğaya adadığını söylüyor. Heykellerin ortak fikri ise Doğa Ana’nın dünyayı nasıl korumaya çalışması ve insan merkezciliğinin etkilerini göstermektir. Lorenzo Quinn’in Doğa Ana heykellerini Amerika, İngiltere, Monaco, Singapur, Viyana ve diğer birçok farklı noktada görme şansınız mevcut.

10. Diminish and Ascend (Gevşe ve Yüksel) Heykeli

sanatçı David McCracken’ın belirli bir açıdan bakıldığında hiç bitmeyen bir merdiven olan eseri, Avusturalya’nın Bondi kentinde her yıl düzenlenen bir yarışma için yapılmıştır. Merdiven, zihnin dolaşmasına ve gerçek üstü bir kaçış hayali kurmaya sebep olması amaçlanmıştır. Yükseldikçe küçülüp kayboluyormuş hissi uyandıran basamaklar, eserin ‘cennete giden merdiven’ olarak anılmasına da sebep olmuştur.

Kitaplar okumayı öğrendiğimiz andan itibaren farklı dünyalara girmemize yardımcı olan müthiş kapılardır. Okumak insanı rahatlatırken aynı zamanda yeni birçok şey öğrenmesine de yardımcı olur. Kitaplar bizi farklı hayatların içine çeker, bazen farklı kişiliklere bürünmemizi sağlar. Bu yazıda adına kitaplar yazılan bitkileri sizin için derlerken birbirinden değerli kitapları da özet olarak sunmaya çalışacağım. Umarım benim kadar siz de eğlenirsiniz. Hazırsanız başlayalım ve okumaya devam edelim.

GÜL

– Gülün Adı

Umberto Eco’nun 1980 yılında yayınladığı orijinal dili İtalyanca olan kitap. Bir polisiye romanı olan kitabın ana konusu ise şöyle; 1327 de İtalya’daki bir manastırda gerçekleşen bir cinayet olayı anlatılıyor. Yayımlanışından 21 yıl sonra yazar tarafından tekrar ele alınan Gülün Adı, tekrar yenilenerek bazı bölümler eklendi bazı bölümler çıkarıldı. Bu haliyle yine kendinizi, XIV. Yüzyıl Avrupa’sının dinsel entrikalarının içinde bulacaksınız ve gizemli bir labirent içerisinde din ve bilimin çatışmasını göreceksiniz.

-Sana Gül Bahçesi Vadetmedim

Joanne Greenberg’in 1964 tarihli yarı otobiyografik romanıdır. Kitabın asıl konusu 16 yaşında üstün zekalı bir kızın başına gelen olaylardır. Ancak yaşadığı dönem dolayısıyla farklı olmasının nasıl kabul edilmediğini gördüğümüz Deborah’ın hayatını bizlere sunuyor. İçine doğduğu dünyayı öğrenemeyen, iletişimsizliğin karanlığında yalnız kalan bir kızı dinliyoruz. Deliliği, resmi tanımıyla akıl hastalığını anlatıyor: Deborah kimlik kavramını yitirip içine kapanmış, zengin düşlemi ve mizah duygusuyla kendi düşsel dünyasına sığınmıştır. İki dünyanın çatışmaya başlaması Deborah’ın akıl hastanesine düşmesine sebep olur.

ZAMBAK

-Vadideki Zambak

Honoré de Balzac’ın İnsanlık Komedyası’nın “Taşra yaşamından sahneler” bölümünde yer alan romanıdır. Yazarın en çok bilinen kitaplarından biri olan Vadideki Zambak, 1835’te yayınlanmıştır. Kitap içeriğine gelecek olursak; Henriette ve Felix’in imkânsız aşkı anlatılır. Bu aşk imkansızdır çünkü Henritte evlidir ve Felix ondan yaşça çok küçüktür. Eser bu aşkın yanında 18. Yüzyıl Fransa’sının devrimden sonraki toplumsal yaşantısıyla ilgilide okuyucuyu bilgilendirmektedir. Eleştirmenlere göre Balzac bu kitabı ile acı ve ıstırabı okuyucuya en iyi şekilde hissettirmiştir.

