Hızlı Git
Dünyanın gezegen geleceğini şekillendiren en büyük diplomatik buluşması olan Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Konferansı (COP31), 9-20 Kasım 2026 tarihleri arasında Türkiye’nin ev sahipliğinde Antalya’da gerçekleştirilecek. Türkiye ve Avustralya’nın ortak başkanlık modaliteleri çerçevesinde yürüteceği bu dev organizasyon, sadece politik bir zirve değil; kentsel dirençlilik, doğa tabanlı çözümler ve peyzaj mimarlığı disiplini için tarihi bir dönüm noktası niteliğinde.
Küresel İklim Diplomasisinde Yeni Bir Eşik
İlk kez 1995 yılında Berlin’de toplanan ve süreç içerisinde Kyoto Protokolü ile Paris Anlaşması gibi tarihi kararlara imza atan COP zirveleri, ülkelerin iklim taahhütlerini güncellediği en üst düzey platformdur. COP31’in Akdeniz Havzası’nın kırılgan coğrafyasında, Antalya’da düzenlenecek olması, küresel iklim fonlarının, teknoloji transferlerinin ve uluslararası projelerin odağını doğrudan ülkemize çevirecek. Bu durum, sivil toplum kuruluşları ve akademik çevreler için iklim gündemini daha geniş kitlelere ulaştırma adına muazzam bir ivme yaratacaktır.
Tasarımın Yeni Kriteri: “Beğeni” Değil, “Zorunlu Uyum”
Mülkiyet ve ekoloji arasındaki dengeyi yeniden düşündüğümüzde; artık tasarlanan her bahçe, her teras ya da her park, kentin hayatta kalma mekanizmasının birer dişlisidir. COP31 Antalya zirvesinin de ana omurgasını oluşturacak olan “Uyum ve Dayanıklılık” stratejileri, peyzaj mimarlığı pratiklerini doğrudan etkileyecek şu başlıkları zorunlu kılıyor:
- Sünger Şehirler ve Akıllı Su Yönetimi: Kuraklık ve ani sel gibi aşırı hava olaylarına karşı kentlerin su bütçesini koruyan bioswaleler ve geçirgen yüzey tasarımları.
- Kentsel Isı Adası İle Mücadele: Fosil yakıtlardan çıkış senaryolarında kentsel karbon yutak alanları işlevi görecek makro ölçekli yeşil koridorların kurgulanması.
- Mavi Altyapı (Blue Space) ve Kıyı Onarımı: Deniz seviyesindeki değişimlere karşı Antalya ve benzeri kıyı kentlerinde ekolojik restorasyon projelerinin hayata geçirilmesi.
Fırsatlar ve Çelişkiler: Cevaplanması Gereken Sorular
COP31’e ev sahipliği yapmak Türkiye için yeşil ekonomiye geçiş adına güçlü bir ivme vaat etse de, madalyonun diğer yüzündeki çelişkiler mesleki olarak masaya yatırılmayı bekliyor. Türkiye’nin 2035 iklim hedefinin sera gazı salımlarında net bir azaltım yerine artışı öngörmesi , fosil yakıtlardan çıkış taahhüdünün bulunmaması ve kömürlü termik santrallere yönelik yeni alım garantileri , küresel 1.5°C ve 2053 net-sıfır hedefleriyle ciddi bir tezat oluşturuyor.
Bununla birlikte, COP zirveleri doğası gereği devasa bir sivil toplum eylemliliğine sahne olur. Hak savunucularının, bilim insanlarının ve peyzaj mimarlarının taleplerini özgürce dillendirebileceği katılımcı bir ortamın sağlanıp sağlanamayacağı sorusu, zirveye giden yolda en kritik eşiklerden biridir.
Sonuç: Gezegenin Geleceğini Çizmek
Gerçek mesele doğayı tapu sınırlarıyla parsellemek ya da kontrol etmek değil; onun ekolojik süreçleriyle birlikte yaşayabilme kapasitesidir. COP31 Antalya zirvesi, biz peyzaj mimarlığı öğrencilerine ve profesyonellerine, kentsel alanları sadece estetik nesneler olarak değil, küresel iklim krizine karşı birer savunma hattı olarak yeniden tasarlama sorumluluğunu yüklemektedir.
