Bitki seçimi yaparken genellikle onların çevreyi görsel olarak güzelleştirmesine bakarız, havayı temizleyen özelliklerini bildiğimiz halde havadaki zehirli gazlarla mücadelede kullanılması aklımıza gelmez. Kapalı alanlarda karşılaştığımız hava kirliliği bazen dışarıda karşılaştığımızdan daha fazla olabiliyor. Ev bitkilerinin de bazı zehirli gazları emerek havayı temizlediği ortaya çıkmıştır.

Günlük Eşyalarımızdan Ortaya Çıkan Zehirli Gazlar

Her gün kullandığımız eşyalardan buharlaşarak açığa çıkan benzen, formaldehit ve trikloroetilen gibi gazları solumaktayız. Bu maddeler birçok hastalığında sebebi olabilmektedir. Peki nereden alıyoruz bu zehirli gazları?

Benzen: Benzin, mürekkep, boya, plastik ve kauçuk malzemeler ve deterjanlarda bulunmaktadır. K romozom bozukluğu, kansızlık ve kemik iliği rahatsızlıklarına sebep olmaktadır. Solunduğunda ise baş ağrısı, halsizlik, bulantı, çarpıntı ve gözde katarakt gibi rahatsızlıkları da ortaya çıkarmaktadır.

Formaldehit: iç mekanlarda en çok karşılaşılan maddelerden biridir. sıkıştırılmış ağaçtan yapılan mobilyalarda, kağıt havlu, peçete, yer döşemesi ve halıların alt yapışkan bölümlerinde ve bazı kumaşlarda mevcuttur. Şampuanların çoğunda da bulunmaktadır. Göz, burun ve ağızda mukozayı zedeleyip, ciltte alerji ve baş ağrısı yapmaktadır. Astım hastalığına sebep olması en önemli yan etkisi olarak bilinirken sonradan yapılan araştırmalarda kansere sebep olan etkilerine rastlanmıştır.

Trikloroetilen: Endüstride yaygın olarak kullanılıp özellikle kuru temizlemede kullanılmaktadır. Baskı mürekkebi, boya, vernik, tutkal ve saç spreyin de bulunmaktadır. bazı kanser türlerine sebep olup özellikle akciğerde tahribata yol açmaktadır.

Evlerimizdeki Havayı Temizleyen Bitkiler

Bu yazımızda size evinizin havasını temizleyecek bazı bitkilerden bahsedeceğiz. NASA tarafından yapılan, iki yıl süren araştırmalar sonucunda bahsettiğimiz gazları en çok emen bitkiler tespit edilmiştir. Eviniz için bitki seçimi yaparken sağlığınıza da katkı sağlayacak bu bitkileri tercih etmeniz sizin için faydalı olacaktır.

1. Chlorophytum (Kurdele çiçeği)

Son derece dekoratif olan kurdele çiçeği kolay yetiştirilebilen bir bitkidir. Güneşte veya gölgede olması farketmeyip ortama çabuk uyum sağlayıp büyüme gösterir. Asılabilir saksılarda daha güzel yetiştirilir.

Kurdele Çiçeği Yetişme Şartları

2. Philodendron

Sarmaşık tipli olanlar salonlar için daha uygundur. Bakımı kolaydır. Genelde kalp şeklinde ve farklı renklerde olabilen türleriyle dekoratiftir. Deve tabanı ile akrabadır. Yosunlu çubuğa sardırılarak şekil verilebilir. Sarmaşık olmayan türleri genelde fazla büyüme gösterdiği için küçük salonlara uygun olmayıp geniş mekanlarda ve bina girişlerinde kullanılmaktadır.

Philodendron Yetişme şartları

• Oda ısısı yeterlidir.
• Direkt güneş ışığı zarar verir hafif gölgede konumlandırılmalıdır.
• Kışın toprağının hafif nemli olması yeterlidir. Yazın düzenli sulaması yapılır.
• Saksı değişiminin 2-3 yılda bir yapılması uygundur.