-Beyaz Zambaklar Ülkesinde

Grigory Petrov tarafından 1923’te yayınlanan kitaptır. Kitap ilk kez Saraybosna’da basılmıştır. Kısa sürede birçok farklı dile çevrilen kitap özellikle Türkiye, Bulgaristan ve Yugoslavya Krallığında çok ses getirmiştir. Kitap, yazar Grigory Petrov’un farklı zaman dilimlerinde çıktığı Finlandiya seyahatlerindeki notlardan oluşmaktadır. Ancak 1800 yılların sonunda Finlandiya halkının içinde bulunduğu durumu, cehaletten kurtulmak adına ülke genelinde var olan birkaç aydın tarafından Finlandiya devletinin yeniden ayağa kalkmasını anlatmaktadır. Ülkemizde de Mustafa Kemal Atatürk’ün “askeri okullarda okutulması gereken bir kitap” olarak tanımladığı bir eseridir.

ORKİDE

-Siyah Orkide

Siyah Orkide kitabı bir çizgi romandır. Çizgi roman dünyasında çok ünlü Dave McKean ve Neil Gaiman tarafından kaleme alınmıştır. İçerik kısmına gelecek olursak kitapta adı geçen siyah orkide olayın asıl kahramanıdır. Kitap fantastik ögelerle bizi başka bir evrene götürüyor. Şöyle ki kahramanımız olan siyah orkide (ona bu ismin verilmesinin bir sebebi var) kitabın başında gizli bir örgüt tarafından kaçırılıp kafasından vuruluyor. Fantastik bir evrende olduğu için ve üstelik o bir süper kahraman olduğu için kahramanımız yeniden doğuyor. Üstelik bir orkidenin çiçeğinin içinden!

-Orkide Evi

Lucinda Riley’in kaleminden, Julia Forrester isimli ana kahramanın başına gelenleri okuduğumuz bir kitaptır. Ana kahramanımız Julia kocasını ve üç yaşındaki oğlunu kaybetmesinin ardından bir depresyona girer. Kendisini toparlayabilmek amacıyla çocukluğunu geçirdiği kasabaya dönen Julia, bir zamanlar sürekli orkide yetiştirilen Wharton Park Çiftliğine geri döner. Çocukluğunda en özel orkidelerin yetiştiği bu çiftliğin yeni sahibiyle, yeni başlangıca adım atmaya hazırlanan Julia öğrendiği bir aile sırrı sebebiyle mutlu olma fırsatını geride bırakarak yeniden kendini arayışa çıkmasına sebep olacaktır. Tüm bunların sonunda yolu orkidelerin anavatanı olan Tayland’a ulaşacak ve kendini geçmiş ile gelecek arasında sorularına cevap ararken bulacaktır.

MANOLYA

-Yabani Manolyalar

Ahmet Altan’ın 2017’de yayınlanan kitabı. Kitabı bir derleme, inceleme olarak kategorize etmek yanlış olmayacaktır. Farklı bölümlerden oluşan kitap, her bölümde insanın kendinden bir parça bulması için adeta özenle hazırlanmıştır. Zamanın farklı dilimlerinde açıp herhangi bir bölümünü okuyup yine aynı duyguları hissedeceğiniz konusunda bendeniz yazarınıza güvenebilirsiniz. Ahmet Altan’a bu kitabı bizimle buluşturmasından dolayı özel teşekkürlerimi borç bilirim.

MENEKŞE

-Mart Menekşesi

Sarah Jio’nun en bilinen romanlarından birisidir. Kitabın ana kahramanı Emily adında başarılı bir yazardır. Emily tanınan bir eşe ve zirvede bir kariyere sahiptir. Ancak bir gün hayatı tam anlamıyla tersine dönerek elindeki her şeyi kaybeder. Bunun sonucu olarak kendi içsel yolculuğu için, bir mart ayında Bainbridge Adası’na gider. Burada eline geçen 1943 tarihli bir günlük Emily’nin yapmak istediği yeni başlangıç için ona cesaret verir.

ZEYTİN

-Zeytin Ağacı

Courtney Miller Santo tarafından 2017 yılında yayımlanan roman. Romanın kahramanları Keller ailesi dışarıdan normal gibi görünseler de aralarından bazılarının fazlasıyla uzun ömürlü olmaları çok sıra dışı bir durumdur. Bir gün Keller ailesinin uzun ömürlü hayatlarını incelemek üzere kasabaya bir genetik bilimci gelir. Böylelikle Keller kadınlarının toprak ve zeytinle iç içe olan yaşamları, geçmişleri, sırları, nesiller sonra hatırlatılan anıları tekrar gündeme gelir. Yaşanılan tüm bu şeyler Keller ailesinin beş kadınının derinlerde sakladıkları acıları gün yüzüne çıkaracak ve onları derinden sarsacaktır.

