Günümüzde hızla artan kentleşme ve yoğun yapılaşma süreçleri, kent merkezlerinde açık ve yeşil alanların hem yatay hem de düşey yönde giderek azalmasına neden olmaktadır. Bu durum, kentsel mekânların monotonlaşmasına, bireylerin doğayla olan etkileşimlerinin zayıflamasına ve fiziksel ile psikolojik açıdan çeşitli olumsuzlukların ortaya çıkmasına yol açmaktadır. Nitekim açık ve yeşil alanların yetersizliği, kent sakinlerinin yaşam kalitesini düşüren önemli unsurlardan biri olarak değerlendirilmektedir (Öztürk ve Özdemir, 2013). Bununla birlikte, kentlerde kullanılmayan, işlevini yitirmiş veya atıl durumda bulunan alanların varlığı, yeşil alan sistemlerinin geliştirilmesi açısından önemli bir potansiyel sunmaktadır. Bu alanların yeniden işlevlendirilerek kamusal kullanıma kazandırılması, sürdürülebilir ve yaşanabilir kentsel çevrelerin oluşturulmasına katkı sağlamaktadır. Bu bağlamda cep parkları, sınırlı büyüklükteki kentsel boşlukların değerlendirilmesine olanak tanıyan, kent ekolojisini destekleyen, sosyal etkileşimi güçlendiren ve kullanıcıların doğayla bağ kurmasına yardımcı olan yenilikçi kentsel tasarım uygulamaları olarak öne çıkmaktadır. Özellikle yoğun kent dokusu içerisinde yeşil alan erişilebilirliğini artıran bu uygulamalar, kentsel yaşam kalitesinin iyileştirilmesi ve sürdürülebilir kentlerin oluşturulması açısından önemli bir araç olarak değerlendirilmektedir.

CEP PARKI NEDİR ?

Kentsel açık ve yeşil alanlar farklı ölçeklerde planlanmakta olup, cep parkları bu alanlar içerisinde en küçük ölçekli yeşil alan türlerinden biri olarak değerlendirilmektedir. Cep parkları, özellikle yoğun yapılaşmanın hâkim olduğu kentsel alanlarda ortaya çıkan yeşil alan yetersizliğine çözüm sunmak amacıyla geliştirilen kamusal mekânlardır.Cep parkı kavramı, kökenini 1960 yılında New York’ta oluşturulan Paley Park’ın alternatif adı olan “Vest Pocket Park” teriminden almaktadır. “Vest pocket” ifadesi, giysilerde bulunan küçük cepleri tanımlamakta olup; küçük, güvenli ve işlevsel alanları ifade etmektedir (Iwashita, 1988).Uluslararası literatürde cep parkları; “pocket parks”, “vest-pocket parks”, “vesty parks”, “mini-parks” ve “parklets” gibi farklı terimlerle ifade edilmektedir. Mahalle ölçeğinde hizmet veren bu alanlar, genellikle kullanılmayan veya atıl durumda bulunan boş alanların rekreasyonel amaçlarla yeniden düzenlenmesi sonucunda oluşturulmaktadır. Literatürde cep parklarının büyüklüğünün yaklaşık 230 m² ile 3.000 m² arasında değişebildiği belirtilmektedir (Gold, 1980; Kızıldere, 2009).

Ulusal Rekreasyon ve Park Derneği’ne (NRPA, 2012) göre cep parkları, bir dönümün dörtte birinden daha küçük alanları kapsayan, çoğunlukla konut veya ticari yapılarla çevrili kentsel dokular içerisinde yer alan küçük ölçekli açık mekânlardır. Bu alanlar, kullanıcıların bir araya gelebileceği, dinlenebileceği, sosyalleşebileceği ve açık havada vakit geçirebileceği kamusal yaşam alanları olarak işlev görmektedir. Özellikle yoğun kent merkezlerinde açık ve yeşil alan erişiminin sınırlı olduğu bölgelerde cep parkları, kentsel yaşam kalitesinin artırılmasına, sosyal etkileşimin desteklenmesine ve kent sakinlerinin doğayla olan bağlarının güçlendirilmesine önemli katkılar sağlamaktadır.