3. Scindapsus (Ev sarmaşığı)

Alacalı yürek şeklinde yaprakları bulunur. Kolay yetişir. Asma saksılarda veya yosun çubuklara sardırılarak yetiştirilebilir. Zaman içinde yapraklarını döküp kel bir görüntü sergilediğinden büyümesinin kontrol altında tutulmasında fayda vardır. Ani ısı değişimi, aşırı sulama ve cereyanda kalma gibi etkenler yapraklarının dökülmesine sebep olmaktadır.

Ev Sarmaşığı Yetişme Şartları

• Bulunduğu ortamın ısısı +10 derecenin altına düşmemelidir.
• Direkt güneş ışığı istemez. Aydınlık bir yerde konumlandırılmalıdır. Alacalı türleri için gölge alanlar yaprak desenini kaybetmesine sebep olur.
• Yaz aylarında düzenli sulama yapılır. Sulamadan önce toprağın hafif kuruması beklenir. Toprağının sürekli ıslak olması bitkinin çürümesine neden olur.
• Saksı değişimi gerektiğinde ilkbahar tercih edilmelidir. Yanlarından çıkan sürgünler veya dal uçlarından alınan 15 cm’lik çeliklerle çoğaltılabilir.

4. Chrysanthemum (Kasımpatı)

Kasımpatı genelde dış mekan bitkisi olup cüce türleri saksıda belirli dönemlerde iç mekanda yetiştirilebilir. Serin ve aydınlık bir camın önünde konumlandırılabilir. Baharda çiçekleri geçtikten sonra bahçeye dikilebilir ve sonrasında cücelik özelliğini kaybedip eski haline dönecektir.

Kasımpatı Çiçeği Yetişme Şartları

• Serinlikten hoşlanır. +15 derece ideal sıcaklığıdır.
• Aydınlık yerleri sevmektedir fakat öğle güneşinden korunmalıdır.
• Toprağı daima nemli tutulmalıdır.
• Yaprakları solunca bitki budanıp baharda bahçeye dikilebilir.

5. Spathiphyllum (Barış çiçeği)

Egzotik görünüşlü olup çiçekli bitki sevenler için doğru bir seçimdir. Nemli ve sıcak ortamı sever. Kolay yetişir. Yılda iki kez çiçek açar. Soğuk hava akımından olumsuz etkilenmektedir.

Barış Çiçeği Yetişme Şartları

• Sıcağı sever. Bulunduğu ortam sıcaklığı en az +15 derece olmalıdır.
• Yazın yarı gölge kışın ise aydınlık bir yerde konumlandırılmalıdır.
• Toprağı nemli olmalıdır. Kışın daha az sulama gerektirir.
• Her yıl saksı değişimi ilkbahar ayında uygundur.
• Yaprakları topraktan çıkmaktadır. Bu yapraklar köklü olarak ayrılıp başka saksıya dikilerek çoğaltılabilir.

Evimizdeki Havayı Temizleyen Diğer 10 Bitkiyi Okumak İster misiniz? Buraya Tıklayın.

Editörün Önerisi

Faydalanılan Kaynaklar:

1. Çankaya Belediyesi Park ve Bahçeler Müdürlüğü Bahçıvanlık Eğitimi Kitabı Yayın yılı:2012 Hazırlayan: Ziraat Mühendisi Bilge KUT

Ekolojik Ayak İzi Nedir?

Ekolojik ayak izi insanların aktiviteleri sonucunda ekosistemde bozulan dengenin hesaplanıp ekosisteme geri kazandırılması için gereken miktarı belirlemeye yarayan bir yöntemdir.

İnsanların doğadan talepleri ve bu talepler doğrultusunda doğaya verilen zarar sürdürülebilir geleceği de olumsuz etkilemektedir. Hızlı nüfus artışı, dünyanın taşıma kapasitesinin üzerine çıkmış ve teknolojinin gelişmesiyle birlikte üretim tüketim dengesi bozulmuş doğa talepler karşısında yetersiz kalmış ve ekosisteminde dengesi bozulmuştur.