KARANFİL VE YASEMİN

-Karanfil ve Yasemin

Edebiyatımızda Eylül romanıyla tanınan Mehmet Rauf’un 1923’te yayınladığı romanıdır. Mehmet Rauf’un bu kitapta da kalbin ve duyguların sancılı ancak bir o kadar da zevkli anlatımını sunuyor. Romanda derin düşüncelere, yasak aşka, çelişki ve çatışmalara şiirsel bir anlatımla yaklaşılırken aynı zamanda kahramanların psikolojik analizleri de ekleniyor. Mehmet Rauf Karanfil ve Yasemin’de sadece aşkı değil aynı zamanda imparatorluktan cumhuriyete geçen yeni Türkiye’nin o dönemki İstanbul cemiyet hayatını da okuyucuya sunuyor.

PORTAKAL

-Otomatik Portakal

Anthony Burgess’in “A Clockwork Orange” orijinal isimli, 1962 yılında yayınlanan romanıdır. Distopik bir roman olan Otomatik Portakal dünyasında aklınıza gelebilecek her türlü suç vardır. Durum böyle olunca insanlar korkaklar ve fazlasıyla cesurlar olarak ikiye ayrılmış da denilebilir. Kitabın ana kahramanı olan Alex henüz 15 yaşında ancak var olan bütün suçları eğlenerek işleyen bir çetenin de lideridir. Kitap 3 bölümden oluşmaktadır. İlk bölümde Alex ve çetesinin işledikleri tüm suçları, bunları nasıl bir pencereden gördükleriyle ilgili sayfalar okurken, ikinci bölümde Alex’in yakalanıp, devletin deneysel bir suç ıslahı programında kendini bulmasıyla devam ediyor. Son bölümde ise tedavi sonrası Alex’in toplum içine tekrar karışmasından ve bu duruma gösterdiği tepkilerden bahsediliyor.

-Şeker Portakalı

Brezilyalı yazar José Mauro De Vasconcelos’un 1968’de yayınlanan orijinal ismi “Meu Pé de Laraja Lima” olan romandır. Çok yoksul bir ailenin beş yaşında olan oğulları Zeze romanın baş kahramanıdır. Zeze çevresindekiler tarafından fazlasıyla yaramaz ve akıl almaz bir çocuk olarak tanımlanırken aynı zamanda çok geniş bir hayal gücüne sahip ve okumayı tek başına öğrenebilecek kadar da zeki ve öğretmenini mutlu etmek adına her gün ona çiçek götürecek kadar da duygusal bir çocuktur. Zeze iki farklı karakter olarak karşımıza çıkar. İlki okulda çok uslu ve zeki bir öğrenci olan Zeze, ikincisi mahallede tüm yaramazlıkları planlayan Zeze’dir. Kitapta Zeze’nin hayatını okurken yeni taşındıkları evde arka bahçelerindeki portakal ağacını arkadaş edinmesiyle olaylar öncekinden daha farklı bir hal almaya başlar.

NAR

-Nar Ağacı

Nazan Bekiroğlu’nun 2012 yılında yayınlanan kitabıdır. Balkan Savaşı’ndan I. Dünya Savaşına kadar olan bir zaman dilimini kapsamaktadır. Kitap birden fazla yerde geçen olayların anlatımıyla başlar. Anlatıcının dedesi ve anneannesi arasında geçen aşk kitabın ana olayı olsa da I. Dünya Savaşında iki gencin aşkı, dönemin toplumsal olayları, farklı şehirler içinde farklı kültürlere de mercek tutan bir olay örgüsü bizleri beklemektedir. Geçmişte Trabzon, Tebriz, Tiflis, Batum, İstanbul ve diğerleri için bir tur atmak isterseniz bu kitabı bekletmeden okumanızı tavsiye ederim.

BÖĞÜRTLEN

-Böğürtlen

Mehmet Rauf’un 1926 yılında yayınlanan kitabıdır. Edebiyatımızda önemli bir yer edinen yazar bu romanında romantik bir ilişkiyi kaleme almıştır. Pertev’in Müjgan’a olan aşkını dinleyeceğimiz bu hikâye edebiyatımızın popüler örneklerinden biridir. Pertev Büyükada’da karşılaştığı ve görür görmez aşık olduğu Müjgan’a “Böğürtlen” ismini vermiştir. Müjgan aşka dair olan inancını yitirmiş ve insanlardan kaçan, çekingen ve gururlu bir kızdır. Klasik bir Mehmet Rauf eseri demek yanlış olmayacaktır.