Cep parkları, kamusal alan kullanımına yönelik tasarlanan ve bireylerin boş zamanlarını değerlendirebildiği, dinlenebildiği, yemek yiyebildiği ve sosyal etkileşim kurabildiği açık mekânlar olarak öne çıkmaktadır. Bu alanlar, özellikle çalışma saatleri içerisinde veya iş çıkışlarında kullanıcıların bir araya gelerek sosyalleşmelerine olanak tanımaktadır. Günümüzde bireylerin, günlük yaşamın yoğun temposundan uzaklaşabilecekleri, fiziksel ve psikolojik açıdan rahatlayabilecekleri, aileleri ve sosyal çevreleriyle kaliteli zaman geçirebilecekleri rekreasyon alanlarına yönelik talepleri giderek artmaktadır (Yazıcı ve Ünsal, 2019).

Cep parkları; erişilebilirlik, kullanıcı çekiciliği ve çok yönlü işlevsellik gibi özellikleriyle kent yaşamına önemli katkılar sunmaktadır. Bu alanlar, bireylerin dinlenme ve rekreasyon gereksinimlerini karşılamalarının yanı sıra sosyal etkileşimi teşvik etmekte, habitatların korunmasına katkı sağlamakta, ağaç ve bitki örtüsünü desteklemekte ve kentsel mikroklimanın iyileştirilmesine yardımcı olmaktadır. Söz konusu işlevler, bireylerin doğayla daha fazla etkileşim kurmasına olanak sağlayarak yaşam kalitesinin artırılmasında önemli bir rol üstlenmektedir (Temizel ve Erdoğan, 2022).

Kentsel cep parkları, çoğunlukla yapısal öğelerin baskın olduğu yoğun yapılaşmış çevreler içerisinde konumlanmakta ve bitkisel tasarım unsurları aracılığıyla mevcut yapı ve binaları tamamlayıcı bir işlev görmektedir (İnak, 2017). Özellikle kentlerde artan yapılaşma sonucunda ortaya çıkan kullanılmayan veya işlevini yitirmiş boşluk alanlar, cep parklarının uygulanabileceği potansiyel mekânlar olarak değerlendirilmektedir. Aşağıdaki ifade, akademik akışı daha güçlü ve anlamlı olacak şekilde yeniden düzenlenebilir:

Bu bağlamda cep parkları, atıl veya işlevini yitirmiş kentsel alanların yeniden değerlendirilerek kamusal kullanıma kazandırılmasını sağlamakta; kentsel çevrenin estetik, ekolojik ve sosyal niteliğini artırırken kent sakinlerine erişilebilir rekreasyon olanakları sunmaktadır. Sınırlı alanlarda yüksek çevresel ve toplumsal fayda üreten bu mekânlar, sürdürülebilir kentsel gelişim hedefleri doğrultusunda önemli bir tasarım aracı olarak öne çıkmaktadır. Dünyanın farklı kentlerinde uygulanan cep parkı örnekleri, bu alanların tasarım yaklaşımları, mekânsal özellikleri ve kullanıcı ihtiyaçlarına yönelik çözümleri açısından dikkat çekici örnekler sunmaktadır. Bu kapsamda, dünyadan seçilen farklı cep parkı örnekleri aşağıdaki görsellerde yer almaktadır.

Greenacre Parkı, Newyork, ABD

Park Paley, Newyork, ABD

Bu doğrultuda cep parkları, kullanılmayan veya atıl durumdaki kentsel boşlukların yeniden işlevlendirilmesi yoluyla kentlere ekolojik, estetik ve sosyal değer kazandıran önemli kamusal mekânlar olarak değerlendirilmektedir. Kullanıcıların dinlenme, sosyalleşme ve rekreasyon gereksinimlerine cevap veren bu alanlar, aynı zamanda kentsel yeşil altyapı sisteminin güçlendirilmesine katkı sağlamaktadır. Dünya genelinde farklı tasarım anlayışlarıyla hayata geçirilen cep parkı uygulamaları, küçük ölçekli alanların etkin kullanımına yönelik başarılı örnekler sunmaktadır.