20. yüzyılının ortalarında doğaya verilen hasar artık gözle görülebilir bir seviyeye gelmiştir. 1990’ lı yılların başında sürdürülebilirlik savunucusu Mathis Wackernagel ve ekolojist William Rees ekolojik ayak izi kavramını ortaya atıp ekolojik sürdürülebilirliği hesaplamayı amaçlamışlardır.

Ekolojik ayak izi doğaya verilen zararları hesaplamakla kalmayıp bu zararları azaltacak hatta yok edilmesi için çözümler bulunmasını sağlayacaktır. Üretken olan doğal alanların kapasitelerinin ölçülmesini sağlayan bir yöntemdir.

İnsanların doğa üzerine yaptıkları baskı ayak izi kavramı ile simgelenmiştir. İnsanların ihtiyaç ve tercihleri doğa üzerine baskı yapmış bu isteklerin artmasıyla doğal kaynaklar tükenme tehlikesiyle karşı karşıya kalmamıza neden olmuştur.

Sürdürülebilirliği ön planda tutan ekolojik ayak izi tüketilen kaynakların yeniden üretilmesini ve atıkların geri dönüşümünü sağlayıp doğaya verilen zararı azaltmak için gereken biyolojik kapasiteyi ölçer. Biyolojik kapasite coğrafi bölgenin yenilenebilir doğal kaynaklarını yıllık olarak üretme kapasitesidir. Kullanabilir kapasite ve kullanılan doğal kaynaklar belirlendiğinde doğa üzerinden karşılanan insan ihtiyaçlarının ekolojik taşıma kapasitesini ne kadar aştığı ve nedenleri belirlenip bunu önlemek için neler yapılabileceği anlaşılabilir.

Ekolojik Ayak İzi Hesaplama

Ekolojik ayak izi nasıl hesaplanır sorusunun cevabı olarak matematiksel bir formül üretilmiştir. Formül şöyledir:

Ekolojik Ayak İzi (ha) = Tüketim x Üretim Alanı x Nüfus

Ekolojik ayak izi birimi hektar olarak belirlenmektedir. Hesaplamada kullanılan tüketim değişkeni malların kullanım ölçüsü olarak ele alınmaktadır.

Ekolojik Ayak İzi Bileşenlerinin Türkiye’deki Durumu

Karbon Ayak İzi, Tarım Arazisi Ayak İzi, Orman Ayak İzi, Yapılaşmış Alan Ayak İzi, Otlak Ayak İzi, ve Balıkçılık Sahası Ayak İzi, Ekolojik Ayak İzi’nin bileşenleri olarak tanımlanıyor.

1- Karbon Tutma Ayak İzi

Okyanuslar tarafından tutulan CO₂ emisyonunun yanı sıra kimyasal süreçlerden ve fosil atıklardan kaynaklanan emisyonların tutulması için gereken orman alanının hesaplanmasıdır.

Türkiye’nin ekolojik ayak izinde en büyük payda karbon ayak izinde olduğu ortaya çıkmıştır. Ekolojik ayak izi toplamının %46-49′ u oranında, kişi başı 1,24-1,36 kha olarak hesaplanmıştır. 1961-2007 yıllarında ekolojik ayak izinde büyüme olmuş en yüksek değer karbon ayak izinde çıkmıştır.

2- Tarım Arazisi Ayak İzi

Gıda, lif, hayvan yemi ve kauçuk üretimi için kullanılan alanın hesaplanmasıdır.

Türkiye’nin tarım alanlarına yönelik talepten kaynaklanan ekolojik ayak izi %35’tir. Kişi başı yaklaşık 0,96 kha olarak hesaplanmıştır. Tarım arazisi ayak izinin büyük çoğunluğu gıda ile geri kalanı ise çoğunlukla tütün üretimi ve devlet harcamalarından kaynaklıdır.