Birinci Dünya Savaşı sonrasında savaşın tüm etkilerine, sanatın ve hayatın ve sosyal yaşamın katılığına bir tepki olarak doğmuştur. 1916 yılında Zürih’te bir kafede toplanıp “Dada Bildirgesinin” bir grup genç sanatçı tarafından açıklanmasıyla Dadaizm Akımı başlamıştır. 1916-1922 yılları arasında kısa bir dönem sürmüştür. Sonrasında dadaistler sürrealizme yönelmişlerdir. Dadaizm de eserler var olan sanatsal düzenin tam tersi şeklinde gelişir. Dadaizm dönemin toplumunun estetik ve elitizm yargılarının tamamen dışına çıkar ve kendi özgün eserlerini ortaya koyar. “Dada” ismi ise genç sanatçılar tarafından koyulmuştur. Fransızca “tahta oyuncak at” anlamına gelir.

Dadaizm Nedir?

Dadaizm savaşın sonrasında toplumdaki katı hayata tepki olarak doğan bir sanat akımıdır. Sanatçılar sanatın katılığına, sosyal hayatın basma kalıp ilerleyen kuralarına, hayatın devam eden düzenine var olan sanatın estetik kaygı katılığına başkaldırmışlardır.

Dadaizm; insanların, dünyanın yıkılışından dolayı düştükleri umutsuzluktan, dünya üzerinde var olan hiçbir düzenin sürekli olmadığından ve her mutluluğun sonunda mutsuzluk olacağı felsefeleriyle beslenir. Dadaist sanatçılar eserlerinde asla estetik kaygı aramazlar. Eserlerin hemen hemen hepsinde insan üzerindeki savaş sonrası psikolojisinin işlendiğini görmek mümkündür. Dadaist sanatçılar, insanları şaşkınlığa uğratmak ve onları derinden sarsmak amacıyla eserler yapmışlardır. Sanatçılar burjuva düzeni reddederek, burjuva sanatının tiksindiriciliğini, yapaylığını, berbatlığını vurgulamayı amaçlamışlardır.

Dadaizm Öncüleri Kimlerdir?

Ressam, heykeltıraş ; Jean Arp

Ressam, mimar, sanat kuramcısı; Marcel Janco

Ressam, heykeltıraş; Marcel Duchamp

Mimarlıkta Dadaizm

Dadaizmin kısa süreli etkili oluşundan dolayı mimari eserler diğer akımlara nazaran daha az sayıda.

Austin, Texsas

Hotel Merbau – Dış Cephe

Merzbau – İç Mekanlar

Bir Çocuk Odası

20. yy başlarında Almanya’da ortaya çıktığı bilinmektedir. Natüralizme tepki olarak doğan Ekspresyonizm akımı, aynı zamanda dönemin ekonomik ve politik sorunlarının etkisinde ilk eserlerini vermeye başlamıştır. Bu akımın öne çıkan özelliği doğanın olduğu gibi yansıtılmasının yerine, doğanın sanatçı üzerinde bıraktığı duygu ve hissiyatın sanat eserine aktarılmasıdır. ‘Mimelis’ yani doğanın olduğu gibi taklidi ilkesini sert şekilde reddederler. Bu akımda da sürrealizmde olduğu gibi sanatçının iç dünyası ve duyguları esere yansır.

Ekspresyonizm Nedir?

Ekspresyonizm de sanatçılar; görsel sanatlarda özellikle mimari ve resim alanında o döneme kadar kabul edilmiş tüm kesin kuralları reddederek, yenilikçi yaklaşımlarla var olan sanat düzenine başkaldırmışlardır. Kesin kuralların reddedilmesiyle yeni oluşacak kuralları ise deneyerek bulmuşlardır.

Ekspresyonizm ortaya çıktığı çağ, yenilikler çağı olarak da adlandırılabilir. Teknoloji psikoloji ve daha birçok alanda yenilikler ortaya çıktıkça sanat için de bu yenilik ekspresyonizm akımı ile getirilmeye çalışılmıştır. Teknolojinin ilerlemesi ve fotoğraf makinasının kullanılmaya başlanılmasıyla resim sanatına verilen değer gün geçtikçe azalmaya başlamıştır. Bunun sonucu olarak ekspresyonistler yaptıkları resimlerde nesneleri, imgeleri, doğayı asla göründüğü gibi ele almamışlardır. Tüm çizgiler, resimdeki tüm objeler resim çizilirken sanatçının hissettiği benliğinden ortaya çıkmıştır.