Cep parkları, kentsel yaşam içerisinde doğal ve samimi mekânlar oluşturarak bireyler arasındaki sosyal etkileşimi destekleyen önemli kamusal alanlardır. Küçük ölçekli kentsel açık alanlar olarak tanımlanan cep parkları, bulundukları çevrede kullanıcılar için davetkâr ve erişilebilir mekânlar sunmaktadır. Bu alanlar içerisinde dinlenme mekânları, çocuk oyun alanları, çok amaçlı etkinlik alanları, oturma birimleri ve yeme-içme işlevlerine yönelik kullanımlar yer alabilmektedir. Özellikle yoğun yapılaşmanın hâkim olduğu kent dokularında binalar arasında kalan atıl veya kullanılmayan boşlukların değerlendirilmesiyle oluşturulan cep parkları, toplumsal etkileşimin güçlendirilmesine, mahalle ölçeğinde sosyal bağların geliştirilmesine ve yaşam kalitesinin artırılmasına katkı sağlamaktadır.

Dünya genelindeki cep parkı uygulamaları incelendiğinde, bu alanların kullanıcı ihtiyaçlarına cevap verebilecek çeşitli tasarım bileşenleri içerdiği görülmektedir. Hareketli ve esnek kullanıma olanak tanıyan kent mobilyaları, çocuk oyun alanları, ağaç ve çalılardan oluşan bitkisel düzenlemeler, oturma ve dinlenme alanları, bisiklet park yerleri ile su öğeleri cep parklarında sıklıkla tercih edilen tasarım unsurları arasında yer almaktadır. Bu bileşenler, kullanıcıların rekreasyonel, sosyal ve estetik gereksinimlerini karşılamanın yanı sıra mekânın işlevselliğini ve çekiciliğini de artırmaktadır.

Günümüzde dünyanın birçok kentinde farklı ölçek ve tasarım yaklaşımlarıyla uygulanan cep parkları, sınırlı alanlarda yüksek sosyal ve ekolojik fayda sağlayan başarılı kentsel tasarım örnekleri olarak değerlendirilmektedir. Bu yönüyle cep parkları, sürdürülebilir kentleşme hedefleri doğrultusunda kentsel açık ve yeşil alan sistemlerinin önemli bir bileşeni olarak kabul edilmektedir.

Her Cep Parkı kendine özgüdür ve topluluğu, daha geniş çevresi ve
yeniden kazandığı alanın karakteri tarafından şekillendirilir. Bu küçük ölçekli müdahaleler, planlamacılara, geliştiricilere ve yerel topluluklara az kullanılan, ihmal edilmiş veya parçalanmış kentsel arazileri canlı ve çok işlevli yeşil alanlara dönüştürme fırsatı sunar. Cep Parkları çok çeşitli çevresel, ekonomik ve sosyal faydalar sağlayabilir. 

Kentsel Yeşil Altyapı Perspektifinden Cep Parkları

Kentsel yeşil altyapı; parklar, yeşil koridorlar, rekreasyon alanları, kent ormanları, yeşil çatılar, yağmur bahçeleri ve cep parkları gibi doğal ve yarı doğal alanlardan oluşan bütünleşik bir sistem olarak tanımlanmaktadır. Bu sistem, kentlerin ekolojik işlevlerini desteklemenin yanı sıra çevresel, ekonomik ve sosyal faydalar sağlamaktadır. Cep parkları ise kentsel yeşil altyapının küçük ölçekli ancak stratejik bileşenleri arasında yer almaktadır. Cep parklarının bir diğer önemli katkısı, kentsel yeşil altyapı sistemini güçlendirilmesidir. Büyük parklar, yeşil koridorlar ve diğer açık alanlarla bağlantılı olarak planlanan cep parkları, kent içerisindeki ekolojik ağın sürekliliğini desteklemekte ve farklı canlı türleri için yaşam alanları oluşturmaktadır. Bu durum, habitat parçalanmasının azaltılmasına ve kentsel biyolojik çeşitliliğin artırılmasına katkı sağlamaktadır. Dolayısıyla cep parkları, yalnızca rekreasyon alanı değil, aynı zamanda kentlerin ekolojik direncini artıran yeşil altyapı unsurları olarak değerlendirilmektedir.