3- Orman Ayak İzi

İhtiyaç duyulan kereste, kağıt hamuru, odun ürünleri ve yakacak odun miktarını karşılamak için gerekli orman alanının hesaplanmasıdır.

Türkiye’de orman ayak izi, ekolojik ayak izi toplamının % 11’i oranındadır. Kişi başı 0,29 kha olarak hesaplanmıştır. 1961 ile 2007 yılı arasında büyümekte olan ekolojik ayak izinde en az büyüme orman ayak izinde gerçekleşmiştir.

4- Balıkçılık Sahası Ayak İzi

İhtiyaç duyulan balık ve deniz ürünlerini temin etmek için gereken tatlı ve tuzlu su alanlarının hesaplanmasıdır.

Türkiye’de balıkçılık sahası ayak izi ekolojik ayak izinin %2’sinden biraz fazlasını oluşturup kişi başına 0,06 kha olarak hesaplanmıştır.

5- Otlak Ayak İzi

Et, süt, deri ve yün ürünleri için hayvancılık yapılan alanın hesaplanmasıdır.

Türkiye’ deki otlak ayak izi ekolojik ayak izi toplamının %3’ ünü oluşturup kişi başı 0,08 kha olarak hesaplanmıştır.

6- Yapılaşmış Alan Ayak İzi

İnsan ihtiyaçlarının karşılanmasıyla ilgili altyapı ve üst yapı, kapalı alan, konut, ulaşım, endüstriyel yapılar enerji santralleri gibi gerekli alanın hesaplanmasıdır.

Türkiye’ de yapılaşmış alan ayak izi ekolojik ayak izi toplamının %3’ ünü oluşturup kişi başına 0,07 kha olarak hesaplanmıştır.

Ekolojik Ayak İzi Nasıl Azaltılır?

Bu yazımızda değindiğimiz konu hepimizi ilgilendirmekle birlikte dikkat etmediğimiz veya farkına varmadan ekosisteme yani dolaylı olarak kendimize ve gelecek nesillere verdiğimiz zararları ortaya koymaktadır. Bizlerde elimizden geldiğince duyarlı olarak ekolojik ayak izinin azaltılmasına katkıda bulunabiliriz.

Çevresel Etki Değerlendirmesi adlı yazımızla da ilgilenebilirsiniz.

Editörün Notu

YARARLANILAN KAYNAKLAR

Air Plant (hava bitkisi) toprak olmadan yetişebilen, besinini köklerden almayıp fotosentez ile kendi besinlerini üretebilen bir bitki cinsidir. Toprağa ihtiyaç duymayan bu bitkiler oldukça dayanıklı türlerdir. Köklerini tutunmak için kullanırlar. Air plant bitkisi yapraklarında bulunan kanallar sayesinde havadaki besini ve nemi tutma özelliğine sahiptir. Air plant yani tillandsia bitkisinin anavatanı Orta ve Güney Amerikadır. Brolemiad (Ananasgiller) ailesindendir ve yaklaşık 730 türe sahiptir.

Bu özel bitkinin bakımı bilindiğinde keyifle yetiştirilebilecek evlerinizde sizlere farklı dekor imkanları sağlayacaktır. Yazımızın devamında bu bitkinin yetiştirilmesiyle ilgili bilgilere yer verildi.

Air Plant Bakımı

Bakımları oldukça kolay olan Air plant türleri de her bitki gibi ilgi istemektedir. Doğru ilgilendiğinde çiçek açıp yeni yavrular da oluşturacaktır. Suya ve havaya ihtiyaç duyan bu bitkiler klima gibi yoğun havadan olumsuz etkilemektedir. Klimadan uzak fakat hava akışı olan bir yer bitkiniz için daha sağlıklı olacaktır. Işık ihtiyaçları doğrudan güneş ışığı yerine dolaylı olmalıdır. Aydınlık yerlerde konumlandırmak bitkinin sağlığı için oldukça önemlidir. Air Plant saksı ihtiyacı duymaz, ancak gübreleme ve su ihtiyaçları için air plant bitkisini düz bir zemine oturtmanız tavsiye edilmektedir.