Ekspresyonizmi iki döneme ayırmak mümkündür. Bunlardan ilki Ernst Ludwig Krichner öncülüğünde kurulan ‘Die Brücke’dir. Bu dönemdeki sanatçılar eserlerinde daha çok kırmızı, lacivert ve siyah renklerini ön plana çıkarmışlardır. Ekspresyonizmin ikinci dönemi ise ‘Der Blaue Reiter’dir. Bu dönemin sanatçıları ise Die Brücke’nin aksine parlak renklere eserlerinde bolca yer vermişler ve bunun yanında eserlerinin içerisinde geometrik şekilleri de dahil etmişlerdir.

Ekspresyonizm Öncüleri Kimlerdir?

Resssam ve Sanat Kuramcısı; Wassily Kandinsky

Ressam; Franz Marc

Ressam; Egon Schiele

Ressam; George Grosz

Mimarlıkta Ekspresyonizm

Weizmann Evi, İsrail

Einstein Kulesi, Almanya

Großes Schauspielhaus (Büyük Tiyatro), Almanya

Cam Ev, Almanya

Lwowek Slaski Kulesi, Polonya

Bazı film ve diziler akıllarımıza yer eder. Bazılarını tekrar tekrar izleriz. Bazen bir film veya dizide duygumuz bir müzik, gördüğümüz bir obje, bir mekân bizi öylesine içine çeker ki artık bunlar bizim için oldukça tanıdık hale gelir. Bazen gördüğümüz nesnelere ekrandaki ismiyle hitap ettiğimiz bile olur.

Bazı cümleler bize farklı sahneleri çağrıştırır. “Beyaz tavşanı takip et.” Cümlesi bazılarımızın gözünde Alice’i canlandırırken, bazılarımız ise Matrix içindeki Neo’yu görür. Bu algı ve ilgilerimizle alakalı bir durumdur. Bu yazıda ele aldığımız bitkileri eğer izlediyseniz sahnelerde görmüş olduğunuzu hatırlayacaksınız. Sizin için film ve dizilerde kendine yer edinmiş bitkileri derledik. Yazının buradan sonrası eğer izlemediyseniz sizin için biraz keyif kaçırıcı olabilir.  Hazırsanız başlayalım ve “Bende bu bitkiyi arıyordum!” cümlesi için birkaç cevap bulalım.

1. Bodrum Papatyası (Osteospermum Ecklonis)

Bir Başkadır

Bir başkadır son zamanların en çok konuşulan dizilerinden olmuştur. Toplumdaki farklı karakterleri bir araya getirip, hepimizin en az bir kez tanık olduğu insan modellerini bizlere sunmuştur. Dizide bir hoca var. Hocamız mahallenin sakinlerine hayat derslerinden tutunda diğer her şey hakkında bilgi veriyor. Meryem ve abisi hocaya akıl danışmaya gittiklerinde yapay bir çiçek ve gerçek bir çiçek arasındaki farkla birlikte yapay olanın “diğerleri”, doğal olanın “onlar” olduğunu vurguluyor. Hocanın kendilerine benzettiği bu çiçek ise bodrum papatyası (Osteospermum Ecklonis). Bilindiği gibi bodrum papatyasının birçok farklı rengi mevcut. Dizide de turuncu rengi tercih edilmiş. Ayrıca Bir Başkadır’ın mekanlarını incelediğimiz diğer yazımızı buradan okuyabilirsiniz.

2. Baobab (Adansonia Grandidieri)

Küçük Prens

İçerisinde herkesin kendinden bir parça bulduğu, çocuk kitabı olarak tanımlansa da yetişkinler için de önemli bir kitap olan Küçük Prens 2015 yılında film oldu. Filmde hikayenin animasyon halini izliyoruz ve bolca kitaptan cümleler duyuyoruz. Kitapta olduğu gibi filmde de küçük prensin başı baobab ağaçlarıyla dertte. Gezegeni Asteroit B 612 o kadar küçüktür ki bir gün batımını izledikten sonra ikinciyi izlemesi için sandalyesini biraz yana çevirmesi yeterlidir. Ancak devasa büyüklükteki baobab ağaçları Küçük Prensin gezegeninde eğer zamanında müdahale edilmezse gezegenini parçalayabilir. Bu yüzden Küçük Prens her sabah çıkan yeni filizleri temizlemek zorundadır. Baobablarla bağlantılı olarak bir koyun bile istemiştir. Küçük Prensin anlattığından daha fazla baobab bilgisi isterseniz buyurun yazımıza.

3-Kırmızı Güller (Rosa sp.)