Özellikle yoğun yapılaşmış kentsel alanlarda yeşil alan yetersizliğinin giderilmesine katkı sağlayan cep parkları, atıl veya kullanılmayan alanların yeniden işlevlendirilmesi yoluyla yeşil altyapı ağının sürekliliğini güçlendirmektedir. Bu alanlar, biyolojik çeşitliliğin desteklenmesi, yağmur suyunun yönetimi, hava kalitesinin iyileştirilmesi, kentsel ısı adası etkisinin azaltılması ve karbon tutulumunun artırılması gibi önemli ekolojik işlevler üstlenmektedir. Bununla birlikte, kent sakinlerine dinlenme, rekreasyon ve sosyalleşme olanakları sunarak yaşam kalitesinin artırılmasına da katkı sağlamaktadır.

Kentsel yeşil altyapı perspektifinden değerlendirildiğinde cep parkları, büyük ölçekli parklar ile diğer açık ve yeşil alanlar arasında bağlantı kurarak yeşil alan ağının bütünlüğünü destekleyen tamamlayıcı mekânlar olarak öne çıkmaktadır. Bu nedenle cep parkları, sınırlı alanlarda yüksek çevresel ve sosyal fayda üreten, sürdürülebilir ve dirençli kentlerin oluşturulmasına katkı sağlayan önemli yeşil altyapı unsurları olarak kabul edilmektedir.

Cep Parklarının Tasarım İlkeleri, İşlevleri ve Sürdürülebilirlik Açısından Değerlendirilmesi

Tasarım İlkeleri

Cep parkları, yoğun yapılaşmanın hâkim olduğu kentsel alanlarda yeşil alan eksikliğini gidermek, kullanılmayan veya işlevini yitirmiş alanları yeniden kamusal kullanıma kazandırmak ve kent sakinlerinin doğayla etkileşimini artırmak amacıyla geliştirilen küçük ölçekli açık ve yeşil alanlardır. Kentsel yeşil altyapının önemli bileşenlerinden biri olarak değerlendirilen bu alanlar, sınırlı büyüklüklerine rağmen ekolojik, sosyal, estetik ve rekreasyonel işlevleri bir arada yerine getirmektedir. Ancak cep parklarının bu işlevleri etkin biçimde yerine getirebilmesi, planlama ve tasarım sürecinde belirli ilkelerin dikkate alınmasına bağlıdır.

Cep parklarının tasarımında öncelikle erişilebilirlik ilkesi ön plana çıkmaktadır. Bu alanların mahalle ölçeğinde hizmet vermesi nedeniyle kullanıcıların günlük yaşam içerisinde kolaylıkla ulaşabilecekleri konumlarda yer alması gerekmektedir. Yaya ulaşım ağlarıyla bütünleşik bir sistem içerisinde planlanması, parkların kullanım yoğunluğunu artıran temel faktörlerden biridir. Bununla birlikte çocuklar, yaşlılar ve engelli bireyler başta olmak üzere toplumun tüm kesimlerinin kullanımına olanak sağlayan evrensel tasarım ilkelerinin uygulanması önem taşımaktadır. Engelsiz erişim sağlayan yollar, rampalar ve ergonomik donatı elemanları erişilebilirliğin temel unsurları arasında yer almaktadır.