Air Plant Türleri (tillandsia) Nasıl Sulanmalıdır?

Nemli ortamı seven Air plantlerin yapraklarına su püskürtülerek yapılan nemlendirme bitkiyi olumlu etkileyecektir. Su püskürtmek sulama açısından yeterli gelmemektedir. Özellikle yazın kurak havalarda haftada 1 veya 2 kez su dolu kabın içerisinde yarım saat kadar bekletilerek sulama yapılması bitkinin su ihtiyacı açısından gereklidir. Su çeşme suyu kullanılacaksa kirecin bitkiye zarar vermemesi için dinlendirilmiş olması önemlidir. Sulama sonrasında bitki bol hava alan bir yerde bırakılmalıdır bu durum çürümesini önleyecektir. Eğer bitkinin çiçeği varsa çiçeğin suya temas etmesi engellenmelidir yoksa çiçekte çürüyecektir.

Ayda 1 veya 2 kez gübreleme yapılabilir. Gübre bitkinin daha iyi gelişip çiçek açmasını ve yavru vermesini sağlayacaktır. Brolemiad gübresi veya daha kolay bulunabilen orkide gübresi bitkiniz için uygundur. Kullanılan gübrenin türüne göre yeterli miktarda sulama yapılacak suyun içerisine ilave edilerek gübreleme işlemi gerçekleştirilir.

Budaması çürümüş solmuş yaprakların temizlenmesi şeklinde yapılmaktadır. Bitkinin diğer yapraklarının da daha iyi ışık almasına olanak sağlayacağından bitkinin sağlıklı gelişmesi açısından önemlidir.

Air Plant (Hava Bitkisi) Dekorasyon Fikirleri

Air plant türlerinin toprağa ihtiyaç duymaması dekorasyonlarda farklı kullanımlara olanak sağlamaktadır. Terrarium yapımında, mıknatıs yardımıyla metal yüzeylere tutturularak, cam fanusların içine dekoratif taşlarla düzenlenerek ve bir çok isteğe göre dizaynının yapılabilmesine imkan tanımaktadır.

Air plantlerle yapabileceğiniz dizayn örneklerini sizler için derleyip evinizde yapacağınız dekorasyon fikirlerine katkı sağlamayı amaçladık.

Terrariumlarda Kullanımı

Cam fanuslarda deniz kabukları, taşlar ve yosunlarla dizayn edilerek kullanılabilir. Fanuslarda hava akışı fazla olmadığından sulamadan sonra iyice havalandırılıp öyle fanusa yerleştirilmelidir. Aksi takdirde çürüme söz konusu olacaktır.

Duvar Dizaynı

Tel kafese veya gerilmiş iplere tutturularak dizayn edilebilmektedir. Mevcut duvar önünde kullanılabileceği gibi bir alanı bölmek içinde kullanılabilen görsel estetik açısından oldukça başarılı dizayn oluşturmaktadır.

Kapı Süsü Dizaynı

Kapı süsü yapımında da ağaç dallarına yosunlarla birlikte yapıştırılarak dizayn edilir. Islandığında yapıştırıcının içeriğindeki kimyasal maddelerin bitkiye zarar verebileceği de göz önünde bulundurulmalıdır. Bunun için akvaryumlarda kullanılan silikon ile yapıştırma işlemini gerçekleştirebilirsiniz. Gözlemlerimize göre sıcak silikondaki malzemenin de bitkiye zarar vermediği belirlenmiştir.

Kütük Tasarımları

Kapı süsü tasarımında olduğu gibi kütüklerde de aynı şekilde yosunlar ve benzeri ürünlerle yapıştırılarak dizayn edilmektedir. Ortaya oldukça şık tasarımlar çıkmakta eviniz için sehpaların üzerinde veya duvarlarınızda kullanabileceğiniz dekor ürünleri olmaktadır.