Godfather

Film konu olarak II. Dünya Savaşı sonrasında bir ailenin hayatını kapsar. Corleone ailesinin başı, küçükken ailesinin tüm fertlerini kaybetmesiyle devlet himayesinde İtalya’dan New York’a gelir. Burada diğer 4 İtalyan aileyle birlikte New York’un yeraltı dünyasını yönetmeye başlarlar. Zamanla Don değişir, ama olaylar değişmez. Kırmızı gül birçok film ve dizilere konu olmuştur. Her film ve dizide kırmızı bir gül görme ihtimaliniz çok yüksektir. Ancak bu güler Don Vito Corleone’nin yakasına taktığı kırmızı güllerle yarışamaz. Özel günlerinde Corleone erkekleri tıpkı Don Vito gibi yakalarına kırmızı bir gül takarlar. Cenazelerde kırmızı güller mezarlara bırakılır.

Gülen Gözler

Film 1970’lerin İstanbul’unda geçiyor. Yaşar Usta ve karısı Nezaket hanımın 5 kızı vardır. Yaşar Usta erkek bir evlat istediği için tüm kızlarına erkek isimleri vermiştir. En büyük kızı Hikmet’e aşık olan Vecihi, Yaşar Ustanın kızını alabilmek için sürekli kapısını aşındırır. Aslında bir süre sonra kapıyı boş verip uçakla eve girdiği bile oluyor. Her seferinde Hikmet’e kırmızı bir gül getirmeyi de asla ihmal etmiyor. Vecihi’nin kırmızı gülleri gülen gözlerde akılda kalan ikonik simgelerden birisidir. Rahatlıkla nerede Vecihi orada aşk ve kırmızı güller diyebiliriz.  

Küçük Prens

Küçük Prens konu olunca bir bitki yeterli olmadığı için buraya Küçük Prensin çok sevgili ve güzel gülünü de eklemek istedik. Küçük prens her sabah olduğu gibi baobab filizlerini temizlerken nereden geldiğini bilmediği farklı bir filiz görmüştür. Zaman içerisinde bu filizin bir gül fidanı olduğunu görüp, onu mutlu etmek için elinden geleni yapmıştır. Bir gün Dünya’ya ettiği seyahatinde bir gül bahçesine girmiştir ve orada kendi gülüne benzeyen bir sürü gül daha görmüştür. Oysa o gülünün evrende tek olduğunu düşünmüştür hep. Daha sonra tilkiyle yaptığı konuşma sonunda, aslında buradaki güllerin hiçbirinin kendi gülüne benzemediğini fark eder. Böylelikle Küçük Prensin gülü ikonlaşan bitkiler listemize girebilmiştir. Küçük Prens gibi güllerinize çok iyi bakmak istiyorsanız bu yazı tam size göre!

V for Vendetta

Film geleceğin İngiltere’sinde, terör olaylarında birçok kayıp verdikten sonra çözüm olarak baskıcı bir devlet anlayışıyla olayları kontrol altına almanın nasıl olacağını anlatıyor. Film V’nin sürekli tekrarladığı “Remember, remember, the fifth of November! (Hatırla, hatırla, beş Kasım’ı hatırla!)” sloganı çevresinde gelişiyor. Bu film için ilk ikonik öge V’nin sürekli taktığı gülümseyen maskesi olabilir. Ancak V ile bütünleşmiş diğer ikonik öge ise kırmızı gülleridir. Düşmanlarından intikam aldıktan sonra imza olarak kırmızı bir gül bırakır. Filmde sürekli kırmızı güllerle dolu vazolar ya da V’yi birilerine kırmızı gül verirken görürüz. Ve tabi ki son sahnede Evey’in V’ye vedasında güzel kırmızı bir çelenk metroda görünür. Eğer V’nin imzası dışında güllerin mitolojisini öğrenmek isterseniz bu yazıyı okuyabilirsiniz.

4. Çınar Ağacı (Platanus orientalis)

Leyla İle Mecnun

Leyla ile Mecnun’u en az bir kez izlemişseniz, bu çınarı görmüşsünüz demektir. Dizinin pek çok sahnesinin geçtiği Kireçburnu Sahilinde ne gemiler beklemedik ki! Sahil sahnelerinde genelde sağ ve sol tarafta kendi doğal gelişimi sebebiyle bir çerçeve oluşturan iki çınar kadraja girer. O kadar fazla sahil sohbetleri, “HOOOOP”lar izledik, o kadar fazla gemilere el salladık ki bu ağacı tanır olduk. Bu sahnelere öylesine mi dahil edildi yoksa formları sayesinde ortaya çıkardıkları çerçeve görüntüsü mü etkili oldu bilemiyoruz ama iyi ki dahil olmuş diyebiliyoruz. Hayata çınar çerçeveli pencerelerden bakmanız dileğiyle. Mecnun Ç.’yi görürseniz bizden de selam söylemeyi unutmayın.