Cep parklarının tasarımında güvenlik ve kullanıcı konforu da önemli kriterlerdir. Kamusal mekânların sürdürülebilir kullanımını sağlayabilmek için kullanıcıların kendilerini güvende hissedebilecekleri mekânlar oluşturulmalıdır. Bu doğrultuda yeterli aydınlatma sistemlerinin kullanılması, açık görüş alanlarının oluşturulması ve kör noktaların azaltılması gerekmektedir. Ayrıca oturma alanları, gölgelendirme elemanları ve iklim koşullarına uygun mekânsal düzenlemeler kullanıcı konforunu artırarak parkların günün farklı saatlerinde kullanılmasına olanak tanımaktadır.

Kullanıcı odaklı tasarım anlayışı, cep parklarının başarısını belirleyen temel yaklaşımlardan biridir. Cep parkları farklı yaş ve kullanıcı gruplarına hizmet eden kamusal alanlar olduğundan, tasarım sürecinde kullanıcı ihtiyaçlarının detaylı biçimde analiz edilmesi gerekmektedir. Çocuklar için oyun ve keşif alanları, gençler için sosyal etkileşim mekânları, yetişkinler için dinlenme alanları ve yaşlılar için erişilebilir oturma birimleri oluşturulması kullanıcı çeşitliliğini desteklemektedir. Aynı zamanda farklı kullanım senaryolarına uyum sağlayabilen esnek mekân organizasyonları, cep parklarının işlevselliğini artırmaktadır.

Bitkisel tasarım, cep parklarının ekolojik ve estetik değerini belirleyen en önemli unsurlardan biridir. Literatürde yerel iklim koşullarına uyum sağlayabilen, düşük bakım gereksinimine sahip ve biyolojik çeşitliliği destekleyen bitki türlerinin tercih edilmesi önerilmektedir. Yerel bitki türlerinin kullanımı, hem bakım maliyetlerini azaltmakta hem de bölgesel ekosistemlerin korunmasına katkı sağlamaktadır. Ağaçlar, çalılar ve yer örtücü bitkiler aracılığıyla oluşturulan bitkisel kompozisyonlar, gölgeleme sağlamakta, hava kalitesini iyileştirmekte, karbon depolamakta ve kentsel ısı adası etkisinin azaltılmasına katkıda bulunmaktadır. Ayrıca kuşlar, böcekler ve diğer canlı türleri için habitat oluşturarak kentsel biyolojik çeşitliliği desteklemektedir.

Cep parklarının tasarımında sürdürülebilirlik ilkesi çevresel, ekonomik ve sosyal boyutlarıyla ele alınmalıdır. Çevresel sürdürülebilirlik kapsamında geçirgen yüzeylerin kullanılması, yağmur suyunun doğal döngüye kazandırılması, su tasarrufu sağlayan sulama sistemlerinin tercih edilmesi ve yerel bitki türlerinin kullanılması önerilmektedir. Ekonomik sürdürülebilirlik açısından düşük bakım maliyetine sahip bitkisel ve yapısal elemanların tercih edilmesi önem taşırken, sosyal sürdürülebilirlik ise kullanıcıların mekânla aidiyet ilişkisi kurabilmesine bağlıdır. Bu nedenle cep parklarının toplumun farklı kesimlerine hitap eden kapsayıcı mekânlar olarak tasarlanması gerekmektedir.

Mekânsal organizasyon ve işlevsellik de cep parklarının tasarımında dikkat edilmesi gereken önemli unsurlar arasında yer almaktadır. Sınırlı alan büyüklüğüne sahip olmaları nedeniyle her bir mekânsal bileşenin etkin şekilde planlanması gerekmektedir. Oturma alanları, yürüyüş yolları, dinlenme noktaları, sanat öğeleri, su elemanları ve küçük etkinlik alanlarının dengeli bir biçimde yerleştirilmesi mekânsal verimliliği artırmaktadır. Bunun yanı sıra kullanıcıların bir araya gelmesini teşvik eden ortak kullanım alanları ve sosyal etkileşim mekânları oluşturularak kamusal yaşam desteklenmektedir.