Kafes Dizaynı

Kütüklerin yanı sıra tel kafeslerin içerisinde de benzer kullanımlar oluşturarak farklı dekorasyonlara imkan tanımaktadır. Kafeste hava akışının rahat olması bitkinin yaşam alanını da sağlamış olacaktır.

Toprak ihtiyacı olmaması bu bitkinin dekoratif kullanımlarında oldukça çeşitlilik ortaya çıkarmasına sebep olmaktadır. Yazımızda belirttiğimiz kullanımlar haricinde daha bir çok kullanıma imkan tanıyan bu bitkilerle sizlerde farklı tasarımlar ortaya koyabilirsiniz.

Bu yazımızı beğendiyseniz Evimizin Havasını Temizleyen 10 İç Mekan Bitkisi Önerisi adlı yazımızı da beğeneceğinizi düşünüyoruz :)

Editörün Notu

Şehrin stresinden uzaklaştığımız açık yeşil alanlarda bir çok bahçe tasarım örneği bulunmaktadır. Dağ bitkilerinin kullanım isteğinden doğan Kaya Bahçeleri de bu tasarımlardan biridir. Bu bitki türlerinin özellikleri ve istekleri bilinmesi kaya bahçelerinin tasarımında oldukça kolaylık sağlamaktadır. Kaya bahçesi tanımını “Kayalarla bitkilerin bir arada kullanımıyla oluşturulan genellikle çok bakım gerektirmeyen, görsel estetik açısından zengin bahçeler” olarak yapabiliriz. Kaya bahçesi taşları farklı ölçüt ve boyutlarda olabilir, kullanımları kişinin zevkine göre değişmektedir.

Kaya Bahçesi Özellikleri

Ömeroğlu (2010)’ a göre Kaya bahçeleri, çeşitli fonksiyonları, çok büyük bir alan gerektirmeden bir arada sunabilmeleriyle peyzaj tasarım projelerinde önemli bir yere sahiptir. Oldukça küçük bir arazide bile alpin bitkilerin göz alıcı, tipik örneklerini içeren bir kaya bahçesi oluşturulabilir.

Kaya bahçesi doğallıktan uzaklaşmamayı esas almıştır. Tasarlanacak arazi genellikle engebeli tercih edilip düz alana yapılacaksa toprak yardımıyla tümsekler oluşturulabilir. Kaya bahçesi tasarımında araziden sonra bitki seçimi oldukça önemlidir.

Kaya Bahçelerinin Tarihsel Gelişimi

Stites ve Mower (1990)’ a göre Kaya Bahçesi kısaca kaya ve bitkilerin oluşturduğu kompozisyonlardır. Japonlar, kaya bahçesi uygulamalarında genellikle sadece taş, kaya ve kumu sanatsal bir biçimde bir araya getirirlerken, İngiliz stilindeki kaya bahçeleri, Kaya Bahçesi terimi ile en bütünleşik olanıdır. 1800’lerde İngiltere’de alpin bitkilerin gelişebilmeleri için uygun alanlar oluşturulması fikri yaygınlaşmıştır. Alpin bahçeler fikri zamanla estetiksel kaygıların da artmasıyla gelişmiş ve kaya bahçeleri zamanla daha doğal görünümler ortaya koymaya başlamıştır (Ömeroğlu, 2010).

Kaya Bahçelerinde Bitki Seçimi Nasıl Olmalıdır?

Kaya Bahçesi bitkileri seçimi yapılırken:

• Öncelikle tercih edilecek bitkilerin iklim yapısının arazinin iklim yapısı ile uyumlu olmasına bakılmalı
• Sonrasında boylanmayan bodur türler ve çok kök yapıp diğer bitkilerin gelişimini engellemeyecek türler tercih edilmelidir.
• Aynı zamanda engebeli arazide yaşayabilecek besin ihtiyacı çok fazla olmayan kaya bahçesi tasarımı ile uyum sağlayabilecek bitkiler olmasına da dikkat edilmelidir.