5. Adam Otu (Mandragora officinarum)

Harry Potter ve Sırlar Odası

Harry Potter serisinde birçok kurgu bitki karşımıza çıkar. Ancak bunların içinde gerçekliğiyle öne çıkan bir bitki vardır. Sırlar Odası filminde Harry ve sınıfının Bitki Bilimi dersinde gördüğü adam otu bitkisi gerçekte de var olan bir bitkidir. Elbette filmdeki gibi çığlıklar atıp, parmaklarımızı ısırmazlar. Filmde bu bitkinin minik bir bebeğe benzediği ve büyüdüğünde ise bir insana benzeyeceği söylenir. Yetişkin bir adam otunun çığlığı bir insanı öldürebilir ama henüz bebekse sadece bayıltır. Bu yüzden filmde kulaklıklı bir sahne izliyoruz.

Gerçekte ise Solanaceae familyasından olan bu bitkinin Latince adı Manragora officinarum’dur. Yeşil bir aksamı olan bu bitki turplara benzer şekilde yer altında kalın büyük bir kök bulundurur. Toprak üstünde yeşil yaprakları ve mor-mavi çiçekleri görülebilir. Kökün aldığı şekilden dolayı adına adam otu denilmiştir. Eski zamanlardaki rivayetlere göre adam otu büyüdükten sonra topraktan kendisi çıkar ve yürüyerek uzaklaşırmış. Kim bilir belki de Rowling eski rivayetleri çok iyi dinlemiştir.

6. Meşe Ağacı (Quercus sp.)

Yaprak Dökümü

Reşat Nuri Güntekin’in romanının günümüze uyarlanmış haliyle izlediğimiz yaprak dökümü geleneklerine çok bağlı bir aileyi konu alır. Ali Rıza Bey 5 çocuğuna kendi benimsediği ahlak ve kuralları öğretmeye, onları kendi istediği şekilde yetiştirmeye çalışsa da çocukları büyüdükçe kendi kararlarını alır ve hayat hiç Ali Rıza Bey’in istediği gibi ilerlemez. Döneminde çok ses getiren bu yapımın en önemli simgelerinden birisi jenerik ve posterlerde tüm ailenin önünde poz verdiği meşe ağacıdır. Öyle ki bu ağacın yeri ortaya çıktıktan sonra dizinin hayranları tarafından çok fazla ziyaret edilmiştir. İnsanlar aile fotoğrafı için km’lerce yol giderek bu ağacın önünde dizideki gibi bir aile fotoğrafı çekilmeye başlamışlardır. Bu yazıyı okuyanların akıllarını karıştırmamak adına şu açıklamayı kendimize borç biliriz ki meşe ağaçları (Quercus sp.)  yaz kış yaprak dökmeyen ağaçlardır.  Ancak aynı zamanda meşe ağaçları hayatı, bağlılığı ve gücü simgeler.

Buz Devri – Meşe Palamutu

Dünya üzerinde soğukların artmasıyla buzul çağının başladığını fark eden hayvanlar daha sıcak olan güneye göç etmeye başlarlar. Hikâye bir mamut, bir kaplan, bir tembel hayvan üzerinden yürüse de sürekli kadraja giren diğer bir oyuncu ise bir sincaptır. Hayvanlar güneye göç etmeye karar verdikten sonra bir bebek bulurlar ve asıl amaçları bu bebeği insan topluluğuna yetiştirmek olur. İlk hikâye böyle başlasa da 2002’den bu yana toplam 5 film çekilmiştir. Bu filmlerin tamamında sürekli arkalardan kadraja girmeye çalışan ve bazen bütün hikâyeyi kovaladığı palamudu için değiştiren sincap sayesinde bu yazıda bu film için bir başlık açmak şart oldu. Sincap ilk filmden son filme kadar son kalan palamut tanesini sürekli kovalar kaybeder bazen de hediye eder. Sincap için böylesine önemli olan bu palamut meşe ağacının meyvesidir. Ülkemizde de sık sık karşılaştığımız bu ağaç Quercus sp’dir. 