Cep parklarının tasarımında kentsel yeşil altyapı ile bütünleşme ilkesi de büyük önem taşımaktadır. Bu alanlar yalnızca tekil yeşil alanlar olarak değil, kent içerisindeki diğer açık ve yeşil alan sistemleriyle ilişkili bir ağın parçası olarak değerlendirilmelidir. Yeşil koridorlar, yürüyüş yolları, bisiklet güzergâhları ve kent parkları ile bağlantılı olarak planlanan cep parkları, yeşil altyapı ağının sürekliliğini desteklemekte ve ekolojik bağlantılılığı güçlendirmektedir

Cep Parklarının İşlevleri

Cep parkları, kentsel sistem içerisinde çok yönlü işlevlere sahip mekânlardır. Bu işlevler genel olarak sosyal, rekreasyonel, ekolojik ve estetik boyutlarda değerlendirilmektedir.

• Sosyal ve Rekreasyonel İşlevler

Cep parkları, kent sakinlerinin dinlenme, sosyalleşme ve boş zaman değerlendirme ihtiyaçlarını karşılayan kamusal alanlardır. Mahalle ölçeğinde hizmet veren bu alanlar, farklı yaş gruplarından bireylerin bir araya gelmesine olanak tanıyarak toplumsal etkileşimi güçlendirmektedir. Ayrıca günlük yaşamın yoğun temposundan uzaklaşma fırsatı sunarak bireylerin fiziksel ve psikolojik iyilik hâllerine katkıda bulunmaktadır (Yazıcı ve Ünsal, 2019).

• Ekolojik İşlevler

Cep parkları, küçük ölçekli olmalarına rağmen kent ekolojisi açısından önemli işlevler üstlenmektedir. Bitkisel materyal kullanımı sayesinde karbon tutulumuna katkı sağlamakta, hava kirliliğinin azaltılmasına yardımcı olmakta ve kentsel biyolojik çeşitliliği desteklemektedir. Aynı zamanda yağmur suyunun yüzey akışını azaltarak su yönetimine katkıda bulunmakta ve kentsel ısı adası etkisinin hafifletilmesine yardımcı olmaktadır.

• Estetik ve Mekânsal İşlevler

Yoğun yapılaşmanın hâkim olduğu kent dokularında cep parkları, görsel kaliteyi artıran ve mekânsal çeşitlilik sağlayan alanlar olarak öne çıkmaktadır. Özellikle atıl durumdaki boş alanların yeniden işlevlendirilmesiyle oluşturulan bu parklar, çevresel estetiği güçlendirmekte ve kent kimliğine katkı sunmaktadır (İnak, 2017).

Sürdürülebilirlik Açısından Cep Parkları

Sürdürülebilir kentleşme anlayışı, doğal kaynakların korunmasını, çevresel kalitenin artırılmasını ve kent sakinlerinin yaşam kalitesinin geliştirilmesini amaçlayan bütüncül bir yaklaşımı ifade etmektedir. Bu bağlamda cep parkları, sınırlı büyüklüklerine rağmen çevresel, sosyal ve ekonomik sürdürülebilirliğe önemli katkılar sağlayan kentsel açık ve yeşil alanlar olarak öne çıkmaktadır. Özellikle yoğun yapılaşmanın hâkim olduğu kent merkezlerinde yeşil alan eksikliğinin giderilmesinde etkili bir araç olarak değerlendirilen cep parkları, kullanılmayan veya atıl durumdaki kentsel alanların yeniden işlevlendirilmesi yoluyla sürdürülebilir arazi kullanımını desteklemektedir.