Kaya Bahçelerinde Kullanılan Bitkiler

En güzel kaya bahçeleri en doğru bitkilerle oluşturulmaktadır. Dolayısıyla Türkiye’de yetişebilen, yukarıdaki özelliklere uyan, kolaylıkla temin edilebilecek 10 bitki türünü seçip özellikleriyle birlikte sizler için aşağıda sıraladık.

Kaya bahçesi bitkileri nelerdir?

Tam güneşli veya hafif gölge alanlarda daha iyi gelişme gösterir. Kuraklığa dayanıklıdır. Besin maddesi az olan topraklarda da iyi gelişme gösterir. Yaz aylarında çiçek açar. Toprağa değdiği yerden yeni kök oluşturur. bol güneşli ılıman iklim bitkisidir. Soğuğa karşı dayanıklıdır. Az sulanması gerekir.

2. Juniperus Sabina (Sabin Ardıcı)

Herdemyeşil sürünücü ve yayılıcı formdadır. Zehirli gazlardan ve rüzgardan etkilenmez. Soğuğa karşı dayanıklıdır. Her tür toprağa uyum sağlar. Bakım gerektirmez.

3. Thymus sipyleus subsp. (Dağ kekiği)

Eğimli arazilerde daha verimli olup toprak yönünden fazla seçici değildir. Akdeniz bölgesine ait bir bitki türü olmasına rağmen soğuklara karşı dayanıklıdır. Çok su gerektirmeyip yaz aylarında su ihtiyacına dikkat edilmesi yeterlidir.

4. Primula vulgaris (Çuha Çiçeği)

Sürekli yapraklı olup kış sonunda çiçeklenmeye başlar. Yaz aylarında yavaş gelişim gösterip dipten verdiği yeni sürgünlerle çoğalır. Yarı gölge serin alanları sever. Soğuğa karşı dayanıklıdır.

5. Picea mariana ‘Nana’ (Bodur Ladin)

Bodur yaprak dökmeyen ibreli bir türdür. Oldukça yavaş büyür, çok bakım gerektirmez, böcek ve hastalıklara karşı oldukça dayanıklıdır. Kaya bahçesi ağaçlarına verilebilecek güzel bir örnektir.

6. Cyclamen purpurascens (Sıklamen)

Çok dayanıklı bir bitkidir yaz aylarında ve gölgeye ihtiyaç duyup nemli humus bakımından zengin toprakları sever. Sonbaharda çiçeklenmeye başlar.

7. Sempervivum dolomiticum

Latince de ölümsüz çiçek diye adlandırılmaktadır. Sürekli olarak çoğalmaktadır. Her türü birbirinden farklı özellik taşıyıp aynı çiçekten alınan tohumla yetiştirilen çiçeğin bile yapısı farklı yapıya sahip olmaktadır. Herhangi ek besine ihtiyaç duymayıp fazla su ihtiyacı yoktur.

8. Rosmarinus Officinalis (Biberiye)

Yabani olarak büyür ve her yerde yetişebilen bir bitkidir. Güneşli yerler, ılıman iklim ister. Aşırı soğuklara dayanıklı değildir. Killi-kumlu, zengin, rutubetli toprak ister ama kuru bölgelerde de yetişir.

9. Festuca Glauca (Mavi Çim)

Güneşli açık alanlarda ve ılıman iklim koşullarında yetişir. Her tür toprakta yetişir. Hava alan kireç bakımından zengin topraklarda daha iyi gelişim göstermektedir. Orta derece sulama yeterlidir. Soğuklara ve yangına karşı dirençlidir.

10. Rosa ssp. (Minyatür Gül)

Su tutmayan hava alabilen toprakta daha iyi yetişir. Toprağın hafif nemli olması su ihtiyacı bakımından yeterlidir. İyi bakımla büyüyebilir fakat en fazla 40 cm boylanır. -12 dereceye kadar soğuğa dayanıklıdır. Kaya bahçesi çiçekleri için güzel bir örnektir.

YARARLANILAN KAYNAKLAR