7. Patates Bitkisi (Solanum tuberosum)

Marslı

Burada patatesin ne işi var dediğinizi duyar gibiyiz. Ancak bu film sonrasında bilim dünyasında öylesine büyük tartışmalar çıktı, araştırmalar yapıldı, yazılar yazıldı ki bu patatesi görmezden gelemedik. Film marsa görev için gönderilen bir grup astronotun hikayesi olarak başlıyor. Ancak sonrasında bir fırtına sırasında bir kişinin öldüğünü düşünerek, geride bırakıp dünyaya dönmeye çalışıyorlar. Geri kalan astronotumuz kendine Mars’ta bir yaşam kurmaya çalışıyor. Yemesi için yanında bulunan patatesi sera benzeri bir yapı oluşturarak burada üretmeye çalışıyor ve başarılı da oluyor. Biz “Uzayda patates yetişir mi?” tartışmasına dahil olmadan topraksız tarımla patatesin yetişebileceğini söylemek isteriz. İsterseniz buyurun yazımıza.

8. Orkide (Phalaenopsis sp.)

The Good Place

The Good Place nam-ı değer “İyi Yer”. Bir ölümden sonra hayat düşünün ki tüm evren sizin yaşamak istediğiniz şekilde tasarlanmış. Öyle ki ruh eşinizi bile burada buluyorsunuz. Bu evrenin ise bir tasarımcısı var. Mahallenin mimarı olarak karşımıza çıkan Michael, insanlara uyandıklarında nereye geldiklerini de açıklama görevini üstlenmiş. Michael’in ofisinde birçok bitki olmasına rağmen hep var olan ve her ofis sahnesinde rengiyle dikkatleri üzerine çeken bir pembe orkide (Phalaenopsis sp.) mevcut. Tüm ofis sahnelerinde bu pembe orkidenin hep odada olduğunu ancak diğer bitkilerin zaman zaman değiştiğini fark etmişsinizdir.

9. Lale (Tulipa sp.)

Prison Break

Kağıttan çiçek mi olur? Fikri biraz kafamızı karıştırsa da evet kağıttan çiçek olur kararını vererek, Michael Scofield’ın origami lalesi yazımızda kendine yer buluyor. Dizi de birçok sahnede Michael ve Sarah ikisinin bu lale sayesinde iletişim kurduğunu görüyoruz. Bir yerde kırmızı kağıt bir lale var ise orada Scofield var demektir. Bunu bir imza olarak tanımlamak yanış olmayacaktır. Her laleyi gördüğümüzde ‘Bir Gün’ sözündeki o günün ne zaman geleceğini merakla bekliyoruz.

10. Aglaonema commutatum

Léon: The Professional

Herkes için özel olan bir film vardır. Bu film de bendeniz yazarınızın özel filmi denilebilir. Filmin genel konusu temizlik işiyle uğraşan Léon’nun yolunun yan komşunun küçük kızı Mathilda ile karşılaşmasıyla başlıyor. Léon sürekli süt içen, koltukta uyuyan, belirli aralıklarla çiçeğinin yapraklarını temizleyen ve elinde bir keman çantasıyla dolaşan bir temizlikçi. Elbette ki temizlediği şeyler konusunda kuralları var. “No woman, no child” şeklinde olaylara yaklaşarak hayatını kazanıyor. Mathilda’yı yanına almak zorunda kalmasıyla hayat Léon için karmaşık bir hale geliyor ve sürekli yer değiştirmeye başlıyor. Gittiği her yere Matilda ve çiçeğini götüren Léon çiçeğiyle bir bağ yaşıyor. Kendini feda ederken bile Mathilda ve çiçeğin güvende olması onu mutlu ediyor. Son sahnede ise Mathilda çiçeği yetiştirme yurdunun bahçesine dikiyor. Ve bizde Mathilda gibi orada “Rahat edeceğini umuyoruz Léon”.

Léon’un meşhur çiçeği ‘aglaonema commutatum’un genel özellikleri ise şöyledir;

Filmde her ne kadar bir bahçeye dikildiğini görsek de aslında bir iç mekan bitkisidir. Yeşil uzun yapraklarının üzerinde ince beyaz çizgiler bulunur. Gün ışığına direkt maruz kalmadan aydınlık ortamlarda güzel gelişim gösterir. Güneş büyümesi ve yapraklarının renklenmesi açısından çok önemlidir. Güneşin olduğu tarafa doğru eğilim göstermesi mümkündür. Yaz aylarında iki, kış aylarında ise tek sulama bulunduğu mekana bağlı olarak yeterli olacaktır.

Eğer bizim atladığımız film ve dizilerde sizin gördüğünüz ikonlaşmış bitkiler varsa yoruma yazabilirsiniz. :)