Cep parkları, çevresel, sosyal ve ekonomik boyutlarıyla sürdürülebilir kentsel gelişime katkı sağlayan çok işlevli kamusal alanlardır. Kentsel yeşil altyapının tamamlayıcı unsurları olarak değerlendirilen bu alanlar, doğal kaynakların korunması, yaşam kalitesinin artırılması, iklim değişikliğine uyum sağlanması ve kentlerin ekolojik dayanıklılığının güçlendirilmesi açısından önemli bir potansiyel taşımaktadır. Bu nedenle cep parklarının planlama ve tasarım süreçlerinde sürdürülebilirlik ilkelerinin temel bir yaklaşım olarak benimsenmesi gerekmektedir. Kentsel yeşil altyapı sisteminin tamamlayıcı unsurları arasında yer almaktadır. Atıl durumda bulunan veya kullanılmayan küçük kentsel alanların yeniden işlevlendirilmesiyle oluşturulan bu parklar, mevcut arazi kaynaklarının etkin kullanımını sağlamaktadır. Ayrıca geçirgen yüzeylerin kullanılması, yağmur suyunun doğal döngüye kazandırılması, yerel bitki türlerinin tercih edilmesi ve düşük enerji tüketimli donatı elemanlarının kullanılması sürdürülebilir tasarım yaklaşımlarını desteklemektedir. Cep parkları, büyük ölçekli parklar ve diğer yeşil alanlarla bağlantı kurarak kentsel yeşil altyapı ağının sürekliliğine katkıda bulunmakta ve kentlerin iklim değişikliğine karşı dirençliliğini artırmaktadır.

Avrupa Komisyonu tarafından başlatılan Yeni Avrupa Bauhaus (NEB)5, sürdürülebilirlik, estetik ve kapsayıcılığı bir araya getirerek daha iyi yaşam ortamları oluşturmayı amaçlayan yaratıcı ve politika odaklı bir girişimdir.
Sadece çevreye duyarlı değil, aynı zamanda güzel ve herkesin erişebileceği alanları teşvik ederek yeşil geçişi somutlaştırmayı hedefliyor. Cep Parkları bağlamında NEB, temel yeşil müdahalelerin ötesine geçerek yüksek kaliteli, iklime duyarlı ve topluluk odaklı alanlara yönelmeyi teşvik ediyor. Bu, kentsel soğutma, biyoçeşitlilik ve su yönetimi gibi unsurları özenli tasarım ve güçlü yerel kimlikle entegre etmek anlamına geliyor.
Ayrıca, toplulukların bu alanların şekillendirilmesinde ve bakımında aktif olarak yer almasını sağlayarak katılımcı süreçleri vurguluyor. Sonuç olarak NEB, Cep Parklarını, dayanıklılık, sosyal eşitlik ve çevresel sürdürülebilirlik gibi daha geniş hedeflere katkıda bulunurken günlük kentsel yaşamı iyileştirebilecek küçük ölçekli ancak güçlü müdahaleler olarak konumlandırıyor.

Sonuç olarak cep parkları; sınırlı mekânsal büyüklüklerine rağmen kentlerin çevresel, sosyal ve ekonomik sürdürülebilirliğine önemli katkılar sunan kamusal alanlardır. erişilebilirlik, güvenlik, kullanıcı odaklılık, işlevsellik, ekolojik uyum, sürdürülebilirlik ve sosyal etkileşim ilkeleri doğrultusunda planlandığında, kentlerin çevresel, sosyal ve ekonomik sürdürülebilirliğine önemli katkılar sağlayan çok işlevli kamusal mekânlar hâline gelmektedir. Kentsel yeşil altyapının tamamlayıcı unsurları olarak değerlendirilen cep parkları, yaşam kalitesinin artırılması, doğa-insan etkileşiminin güçlendirilmesi ve daha yaşanabilir kentlerin oluşturulması açısından önemli bir planlama ve tasarım aracı olarak görülmektedir.

KAYNAKÇA

Şahin Körmeçli, P. & Elitaş, İ. (2023). Yaşanabilir Sokaklar Oluşturmak için Tasarım
Önerileri: Cep Parklar ve Parkletler. The Turkish Online Journal of Design Art and
Communication, 13 (4), 1107-1122.

Mennatallah Hamdy, Rovena Plaku, “Pocket Parks: Urban Living Rooms for Urban Regeneration,” Civil
Engineering and Architecture, Vol. 9, No. 3, pp. 747-759, 2021. DOI: 10.13189/cea.2021.090316.

Labuz, R. (2019). Pocket park – A new type of green public space in Kraków (Poland). IOP Conference Series: Materials Science and Engineering, 471, 112018.